Sáng 25-5, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình Dự án Luật thống kê (sửa đổi); Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu trình bày Báo cáo thẩm tra Dự án Luật thống kê (sửa đổi); Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội Trương Thị Mai trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý Dự thảo Luật an toàn, vệ sinh lao động.
Quốc hội đã thảo luận ở hội trường về Dự thảo Luật an toàn, vệ sinh lao động. Tham gia phát biểu thảo luận, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh có đại biểu Ngô Thị Minh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội.
Đại biểu Ngô Thị Minh nhất trí cao với Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý của UBTVQH và đa số các điều khoản được quy định trong dự thảo Luật An toàn, vệ sinh lao động; đồng thời đại biểu tham gia vào một số vấn đề cụ thể như:
1. Về giải thích từ ngữ nêu tại (Điều 3)
Khoản 7, trong khái niệm về sự cố an toàn lao động nghiêm trọng có nhiều thuật ngữ định tính, chung chung như: gây thiệt hại lớn, trên diện rộng, vượt khả năng ứng phó…nên rất khó xác định, khó phân loại sự cố; dẫn đến việc thực hiện quy định về khai báo, thống kê, báo cáo, điều tra (Điều 35, Điều 36 và Điều 37) sẽ khó khăn, không thống nhất, tùy theo cách hiểu của từng người. ĐB đề nghị Ban soạn thảo xem xét điều chỉnh.
2. Về trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc đảm bảo an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc (Điều 16)
Khoản 3 quy định: “Trang bị cho người lao động các phương tiện bảo vệ cá nhân khi thực hiện các công việc, nhiệm vụ được giao có yêu cầu về an toàn, vệ sinh lao động” nhưng dự thảo luật chưa đưa ra khái niệm, quy định về các công việc, nhiệm vụ có yêu cầu về an toàn, vệ sinh lao động nên sẽ khó xác định và khó quy trách nhiệm trong quá trình thực hiện. Đề nghị Ban soạn thảo sửa lại khoản này như sau: “Trang bị cho người lao động các phương tiện bảo vệ cá nhân khi thực hiện các công việc có yếu tố nguy hiểm, độc hại” như vậy sẽ phù hợp với Khoản 1 Điều 23.
3. Về biện pháp xử lý sự cố, ứng cứu khẩn cấp (Điều 19)
Khoản 1 đề nghị xem lại tính khả thi của quy định người sử dụng lao động phải định kỳ tổ chức diễn tập phương án xử lý sự cố, đặc biệt trước thực trạng không ít các hộ gia đình, cá nhân có sử dụng lao động là người giúp việc gia đình hiện nay...Đồng thời, tại Điểm a Khoản 2 điều này, để đảm bảo chặt chẽ đề nghị bổ sung cụm từ “trừ trường hợp người xử lý sự cố” vào sau cụm từ “chưa được khắc phục” và bổ sung cụm từ “cấp xã” và ‘cấp tỉnh” vào khoản này cho rõ ràng. Nội dung sau khi đề nghị bổ sung sẽ là: “…. không được buộc người lao động tiếp tục làm công việc hoặc trở lại nơi làm việc nếu các nguy cơ xảy ra tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, đe dọa nghiêm trọng tính mạng hoặc sức khỏe của người lao động chưa được khắc phục (trừ trường hợp người xử lý sự cố);….; tổ chức cứu người, tài sản và kịp thời thông báo cho chính quyền địa phương cấp xã hoặc thanh tra an toàn, vệ sinh lao động cấp tỉnh nơi xảy ra sự cố”;
4. Về quản lý sức khỏe người lao động (Điều 27)
Đề nghị cần có sự thống nhất về việc ban hành quy định tiêu chuẩn sức khỏe cho tất cả các ngành nghề hay chỉ một số ngành nghề nhất định, có tính đặc thù để làm căn cứ cho người sử dụng lao động tuyển dụng, sắp xếp lao động phù hợp với sức khỏe. Theo quy định tại Khoản 1 Điều 27 và Khoản 6 Điều 86 thì Bộ Y tế có trách nhiệm xây dựng và ban hành tiêu chuẩn sức khỏe cho từng loại ngành nghề... Để đảm bảo tính khả thi với những quy định cụ thể từng điều khoản trong dự thảo luật, đề nghị chỉ giao cho Bộ Y tế quy định tiêu chuẩn sức khỏe phù hợp với một số nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
5. Về việc khai báo tai nạn lao động, sự cố an toàn lao động (Điều 35)
Tại Điểm b Khoản 1 và Khoản 2, đề nghị việc khai báo thực hiện theo nguyên tắc: gia đình chỉ cần báo cho UBND cấp xã, còn UBND xã có trách nhiệm báo cáo cơ quan Công an cấp huyện và Thanh tra Sở Lao động - TB&XH. Như vậy Điểm b Khoản 1 sửa lại như sau: b) Khi xảy ra tai nạn lao động làm chết người hoặc bị thương nặng đối với người không có hợp đồng lao động hoặc sự cố an toàn lao động nghiêm trọng thì gia đình nạn nhân hoặc người phát hiện có trách nhiệm kịp thời khai báo Ủy ban nhân dân cấp xã nơi xảy ra tai nạn lao động. Trường hợp xảy ra tai nạn lao động chết người, tai nạn lao động nặng làm bị thương từ 02 người lao động trở lên thì Ủy ban nhân dân xã báo cáo ngay với cơ quan công an cấp huyện và Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội. Tương tự áp dụng cả với Khoản 2 điều này. Đồng thời tại Điểm a Khoản 3 điều này cần bổ sung cụm từ “cấp tỉnh” sau cụm từ “quản lý nhà nước về lao động” cho rõ và đầy đủ. Khi đó Điểm a Khoản 2 điều này sẽ là: “a) Khai báo với cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh nơi xảy ra tai nạn lao động...”
6. Về thống kê, báo cáo về bệnh nghề nghiệp (Điều 38)
Khoản 2 Điều 38 quy định: Hằng năm, người sử dụng lao động phải báo cáo thống kê về phòng, chống bệnh nghề nghiệp, tình hình thực hiện công tác vệ sinh lao động tại nơi làm việc cho cơ quan quản lý nhà nước về y tế cấp tỉnh để tổng hợp, báo cáo Bộ Y tế”. Như vậy là mâu thuẫn với quy định tại Điều 82. Điều 82 giao nhiệm vụ báo cáo này cho cơ quan QLNN về lao động cấp tỉnh. Do đó, đề nghị sửa đổi, bổ sung Khoản 2 Điều 38 như sau: “2. Hằng năm, người sử dụng lao động phải báo cáo thống kê về phòng, chống bệnh nghề nghiệp, tình hình thực hiện công tác vệ sinh lao động tại nơi làm việc cho cơ quan quản lý nhà nước về y tế, về lao động cấp tỉnh để tổng hợp, báo cáo theo quy định”.
7. Về trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (Điều 39)
Học sinh, sinh viên không phải là người học nghề, tập nghề để làm việc cho người sử dụng lao động, nên họ không phải là người lao động; họ chưa tham gia bảo hiểm xã hội nên không có chế độ bảo hiểm tai nạn lao động; trách nhiệm giữa cơ sở giáo dục, dạy nghề và người sử dụng lao động không rõ ràng (tại nơi học sinh, sinh viên đến thực tập có tham gia lao động, sản xuất); do vậy, khi học sinh, sinh viên bị tai nạn lao động trong quá trình thực tập thường rất bị thiệt thòi.
Đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu bổ sung thêm một Khoản ở Điều 39 hoặc Điều 71 để quy định về trách nhiệm bồi thường, trợ cấp cho trường hợp học sinh, sinh viên đi thực tập sản xuất bị tai nạn lao động. Theo đó cơ sở giáo dục, dạy nghề có trách nhiệm tham gia bảo hiểm tai nạn lao động cho học sinh, sinh viên trong quá trình đi thực tập trên cơ sở hỗ trợ của nhà nước.
8. Về việc tự kiểm tra an toàn, vệ sinh lao động (Điều 81)
Thực tế cho thấy một đặc điểm của công tác an toàn, vệ sinh lao động là điều kiện lao động luôn thay đổi nhanh chóng theo không gian, thời gian; do vậy công tác thường xuyên tự kiểm tra của cơ sở sản xuất kinh doanh là rất quan trọng. Đề nghị Điều 81 cần được quy định cụ thể hơn về nội dung, hình thức, thời hạn tự kiểm tra hoặc giao cho Bộ Lao động – TB&XH hướng dẫn thực hiện.
Bùi Xuân Ninh (VP Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh)
