Ngày 29-5-2013, Tỉnh uỷ Quảng Ninh ban hành Nghị quyết số 07-NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ tăng cường sự lãnh đạo của Đảng về công tác dân tộc trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững gắn với bảo vệ vững chắc quốc phòng, an ninh tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. Thực hiện Nghị quyết, các địa phương đã tăng cường công tác dân tộc, giải quyết vấn đề đất sản xuất cho đồng bào, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số, triển khai các chính sách hỗ trợ..., qua đó thúc đẩy các vùng này phát triển.
Sự vào cuộc tích cực
Sau khi Ban Thường vụ Tỉnh uỷ ban hành Nghị quyết số 07-NQ/TU về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng về công tác dân tộc trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững gắn với bảo vệ vững chắc quốc phòng, an ninh tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 (gọi tắt là Nghị quyết số 07), cấp uỷ đảng, chính quyền các cấp đã nhanh chóng triển khai, đưa Nghị quyết và cuộc sống. UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 1988/QĐ-UBND ngày 7-8-2013 về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 07 và ban hành nhiều văn bản triển khai thực hiện lồng ghép các chương trình phát triển kinh tế - xã hội gắn với triển khai thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia như: Giảm nghèo bền vững, việc làm và dạy nghề, y tế, giáo dục và đào tạo, nước sạch và VSMT nông thôn, dân số và KHHGĐ, văn hoá; đưa thông tin về cơ sở, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo… Đồng thời, UBND tỉnh cũng đẩy mạnh thực hiện chương trình 135, chương trình xây dựng NTM ở vùng miền núi, dân tộc của tỉnh; chỉ đạo các sở, ngành liên quan tham mưu, theo dõi và triển khai thực hiện theo từng lĩnh vực phụ trách.
Trên cơ sở các văn bản của tỉnh, các địa phương đã tổ chức quán triệt, chỉ đạo, triển khai trên địa bàn thông qua việc ban hành Chương trình hành động, kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 07 và Chương trình hành động của UBND tỉnh phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương. Đặc biệt, bám sát Nghị quyết số 07, các địa phương đã đề ra nhiều mục tiêu ý nghĩa cho năm 2015, cụ thể: Huyện Hoành Bồ đưa 3/3 xã đạt NTM, huyện Ba Chẽ đưa từ 2-3 xã đạt NTM, huyện Bình Liêu đưa 3/5 xã ra khỏi diện đặc biệt khó khăn; huyện Hải Hà và Đầm Hà đến 2020 đưa các xã khỏi diện đặc biệt khó khăn. Một số địa phương đã xây dựng và ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù riêng để tăng cường nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng các mô hình giảm nghèo, động viên, khuyến khích các hộ thoát nghèo trên địa bàn. Điển hình như HĐND huyện Ba Chẽ đã ban hành Nghị quyết về một số cơ chế chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp giai đoạn 2012-2015, Nghị quyết số 29/HĐND về khuyến khích hộ thoát nghèo. Huyện Bình Liêu ban hành Nghị quyết về thực hiện nhiệm vụ phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi giai đoạn 2011-2013. Huyện Tiên Yên ban hành Nghị quyết về phát triển nông, lâm, ngư nghiệp huyện giai đoạn 2011-2015. Huyện Hoành Bồ ban hành Kế hoạch số 1086/KH-UBND để đưa 3 xã Đồng Sơn, Đồng Lâm, Kỳ Thượng ra khỏi diện đặc biệt khó khăn vào năm 2015... Đồng thời tăng cường phân cấp cho các xã làm chủ đầu tư đối với một số dự án hợp phần đầu tư theo chương trình 135 và chương trình xây dựng NTM phát huy hiệu quả. Thực hiện tốt công tác tuyên truyền vận động, huy động nhân dân tích cực hưởng ứng tham gia các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Đồng chí Cao Tường Huy, Bí thư Huyện uỷ huyện Bình Liêu cho biết: “Để thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 07 của Tỉnh uỷ, huyện đã tích cực thực hiện công tác kiểm tra, hướng dẫn cơ sở. Từ năm 2013 đến nay, huyện đã tổ chức hàng chục lớp tập huấn, hướng dẫn cho đội ngũ cán bộ cơ sở nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ chuyên môn trong việc triển khai, tổ chức thực hiện các chương trình, dự án theo phân cấp. Đồng thời, thường xuyên chỉ đạo, kiểm tra, giám sát quá trình triển khai thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, các chính sách đặc thù cho xã đặc biệt khó khăn (ĐBKK), chính sách dân tộc và đánh giá kết quả triển khai thực hiện đối với từng nội dung, đồng thời tổ chức thanh tra, kiểm tra, kịp thời chấn chỉnh, xử lý đối với các đơn vị, cá nhân có biểu hiện vi phạm”.
Những chuyển biến rõ nét
Trong những năm qua, mặc dù tình hình kinh tế trong nước và quốc tế gặp rất nhiều khó khăn do ảnh hưởng suy thoái kinh tế toàn cầu, nhưng tỉnh đã ưu tiên dành nguồn lực cho các xã ĐBKK để đầu tư phát triển sản xuất và xây dựng kết cấu hạ tầng thiết yếu. Công tác chỉ đạo triển khai Nghị quyết 07 được các cấp uỷ, chính quyền quan tâm thực hiện nghiêm túc, bước đầu đạt kết quả. Việc huy động nguồn lực đầu tư xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội vùng dân tộc, miền núi mang lại kết quả tích cực; các chính sách dân tộc, chính sách vùng ĐBKK được triển khai kịp thời, đem lại hiệu quả rõ rệt. Nhờ đó, hạ tầng cơ sở các xã dần được đầu tư đồng bộ, chính sách an sinh xã hội được đảm bảo, công tác xoá đói, giảm nghèo đạt kết quả cao. Trong giai đoạn 2011-2014 tỉnh đã tập trung nguồn lực đầu tư, hỗ trợ xây dựng và hoàn thiện các công trình hạ tầng thiết yếu phục vụ đời sống văn hoá, xã hội đồng bào các dân tộc thiểu số, vùng miền núi. Tổng số công trình đã đầu tư trên địa bàn các xã, thôn ĐBKK là 622 công trình, gồm: 175 công trình đường giao thông; 99 công trình thuỷ lợi bao gồm đập thuỷ lợi và hệ thống kênh dẫn nước; 10 trạm biến áp và đường dây hạ thế; 33 công trình nước sinh hoạt tập trung; 40 công trình nhà văn hoá; 132 điểm trường mầm non; 121 điểm trường tiểu học và trung học cơ sở… Đến nay, cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển sản xuất và dân sinh trên địa bàn được cải thiện đáng kể: 100% xã có đường ô tô được cứng hoá đến trung tâm xã; 100% xã có đủ cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, THCS, 100% xã có trung tâm học tập cộng đồng đáp ứng cơ bản nhu cầu học tập của nhân dân…
Cùng với đó, các vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng có sự chuyển biến tích cực về kinh tế. Sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp được duy trì và phát huy hiệu quả. Từ năm 2011-2013, dự án đầu tư hỗ trợ phát triển sản xuất được tập trung triển khai tại các xã ĐBKK trên địa bàn với tổng số vốn là 23,084 tỷ đồng đã góp phần tạo sự chuyển biến về cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững. Chương trình khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư được xây dựng và triển khai tới các xã theo đặc điểm của từng địa bàn; đã triển khai 22 mô hình trình diễn chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật thu hút 540 hộ tham gia, tổ chức 63 lớp bồi dưỡng, tập huấn kỹ thuật cho 3.150 lượt người... Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp đã có những kết quả tích cực, năng suất, sản lượng lương thực hàng năm liên tục tăng. Một số mô hình phát triển sản xuất có hiệu quả được nhân rộng, có mô hình được phát triển thành trang trại, gia trại. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo các xã vùng dân tộc, xã ĐBKK giảm từ 30,85% năm 2012 xuống còn dưới 20% trong năm 2014. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân không ngừng được cải thiện, ổn định và nâng cao hơn trước, thu nhập bình quân năm 2012 đạt 686 USD tăng lên 710 USD năm 2013 và đạt hơn 800 USD trong năm 2014. Nhiều bản sắc văn hoá và phong tục tập quán tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số được giữ gìn và phát huy; nhận thức của đa số người dân đang có sự chuyển biến tích cực, đồng bào mong muốn vươn lên thoát nghèo, làm giàu chính đáng. Công tác bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và chủ quyền an ninh biên giới được đảm bảo vững chắc.
Đến nay, qua một năm rưỡi thực hiện Nghị quyết số 07 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, công tác dân tộc trên địa bàn tỉnh đã được tăng cường. Nhiều mục tiêu mà Nghị quyết đặt ra đã được triển khai thực hiện với kết quả tích cực. Nghị quyết đã thực sự trở thành “đòn bẩy” cho phát triển kinh tế - xã hội của vùng dân tộc thiểu số của tỉnh.
Hà Chi
