Việc đưa loại hình biểu diễn nghệ thuật dân tộc vào phục vụ khách du lịch được coi là một hướng đi tích cực, cần thiết trong việc phát triển sản phẩm du lịch, đáp ứng nhu cầu du khách đến tham quan Hạ Long. Tuy nhiên, quá trình triển khai hoạt động này hiện vẫn gặp không ít khó khăn...
Nhằm phát triển sản phẩm du lịch phục vụ du khách đến tham quan Hạ Long, tháng 3-2012, một dự án phát triển sản phẩm văn hoá nghệ thuật phục vụ du lịch được triển khai và sau một quá trình chuẩn bị của các đơn vị chức năng, chương trình biểu diễn nghệ thuật dân tộc phục vụ du khách đã được Đoàn Nghệ thuật Chèo Quảng Ninh và Cung Văn hoá Lao động Việt - Nhật ký kết phối hợp thực hiện. Đến tháng 11-2012, đoàn nghệ thuật Chèo Quảng Ninh, đơn vị thực hiện cũng đã tổ chức biểu diễn báo cáo chương trình cho lãnh đạo Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch cùng một số công ty du lịch ở Quảng Ninh xem và đánh giá, góp ý để chương trình ngày càng hay hơn. Từ đó đến nay, đơn vị đã thí điểm một số chương trình biểu diễn nghệ thuật phục vụ khách du lịch tại Cung Văn hoá Lao động Việt - Nhật. Thế nhưng, theo đánh giá chung, chương trình vẫn chưa thu hút được khách du lịch. Tìm hiểu nguyên nhân được biết, các đơn vị tổ chức thực hiện vẫn đang loay hoay trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm. Ông Đỗ Trọng Bình, Trưởng Đoàn NT Chèo Quảng Ninh, đơn vị thực hiện các tiết mục biểu diễn nghệ thuật, cho biết: Chương trình biểu diễn nghệ thuật dân tộc phục vụ khách du lịch tại Cung Văn hoá Lao động Việt - Nhật hiện nay đang trong giai đoạn hoạt động thử nghiệm để tìm kiếm đối tác, kết nối các tour du lịch đưa khách đến. Các buổi biểu diễn nghệ thuật dân tộc của Đoàn từ trước đến nay vẫn chủ yếu phục vụ khách du lịch tại các khách sạn, nhà hàng theo đơn đặt hàng và nhận được sự phản hồi rất tích cực từ phía du khách.
Ông Bình còn cho biết thêm, để chuẩn bị cho chương trình biểu diễn, đơn vị đã dành nhiều thời gian xây dựng các tiết mục biểu diễn sao cho hấp dẫn, cuốn hút du khách. Đội ngũ diễn viên được cử đi đào tạo thêm, nâng cao trình độ, kỹ năng biểu diễn. Một chương trình nghệ thuật phục khách du lịch phải luôn đảm bảo 70% các tiết mục mang bản sắc văn hoá, truyền thống của người Việt Nam. Hiện nay, một chương trình biểu diễn thường bao gồm các tiết mục: hoà tấu, độc tấu nhạc cụ dân tộc; ca múa nhạc dân gian; trình diễn nghệ thuật chèo truyền thống, hát ca trù, quan họ… Bên cạnh hoạt động biểu diễn, các nghệ sĩ còn hướng dẫn cho du khách tìm hiểu các nhạc cụ truyền thống.
Lý giải, tại sao chương trình biểu diễn văn hoá nghệ thuật tại Cung Văn hoá Lao động Việt - Nhật mặc dù đã khởi động thí điểm nhưng vẫn chưa thực sự thu hút được du khách, ông Bình cho rằng, có rất nhiều yếu tố, tuy nhiên để thu hút khách du lịch cần phải có thời gian, đặc biệt là phải đẩy mạnh việc tuyên truyền giới thiệu quảng bá chương trình đến khách du lịch, các đơn vị lữ hành. Thêm nữa, các chương trình biểu diễn nghệ thuật phải được đầu tư hoành tráng hơn, thành lập riêng một đội ngũ diễn viên chuyên phục vụ các hoạt động du lịch. Mặt khác, để tăng độ hấp dẫn, tạo ấn tượng với du khách thì không gian thưởng thức loại hình nghệ thuật truyền thống này cũng rất quan trọng. Không chỉ địa điểm biểu diễn hợp lý mà phải chú trọng tới âm thanh, ánh sáng, đạo cụ vùng miền, cách trưng bày trên sân khấu phải mới lạ, đẹp mắt, ăn nhập với tiết mục biểu diễn, mang được sắc thái văn hoá truyền thống Việt Nam. Cũng theo ông Bình, việc chọn địa điểm Cung Văn hoá Lao động Việt - Nhật là nơi tổ chức các hoạt động biểu diễn nghệ thuật phục vụ khách du lịch cũng chưa thực sự hợp lý…
Đại diện đơn vị Lữ hành Saigontourist, Chi nhánh tại Quảng Ninh cho biết, các công ty lữ hành rất muốn đưa nghệ thuật truyền thống vào phục vụ du khách làm phong phú thêm các sản phẩm tour. Tuy nhiên, đối với thị trường nước ngoài, doanh nghiệp phải xây dựng chương trình tour, mời chào cả năm gửi cho đối tác. Cuối tháng 12-2012, Công ty cũng đưa sản phẩm nghệ thuật biểu diễn truyền thống vào các chương trình tour để bán cho khách du lịch. Theo đánh giá của một số Công ty du lịch, các tiết mục nghệ thuật vẫn chưa thực sự hấp dẫn du khách. Chương trình biểu diễn cần được chọn lọc kỹ càng hơn để làm nổi bật được những giá trị nghệ thuật của văn hoá địa phương. Để thu hút khách du lịch, điều quan trọng nhất là phải xác định được rõ đối tượng, thị trường khách du lịch phục vụ. Nhà tổ chức cần phải liên hệ, trao đổi với các đơn vị lữ hành đón khách để tìm đến nhu cầu thực sự phù hợp của họ “bán những thứ họ cần, chứ không phải bán những thứ mình đang có” như cách làm hiện nay. Và một điều quan trọng nữa, các tiết mục nghệ thuật phải làm sao tạo được nét đặc trưng, bản sắc, sự độc đáo… khi đó mới thực sự đem lại sức hút.
Qua thực tế, rõ ràng để phát triển loại hình biểu diễn nghệ thuật dân tộc thu hút được du khách thì cần có sự phối hợp nhịp nhàng giữa đơn vị tổ chức biểu diễn và các đơn vị lữ hành. Có như thế, chương trình biểu diễn nghệ thuật mới thực sự trở thành món ăn tinh thần hấp dẫn, khiến khách du lịch đến Quảng Ninh không thể không thưởng thức. Đưa nghệ thuật truyền thống trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc đang là xu hướng và mục tiêu mà ngành Du lịch cũng như các đơn vị nghệ thuật hướng đến. Tuy nhiên, việc gắn kết thế nào để vừa góp phần quảng bá hình ảnh du lịch Quảng Ninh nói riêng, Việt Nam nói chung vừa hấp dẫn, thu hút khách du lịch quả là điều không dễ.
Thu Nguyên
