Từ những cuộc hội nghị gia đình phạm nhân ngay ở các trại giam đến các chính sách hỗ trợ vốn, tạo việc làm hay tư vấn pháp lý cho người mãn hạn tù - tất cả đều mang chung một thông điệp nhân văn. Đó không chỉ là sự giang tay đón nhận của xã hội dành cho những người từng lầm lỡ, mà còn là điểm tựa vững chắc giúp họ dựng xây lại cuộc đời, từ đó giảm thiểu nguy cơ tái phạm và giữ gìn sự bình yên chung.
Ngày 22/10 vừa qua, dù 8h sáng mới đến giờ Trại giam Quảng Ninh (Cục C10, Bộ Công an) tổ chức Hội nghị gia đình phạm nhân, nhưng nhiều người đã có mặt từ rất sớm để mong từng phút được gặp con, em mình. Đây là dịp hiếm hoi mỗi năm để các gia đình thăm nơi ăn ở, chốn sinh hoạt, nền nếp rèn luyện, cải tạo... của những người thân đang chấp hành án tù vì những hành vi lầm lỡ. Quan trọng nhất, đây là những giây phút đoàn tụ quý giá, để các gia đình được ngồi bên nhau trò chuyện, cùng ăn 1 bữa cơm và động viên tinh thần quyết tâm hướng thiện, sớm tái hòa nhập cộng đồng.
Như chị Nguyễn Thị Yến, mẹ phạm nhân T.K.H (tỉnh Hưng Yên), chia sẻ: “Con tôi được các cán bộ quan tâm, giáo dục nên cháu có kết quả cải tạo tốt, nhận thức rõ và vô cùng ân hận về tội lỗi của mình. Chúng tôi chỉ có một tâm nguyện lớn nhất là cháu sẽ yên tâm học tập, lao động, cải tạo thật tốt hơn nữa để sớm trở về là một công dân có ích cho xã hội”.
Việc tổ chức Hội nghị gia đình phạm nhân được Trại giam Quảng Ninh duy trì hằng năm, nhằm góp phần phát huy vai trò quan trọng của mỗi gia đình trong việc động viên phạm nhân chấp hành tốt nội quy, quy chế trại giam, tích cực cải tạo. Buổi gặp gỡ giúp gia đình phạm nhân hiểu rõ hơn về đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là chính sách khoan hồng đối với phạm nhân. Từ đó, chính các gia đình sẽ đồng hành cùng với lực lượng chức năng, động viên con em cố gắng hơn nữa trong hành trình hoàn lương, đoạn tuyệt với quá khứ tội lỗi.
Sự hiện diện và động viên của gia đình giúp phạm nhân duy trì tinh thần lạc quan và hy vọng. Những lời khích lệ động viên và tình cảm thương yêu từ gia đình giúp phạm nhân vượt qua khó khăn trong quá trình chấp hành án. Bầu không khí xúc động, lưu luyến trong mỗi buổi gặp mặt giữa vợ với chồng, cha mẹ với con, bạn bè của những người đang chấp hành án tù... cho thấy ý nghĩa nhân văn, thiết thực ấy.
Đối với người chấp hành xong án phạt tù, người sau cai nghiện... đã trở về nơi cư trú, các mô hình, hoạt động hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng được thường xuyên quan tâm thực hiện.
Tại Quảng Ninh ngay từ cấp xã, lực lượng công an đã phối hợp với Phòng Giao dịch Ngân hàng CSXH và các thôn, khu phố đang tập trung thực hiện Đề án số 189/ĐA-CAT-CSMT ngày 28/1/2026 của Công an thành phố về tăng cường công tác quản lý, giáo dục, dạy nghề, hỗ trợ tạo việc làm, vay vốn tín dụng và tái hòa nhập cộng đồng cho học viên cai nghiện ma túy và Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg ngày 3/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người sau cai nghiện ma túy.
Theo đó, người sau cai nghiện ma túy có thể được vay tối đa 4 triệu đồng/tháng/người để tham gia đào tạo nghề; vay tối đa 200 triệu đồng/người để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm. Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh sử dụng lao động thuộc diện được hỗ trợ, mức vay có thể lên tới 2 tỷ đồng. Qua đó, người lầm lỡ được tạo điều kiện để phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống và giảm nguy cơ tái vi phạm pháp luật.
Các tổ công tác ở cơ sở còn đến trực tiếp từng hộ gia đình để vận động, giúp người lầm lỡ mạnh dạn chia sẻ tâm tư, nguyện vọng, được bày tỏ về khó khăn, vướng mắc, nắm rõ chính sách mà bản thân được hưởng trong quá trình hòa nhập. Nhiều địa phương đã triển khai các mô hình hỗ trợ về tâm lý và tinh thần, giúp người chấp hành xong án phạt tù không chỉ có phương tiện kinh tế để tự lập, mà còn nhận được sự động viên, quan tâm từ cộng đồng, từ đó hòa nhập xã hội một cách bền vững.
Sau những sai lầm, người lầm lỡ cần được cảm thông, trao niềm tin và tạo cơ hội để thực sự quyết tâm vượt qua mặc cảm, tái hòa nhập cộng đồng. Sự đón nhận của xã hội cùng các chính sách hỗ trợ kịp thời là điểm tựa để người lầm lỡ bước tiếp chặng đường mới.
