Viện Kiểm sát Nhân dân (KSND) tỉnh Quảng Ninh được thành lập năm 1961 trên cơ sở sáp nhập Viện Công tố Khu Hồng Quảng và Viện Công tố tỉnh Hải Ninh. Trải qua quá trình xây dựng và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, công chức của Viện KSND tỉnh đã không ngừng nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tư pháp khác ở địa phương hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Nằm trong tam giác kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, có cửa khẩu biên giới, do vậy, cùng với sự phát triển mọi mặt của kinh tế - xã hội, những năm qua, tình hình tội phạm trên địa bàn tỉnh luôn tiềm ẩn diễn biến phức tạp, đặc biệt là các tội phạm về ma túy, buôn lậu, hình sự... Do đó, để góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn, ngành KSND tỉnh đã có nhiều cố gắng, không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp theo tinh thần Nghị quyết 08 và Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị.
Việc nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng luôn được Ban cán sự Đảng, lãnh đạo đơn vị đặc biệt coi trọng, thông qua những giải pháp thiết thực, hiệu quả. Điển hình là thời gian gần đây, đơn vị đã thực hiện nghiêm túc các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương và của tỉnh về công tác xây dựng Đảng gắn với đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và các cuộc vận động, phong trào thi đua của ngành. Qua đó đã làm cho mọi cán bộ, công chức trong đơn vị đều có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định, có phẩm chất, lối sống trong sáng, kiên quyết ngăn chặn các biểu hiện “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong nội bộ.
Mặt khác, để không ngừng nâng cao trình độ cho cán bộ, công chức, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, Ban cán sự Đảng, lãnh đạo Viện đã thực hiện phương châm tăng cường đào tạo tại chỗ, đồng thời phối hợp với các trường, các trung tâm đào tạo mở lớp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ mọi mặt cho cán bộ, công chức. Với cách làm đó, hiện nay, toàn ngành có 270 cán bộ, công chức thì có 47 thạc sĩ luật, 202 cử nhân luật, 7 người có bằng đại học chuyên ngành khác. Về lý luận chính trị, toàn ngành có 152 cán bộ, công chức có bằng cử nhân, trung cấp chính trị…
Với mục tiêu đặt ra là việc điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án phải luôn đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để oan sai, bỏ lọt tội phạm, nhiều năm nay, Ban Cán sự Đảng, lãnh đạo Viện KSND tỉnh đã tập trung mọi nỗ lực, đổi mới và nâng cao chất lượng quản lý, chỉ đạo, điều hành để mang lại hiệu quả cao trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ, khẳng định vị thế của cơ quan kiểm sát trong hệ thống tư pháp của tỉnh. Nổi bật là, Ban Cán sự Đảng, lãnh đạo Viện KSND tỉnh đã chỉ đạo viện KSND cấp huyện ký quy chế phối hợp với các ngành và công an cấp xã trong phân loại, giải quyết tin báo, tố giác tội phạm.
Cách làm này đã mang lại hiệu quả thiết thực. Mỗi năm, toàn ngành đã tiếp nhận, giải quyết gần 2.000 tin báo. Qua đó đã phát hiện hàng trăm tin đủ căn cứ xử lý hình sự nhưng cơ quan điều tra không khởi tố, nên đã yêu cầu khởi tố, hàng chục vụ đủ căn cứ xử lý hình sự nhưng cấp xã xử phạt hành chính, viện KSND cấp huyện đã yêu cầu hủy quyết định xử phạt hành chính chuyển khởi tố hình sự. Cũng qua đó, Viện KSND cấp huyện đã ban hành hàng trăm kiến nghị khắc phục vi phạm trong khâu tiếp nhận, phân loại xử lý tin báo, tố giác tội phạm. Từ kinh nghiệm của Quảng Ninh, năm 2013, Viện KSND Tối cao đã ban hành Thông tư liên tịch số 06/2013 về xử lý tố giác, tin báo tội phạm.
Trước thực trạng một số kiểm sát viên khi thực hành quyền công tố tại phiên tòa tranh luận, đối đáp chưa sâu, thậm chí còn lúng túng, chưa thuyết phục được hội đồng xét xử và chưa được dư luận đồng tình, năm 2013, Viện KSND tỉnh đã ký quy chế phối hợp với Tòa án Nhân dân tỉnh về việc tổ chức tham dự phiên tòa để rút kinh nghiệm chung cho kiểm sát viên và hội đồng xét xử, đồng thời chỉ đạo viện KSND cấp huyện ký quy chế với tòa án nhân dân cùng cấp để triển khai thực hiện. Qua đó, chất lượng tiến hành tố tụng của kiểm sát viên, thẩm phán, hội thẩm nhân dân ngày càng được nâng lên, công tác xét xử tại các phiên toà được tổ chức công khai, dân chủ hơn, quyền và lợi ích hợp pháp của những người tham gia tố tụng được đảm bảo, không để xảy ra tình trạng oan sai, bỏ lọt tội phạm. Đặc biệt là các đề nghị của kiểm sát viên và quyết định của hội đồng xét xử tại mỗi phiên tòa đều được dư luận đồng tình, người có nghĩa vụ, quyền lợi liên quan tâm phục, khẩu phục…
Các công tác khác như kiểm sát án dân sự, hôn nhân, giải quyết án hành chính, thương mại, lao động, giải quyết khiếu nạn, tố cáo, tiếp công dân được Viện KSND tỉnh thực hiện nghiêm túc, đúng quy trình, quy định của pháp luật, đáp ứng được yêu cầu cải cách tư pháp theo chỉ đạo của Trung ương.
Ghi nhận những đóng góp trong quá trình xây dựng và trưởng thành, 58 năm qua, Viện KSND tỉnh đã được Đảng, Nhà nước, Viện KSND Tối cao tặng thưởng nhiều danh hiệu cao quý. Đặc biệt, năm 2015, đơn vị đã vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động.
Quang Minh
