Hội thảo “Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế - Nhìn từ thực tiễn Quảng Ninh” được Tỉnh uỷ Quảng Ninh phối hợp với Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản tổ chức mới đây đã thu hút được nhiều học giả, nhà lãnh đạo gửi tham luận, tham dự. Các tham luận này đã góp phần soi tỏ cho những quyết sách, sự phát triển của Quảng Ninh.
95 bài tham luận gửi đến hội thảo và 12 ý kiến phát biểu tại hội trường, các nhà khoa học, các đồng chí lãnh đạo, quản lý dưới nhiều góc độ đều thống nhất khẳng định đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng là tất yếu trong bối cảnh mới. Nhìn tổng thể, có thể khái lược toàn bộ các ý kiến phát biểu và các tham luận gửi đến hội thảo thành 5 nhóm vấn đề quan trọng.
Thứ nhất là vì sao phải đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng? Ý kiến của các đồng chí Hà Đăng, Hữu Thọ... đều cho rằng việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng vừa qua dù cần thiết và đạt nhiều kinh nghiệm nhưng chưa ngang tầm. Việc đổi mới phương thức lãnh đạo của không ít cấp uỷ còn chậm và lúng túng, chưa đồng bộ với đổi mới hệ thống chính trị, đổi mới về kinh tế. Phương thức lãnh đạo của Đảng với Nhà nước, MTTQ và các đoàn thể chính trị xã hội trên một số nội dung chưa rõ, chưa phù hợp và chưa thực sự hiệu quả. Tất cả những nội dung đó đòi hỏi Đảng ta phải chủ động đổi mới phương thức lãnh đạo một cách ngang tầm cho phù hợp và hiệu quả.
Thứ hai, vấn đề rường cột là Đảng phải đổi mới phương thức lãnh đạo đối với Nhà nước, MTTQ và các đoàn thể trong hệ thống chính trị. Đảng là một thành viên của hệ thống chính trị nhưng Đảng có vị thế lãnh đạo hệ thống chính trị. Do vậy, Đảng phải đứng trong Nhà nước, hiện thân trong bộ máy Nhà nước và các đoàn thể chính trị - xã hội để cầm quyền và lãnh đạo. Hơn 50 ý kiến tham luận dưới mọi chiều cạnh khác nhau, dưới các cách lý giải khác nhau nhưng tập trung nỗ lực làm rõ từng bước vấn đề này, từ quan niệm tới thực tế, từ nguyên nhân tới điều kiện khách quan và chủ quan, từ xây dựng cơ chế đến vận hành cơ chế rất phong phú với nhiều điểm thuyết phục liên quan đến vấn đề này.
Thứ ba, là về phong cách, lề lối làm việc của các cơ quan lãnh đạo của Đảng. Các cơ quan lãnh đạo của Đảng cần thực hiện nghiêm chế độ lãnh đạo tập thể đi đôi với phát huy tinh thần làm chủ, sáng tạo và trách nhiệm cá nhân, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu. Nghị quyết T.Ư 4 (khoá XI) chỉ rõ: Vai trò lãnh đạo của người đứng đầu cấp uỷ, cơ quan, đơn vị, địa phương là một trong những vấn đề nóng bỏng, một trọng tâm cấp bách của công tác xây dựng Đảng hiện nay. Các ý kiến đều khẳng định, bao giờ cũng thế, vị trí, vai trò của người đứng đầu cấp uỷ càng cao thì phạm vi tác động càng lớn. Trong bối cảnh hiện nay, vấn đề này càng có ý nghĩa quan trọng, thậm chí thành bại.
Thứ tư là vấn đề xây dựng, thực thi các nguyên tắc, tổ chức hoạt động trực tiếp quyết định vị trí, vai trò và trình độ của việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng ta hiện nay. Hơn 20 tham luận và ý kiến đã góp phần nhận diện và nhận định về quyền lãnh đạo của Đảng, với quyền quản lý, điều hành của Nhà nước, đặc biệt đã lý giải tình trạng chồng chéo, cấp uỷ bao biện, làm thay hoặc buông lỏng lãnh đạo đối với hoạt động của chính quyền. Cùng với đó là tình trạng không ít cơ quan chính quyền vì nhiều lý do và để an toàn, đã né tránh, đùn đẩy trách nhiệm cho cấp uỷ.
Thứ năm là những điều kiện cần thiết để Đảng tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế. Hơn 20 tham luận đã đề cập sâu sắc vấn đề này dưới nhiều góc độ từ tổ chức, cán bộ đến cơ chế, chính sách... Đây là một trong những nhân tố quan trọng để đảm bảo Đảng tiếp tục đổi mới, thành công trong phương thức lãnh đạo của mình trong điều kiện mới theo tinh thần Đảng lãnh đạo Nhà nước và xã hội bằng Cương lĩnh, bằng đường lối.
Trong phần kết luận hội thảo, đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ nhấn mạnh: Quảng Ninh đang trên lộ trình phát triển mang tính chiến lược từ đổi mới tư duy quản lý nhà nước theo cách can thiệp trực tiếp vào nền kinh tế sang kiến tạo phát triển, trước hết là trong công tác quy hoạch, xây dựng chiến lược, xây dựng thương hiệu địa phương, chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”, phát triển công nghiệp, dịch vụ, công nghiệp văn hoá, công nghiệp giải trí dựa trên nền tảng của công nghiệp sáng tạo được tổ chức ở trình độ cao. Được soi tỏ bởi các ý kiến từ hội thảo hôm nay càng khiến cán bộ, nhân dân trong tỉnh thêm tin tưởng từ những quyết sách của mình trên con đường đổi mới cùng cả nước. Đặc biệt, các ý kiến tại hội thảo đã cổ vũ Quảng Ninh về lộ trình, bước đi, những giải pháp lớn trong việc đổi mới không ngừng phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực, sức chiến đấu của Đảng ngang tầm với trọng trách mà T.Ư Đảng, Bộ Chính trị và nhân dân giao phó.
Ngọc Hà
