Sau bốn tháng triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, HĐND cấp xã ở Quảng Ninh đã nhanh chóng ổn định tổ chức, kiện toàn bộ máy và đi vào hoạt động nền nếp. Các kỳ họp được tổ chức kịp thời để thông qua các quyết sách quan trọng, đáp ứng yêu cầu quản lý, điều hành ở cơ sở. Sự chủ động, thống nhất và linh hoạt của HĐND cấp xã ngay từ đầu đã tạo nền tảng để bộ máy chính quyền vận hành nhịp nhàng, hiệu quả, đồng thời phát huy vai trò cơ quan dân cử, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân.
Khẩn trương kiện toàn bộ máy
Ngày 16/6/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 1679/NQ-UBTVQH15 của UBTVQH về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh năm 2025. Sau sắp xếp, tỉnh Quảng Ninh có 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm: 22 xã, 30 phường và 2 đặc khu. Trong đó có 21 xã, 30 phường, 2 đặc khu hình thành sau sắp xếp và 01 xã không thực hiện sắp xếp là xã Cái Chiên.
Nhằm triển khai kịp thời Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và khẩn trương kiện toàn bộ máy mới, tạo cơ sở cho chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND và các cấp ủy, chính quyền được thực hiện quyết liệt, đúng quy định, hiệu quả cao. Việc chuẩn bị, tổ chức mô hình HĐND và nhân sự HĐND cấp xã được Thường trực HĐND tỉnh chủ động từ sớm cả ở các khâu tham mưu, xây dựng hệ thống pháp luật, rà soát, tổng hợp, đề xuất, quyết định nhân sự và việc hướng dẫn, cung cấp tài liệu mẫu về tổ chức hoạt động của HĐND...
Ngày 18/6/2025, Thường trực HĐND tỉnh đã ban hành 54 Nghị quyết về việc chỉ định Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Trưởng các Ban của HĐND các xã, phường, đặc khu. Theo đó đã chỉ định đủ 54 Chủ tịch HĐND cấp xã, trong đó, 37 Bí thư Đảng ủy xã, phường, đặc khu đồng thời là Chủ tịch HĐND, 17 Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã, phường đồng thời là Chủ tịch HĐND.
Có thể thấy, mô hình tổ chức và nhân sự HĐND các xã, phường, đặc khu được chỉ định bảo đảm đúng quy định, cơ bản đủ cơ cấu, chất lượng, tạo tiền đề để thống nhất về công tác tổ chức, bộ máy, sắp xếp cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của chính quyền cơ sở; là nền tảng để HĐND cấp xã tổ chức triển khai ngay các nhiệm vụ theo thẩm quyền.
Ngay trong ngày làm việc đầu tiên vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, ngày 1/7/2025, HĐND 54 xã, phường, đặc khu đã tổ chức Kỳ họp thứ Nhất để thực hiện các nội dung về tổ chức và nhân sự của HĐND theo quy định.
Tại kỳ họp, HĐND các xã, phường, đặc khu đã công bố Nghị quyết của Thường trực HĐND về số lượng và danh sách các đại biểu HĐND sau sắp xếp; công bố Nghị quyết của Thường trực HĐND tỉnh Quảng Ninh về việc chỉ định Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Trưởng các Ban của HĐND các xã, phường, đặc khu, tạo nền tảng để bộ máy chính quyền địa phương vận hành hiệu quả, đáp ứng yêu cầu đổi mới quản lý nhà nước, phục vụ nhân dân ngày một tốt hơn, hiệu quả hơn. Bên cạnh việc kiện toàn nhân sự, tại kỳ họp đầu tiên của giai đoạn mới, HĐND 54 xã, phường, đặc khu của tỉnh đã ban hành các nghị quyết quan trọng mang tính định hướng, đặt ra những mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể trong phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách, kế hoạch đầu tư công... trên địa bàn.
Kỳ họp thứ nhất của HĐND các xã, phường, đặc khu là dấu mốc quan trọng, đánh dấu bước chuyển mình mới, nhưng mang trên mình trách nhiệm lớn lao là tiếp nối, kế thừa, phát huy truyền thống cách mạng và tiềm năng, lợi thế để phát triển bền vững, toàn diện; tạo hành lang pháp lý để bộ máy chính quyền địa phương vận hành thống nhất, hiệu quả và đúng quy định; khởi đầu cho một nhiệm kỳ đổi mới và phát triển, vì mục tiêu nâng cao đời sống nhân dân, xây dựng chính quyền phục vụ, vì dân.
Quyết sách kịp thời, tạo đà phát triển bền vững
Việc HĐND cấp xã khẩn trương ổn định tổ chức, kiện toàn nhân sự và ban hành các nghị quyết quan trọng trong thời gian ngắn đã thể hiện tinh thần chủ động, quyết liệt, đổi mới và trách nhiệm phục vụ nhân dân của đội ngũ đại biểu dân cử ở cơ sở, đồng thời khẳng định tính đúng đắn của chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính. Đây là nền tảng quan trọng để Quảng Ninh xây dựng chính quyền hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới. đặc biệt, trong kỳ họp đầu tiên
Tại phường Móng Cái 2, với sự chuẩn bị chu đáo, phát huy được tinh thần trách nhiệm và trí tuệ tập thể, kỳ họp thứ Nhất, HĐND phường Móng Cái 2 đã thông qua Nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh năm 2025; Nghị quyết về giao chỉ tiêu thu, chi ngân sách nhà nước năm 2025 và một số nội dung quan trọng khác. Các đại biểu HĐND phường cũng đã tập trung thảo luận nhiều giải pháp để phường Móng Cái 2 tập trung phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch gắn với tận dụng, phát huy tối đa tiềm năng thế mạnh của phường để thu hút, hỗ trợ các doanh nghiệp, các hộ kinh doanh đến sản xuất, kinh doanh trên địa bàn, đặc biệt là trong lĩnh vực xuất nhập khẩu; nâng cấp, mở rộng quy mô đầu tư, chất lượng phục vụ, thúc đẩy phát triển “kinh tế ban đêm”, khu dịch vụ ven sông biên giới, khu du lịch tâm linh, phát huy giá trị văn hóa tâm linh các di tích lịch sử.
Với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, đến nay HĐND xã, phường, đặc khu đã tổ chức các kỳ họp thứ 3, 4, kỳ họp chuyên đề để xem xét các nội dung theo thẩm quyền về tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng 6 tháng cuối năm 2025; dự toán ngân sách Nhà nước và phương án phân bổ ngân sách Nhà nước; kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm 2021 - 2025 và Kế hoạch đầu tư công năm 2025; xem xét ý kiến, kiến nghị của cử tri tại hội nghị tiếp xúc cử tri trước và sau khi sáp nhập; ban hành nghị quyết về chương trình giám sát, thành lập đoàn giám sát chuyên đề, thành lập tổ đại biểu HĐND; xem xét, ban hành nội quy kỳ họp, quy chế hoạt động của HĐND; tổ chức lại và đặt tên các thôn, khu phố...
Tại phường Bãi Cháy, kỳ họp chuyên đề của HĐND phường diễn ra cuối tháng 10/2025 đã thông qua 4 nghị quyết, trong đó có các nghị quyết về điều chỉnh dự toán thu, chi ngân sách phường năm 2025, điều chỉnh, bổ sung kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025. Theo đồng chí Nguyễn Hoàng Quý, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường, các nghị quyết được thông qua là cơ sở quan trọng để phường Bãi Cháy tiếp tục phát huy dân chủ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 và những năm tiếp theo, nâng cao đời sống nhân dân và xây dựng phường ngày càng phát triển văn minh, hiện đại.
Tiếp nối tinh thần chủ động, đổi mới từ cơ sở, tại phường Hạ Long, kỳ họp thứ 4 diễn ra ngày 7/11 của HĐND phường khóa I, nhiệm kỳ 2021-2026 đã thảo luận và thông qua nhiều nội dung quan trọng, tạo nguồn lực và cơ chế cần thiết đối với việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong chiến dịch “100 ngày cao điểm xây dựng và nâng cao chất lượng đô thị, khu dân cư”. Cụ thể, HĐND phường đã thông qua Nghị quyết điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương năm 2025; Nghị quyết về điều chỉnh, bổ sung kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 và Nghị quyết về điều chỉnh, bổ sung kế hoạch đầu tư công năm 2025 với nhiều điểm nổi bật như: Điều chỉnh bổ sung thêm 50 tỷ đồng cho UBND phường Hạ Long để thực hiện các dự án cấp bách, xử lý các điểm ngập lụt, ô nhiễm môi trường trong khu dân cư và chỉnh trang đô thị; bổ sung 500 triệu đồng ngân sách cho UBND phường Hạ Long năm 2025 để thực hiện nhiệm vụ phát sinh trong quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp từ 01/7/2025; phê duyệt đầu tư 04 công trình trong năm 2025 từ nguồn ngân sách tỉnh cấp bổ sung có mục tiêu và từ nguồn ngân sách phường với tổng kinh phí trên 46 tỷ đồng…
Các nghị quyết được HĐND phường Hạ Long thông qua tại kỳ họp thứ 4 đã tạo nên không khí phấn khởi, tin tưởng trong nhân dân. Bà Nguyễn Thị Bình, khu 10, phường Hạ Long chia sẻ: Người dân chúng tôi rất vui khi HĐND phường quan tâm, bố trí kinh phí cho các công trình cấp thiết nhằm chỉnh trang đô thị, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Việc bổ sung ngân sách cho phường để xử lý các vấn đề phát sinh là rất đúng và kịp thời. Người dân cảm thấy được quan tâm, tin tưởng hơn vào cách làm của HĐND và UBND phường.
Việc HĐND cấp xã tại Quảng Ninh nhanh chóng ổn định tổ chức, kiện toàn nhân sự và chủ động ban hành nhiều nghị quyết quan trọng trong thời gian ngắn cho thấy sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp bước đầu được triển khai hiệu quả, khẳng định tính đúng đắn của chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, đồng thời thể hiện bản lĩnh, tinh thần đổi mới và trách nhiệm phục vụ nhân dân của đội ngũ đại biểu dân cử ở cơ sở. Đây chính là nền tảng quan trọng để Quảng Ninh tiếp tục xây dựng chính quyền hiện đại, hoạt động tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
