Trong những năm gần đây, việc tuyên truyền về tác hại của ma tuý, nhất là ma tuý tổng hợp (MTTH) đã được đẩy mạnh. Tuy nhiên, sự xuất hiện của hàng loạt các loại ma tuý mới với “muôn hình vạn trạng” đã khiến không ít thanh niên chưa nhận thức hết tác hại của chúng nên vô tư sử dụng. Thậm chí, có những thanh niên “đi vào con đường tội lỗi” với việc buôn bán, vận chuyển các chất ma tuý mới này.
Sự nguy hiểm của ma tuý mới
Có thể thấy thời gian gần đây, hoạt động buôn bán, vận chuyển trái phép ma tuý, MTTH có nhiều diễn biến phức tạp, trong đó nhiều nhất là vận chuyển MTTH từ Trung Quốc sang Việt Nam và ngược lại. 6 tháng đầu năm 2016, các lực lượng chức năng của tỉnh đã bắt giữ 133 vụ với 209 đối tượng phạm tội liên quan đến MTTH. Mới đây nhất, ngày 29-3-2016, Phòng PC47, Công an tỉnh bắt quả tang 2 đối tượng là Lê Hoàng Thắng và Phạm Cửu Long (TP Hạ Long) về hành vi mua bán trái phép chất ma tuý, thu giữ 16 lọ ma tuý có tên gọi là “nước vui”. Qua giám định của cơ quan chức năng cho thấy, đó là một loại MTTH dạng dung dịch được đựng trong những chiếc lọ bắt mắt. Một loại ma tuý mới nữa có tên gọi “trà sữa” (dạng bột) cũng đã xuất hiện ở Việt Nam. Đây là loại mà “dân chơi” khá ưa chuộng. Sở dĩ có tên như vậy vì loại ma tuý này có mùi thơm giống mùi trà sữa (một loại đồ uống ưa thích của giới trẻ). Để sử dụng “nước vui” hay “trà sữa”, đối tượng thường hoà chúng với khoảng 2 lít nước giải khát (như: Bò húc hoặc cô ca) và uống trực tiếp vào cơ thể. Sau một thời gian, chúng sẽ tạo cảm giác hưng phấn, vui vẻ kéo dài, nhất là khi sử dụng kết hợp với nghe nhạc mạnh. Giá mỗi lọ “nước vui” trên thị trường dao động từ 1,2-1,5 triệu đồng. Theo kết quả giám định tại Phòng Kỹ thuật hình sự, Công an tỉnh, thành phần chủ yếu có trong các loại MTTH này là Amphetamine và Metamphetamine. Đây là 2 chất có tác dụng kích thích trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương.
Bên cạnh “trà sữa”, “nước vui”, gần đây các lực lượng chức năng còn phát hiện thêm một loại ma tuý mới được vận chuyển vào Việt Nam có tên gọi là lá Khat. Cụ thể, ngày 5-6, Chi cục Hải quan cửa khẩu Tân Sơn Nhất (Cục Hải quan TP HCM) hối hợp với các đơn vị chức năng phát hiện gần 350kg thảo mộc khô gọi là lá Khat, được kê khai là “chè” từ Êthiopia, Kenya (Châu Phi) về Việt Nam và vận chuyển đi nước thứ 3 tiêu thụ như Mỹ, Hà Lan, Trung Quốc, Úc. Qua công tác giám định tại Viện Khoa học kỹ thuật hình sự, Bộ Công an đã xác định mẫu thảo mộc trên có thành phần Cathinone - một loại chất ma tuý. Lá Khat có hình trứng, dai. Khi nhai, loại lá này tạo cảm giác sảng khoái, hưng phấn, giảm cơn đói, làm tăng ham muốn tình dục... Tương tự như Amphetamin, lá Khat khi bị lạm dụng sẽ làm cho người sử dụng có thể bị rụng răng, giãn đồng tử mắt, hoá điên, gây ung thư… Loại lá này vô cùng nguy hiểm, có khả năng âm thầm tước đi mạng sống của con người.
Cần nâng cao nhận thức cho người dân
Những ảnh hưởng ghê gớm của MTTH, trong đó có những loại ma tuý mới đòi hỏi công tác tuyên truyền về tác hại của chúng cho người dân rất quan trọng và cần được đẩy mạnh, nhất là với thanh thiếu niên. Xác định điều đó, từ cuối năm 2010, Công an tỉnh đã phối hợp với Tỉnh Đoàn tích cực thực hiện Nghị quyết liên tịch số 03/2010/NQLT ngày 24-10-2010 giữa Bộ Công an và Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh về “Phối hợp hành động phòng, chống ma tuý trong thanh, thiếu niên giai đoạn 2010-2015”. Qua đó, từ năm 2011 đến hết 2015, Công an tỉnh và Tỉnh Đoàn đã tổ chức 30 buổi hội thảo, 120 buổi biểu diễn văn nghệ kết hợp cung cấp thông tin, 265 buổi tuyên truyền lưu động, phát trên 65.000 bộ tài liệu, hàng trăm tác phẩm báo chí đăng trên các phương tiện thông tin đại chúng… về tác hại của các loại MTTH. Đặc biệt, trong chương trình “Trại huấn luyện nghiệp vụ, kỹ năng” cho cán bộ Đoàn, Hội, Đội tỉnh Quảng Ninh năm 2016 do Tỉnh Đoàn tổ chức, qua chuyên đề phòng chống ma tuý, các đoàn viên thanh niên đã được cảnh báo về tác hại của MTTH và cách nhận biết các loại ma tuý này. Nếu không có sự hướng dẫn và giới thiệu cụ thể của các chiến sĩ công an, có lẽ không ai nghĩ đằng sau cái tên tưởng như vô hại “trà sữa”, “nước vui”… lại là chất ma tuý trái phép và nó gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ người sử dụng.
Mặc dù các lực lượng chức năng đã có nhiều cố gắng, nhưng công tác đấu tranh, ngăn chặn các loại MTTH xâm nhập vào địa bàn tỉnh vẫn còn gặp nhiều khó khăn bởi Quảng Ninh có đường biên tiếp giáp với Trung Quốc trải dài; đối tượng vận chuyển với nhiều cách thức tinh vi và thường đi vào buổi tối; nhiều loại ma tuý mới xuất hiện nhưng lại chưa có trong danh mục cấm... Chính vì thế, trong gia đình, nhà trường cần có sự phối hợp tuyên truyền sâu rộng đến thanh thiếu niên để các em nhận thức đầy đủ tác hại của ma tuý, từ đó chủ động phòng tránh.
Hoàng Quỳnh
