Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, lần đầu tiên trong nhiệm kỳ 2016-2021, Hội đồng nhân dân cấp xã thành lập Ban Pháp chế và Ban Kinh tế - Xã hội. Mặc dù còn nhiều khó khăn, song các ban HĐND cấp xã, phường trên địa bàn tỉnh bước đầu đã phát huy hiệu quả nhất định.
Điển hình như tại phường Cẩm Thạch (Cẩm Phả), ngay khi mới thành lập, Ban Pháp chế và Ban Kinh tế - Xã hội của phường đã chủ động triển khai các nhiệm vụ theo chức năng, nhiệm vụ, đồng thời đã làm việc với UBND phường và những bộ phận chuyên môn có liên quan để thực hiện thẩm tra báo cáo, tờ trình, nghị quyết trình tại các kỳ họp để làm cơ sở cho HĐND phường ban hành các nghị quyết sát thực tế, phù hợp với điều kiện của địa phương. Cùng với đó, các ban HĐND phường đã xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện được nhiều cuộc giám sát, khảo sát những vấn đề nổi cộm được cử tri quan tâm trên địa bàn.
Đồng chí Đỗ Khải Sâm, Trưởng Ban Kinh tế - xã hội, HĐND phường Cẩm Thạch, cho biết: Từ khi đi vào hoạt động, các thành viên ban đã thực hiện đầy đủ các quy chế hoạt động của HĐND phường và của Ban, bố trí thời gian tham gia các hoạt động theo kế hoạch và chương trình làm việc; tích cực tham gia ý kiến để góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của Ban. Nhất là qua cuộc giám sát chuyên đề về việc chấp hành các quy định của các cơ sở hành nghề y, dược tư nhân, đông y trên địa bàn, chúng tôi đã chỉ ra những tồn tại trong quản lý đối với các cơ sở hành nghề của Trạm Y tế phường Cẩm Thạch. Trên cơ sở đó, kiến nghị UBND, trạm y tế tăng cường kiểm tra, giám sát, nâng cao chất lượng hoạt động quản lý các cơ sở hành nghề y, dược tư nhân, đông y trên địa bàn.
Cũng như các ban HĐND phường Cẩm Thạch, đến nay, hoạt động của các ban HĐND phường Cộng Hòa (TX Quảng Yên) đã đạt kết quả bước đầu. Ban Pháp chế HĐND phường Cộng Hòa đã tổ chức phiên họp thẩm tra báo cáo, tờ trình, dự thảo Nghị quyết theo thẩm quyền trình kỳ họp thứ 6, HĐND phường khóa XIX. Ban Pháp chế HĐND phường có một số ý kiến cụ thể về tình hình chấp hành pháp luật trên địa bàn thời gian qua, trong đó chỉ rõ một số hạn chế trong việc phổ biến giáo dục pháp luật đến khu phố; công tác trợ giúp pháp lý tại cơ sở chưa được thường xuyên; vi phạm trong lĩnh vực đất đai, trật tự xây dựng vẫn diễn ra…
Nhằm khắc phục những hạn chế đó, Ban Pháp chế HĐND phường đã kiến nghị, đề xuất một số vấn đề cần quan tâm và đề nghị bổ sung vào phương hướng nhiệm vụ những tháng cuối năm 2018 của UBND phường. Cụ thể như: Giải pháp tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao chất lượng hoạt động của bộ phận “Một cửa hiện đại” tại phường. Đồng thời, tăng cường tuần tra bảo đảm trật tự an toàn giao thông và môi trường; không để xảy ra các điểm nóng, diễn biến bất ngờ trên địa bàn; thực hiện tốt công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư, khiếu nại…
Bên cạnh những kết quả đạt được, do mới được thành lập nên hoạt động của các ban còn những khó khăn, hạn chế nhất định. Đồng chí Đinh Thị Kim Anh, Trưởng ban Pháp chế, HĐND phường Cộng Hòa, cho biết: Do mới đi vào hoạt động nên chúng tôi còn nhiều lúng túng, phải vừa học, vừa làm. Nhất là việc thẩm tra các văn bản quy phạm pháp luật rất khó khăn vì các thành viên trong ban còn thiếu chuyên môn, lại ít kinh nghiệm trong cách thức tiến hành giám sát.
Ngoài ra, cơ chế hoạt động chuyên trách thì các thành viên các ban này chưa có phụ cấp thường xuyên nên cũng phần nào ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động. Do đó, các cơ quan có thẩm quyền cần có thêm những cơ chế chính sách phụ cấp, hỗ trợ. Đồng thời, tăng cường tổ chức các đợt tập huấn, lớp đào tạo bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ nhất là chức năng, nhiệm vụ của các ban của HĐND xã, phường trong thực hiện nhiệm vụ thẩm tra và giám sát nhằm đi vào nề nếp, có hiệu quả, nâng cao chất lượng hoạt động của các ban này ở HĐND cấp xã, phường trên địa bàn tỉnh.
Trúc Linh