Xác định công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống là nhiệm vụ quan trọng, cần phải thực hiện thường xuyên, liên tục và lâu dài, những năm qua, huyện Bình Liêu đã triển khai nhiều giải pháp thiết thực như: Đẩy mạnh tuyên truyền trong nhân dân, nhất là đối với thanh, thiếu niên; khôi phục các lễ hội, tổ chức liên hoan văn nghệ quần chúng...
Bình Liêu có trên 96% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống gồm: Tày, Dao, Sán Chỉ... Mỗi dân tộc có những tập quán sinh hoạt riêng tạo nên nét văn hóa riêng biệt của từng tộc người. Nổi bật là người Tày thì rất yêu thích hát Then, người Sán Chỉ thích hát Soóng Cọ, người Dao lại mê hát Sán Cố. Trong thời kỳ hội nhập sâu rộng hiện nay, những luồng văn hóa khác nhau xâm nhập vào đời sống nhân dân đã ảnh hưởng, tác động không nhỏ đến văn hóa truyền thống các dân tộc, tạo nguy cơ mai một, biến dạng bản sắc văn hóa của dân tộc. Trước tình hình đó, huyện Bình Liêu đã phục dựng lại các lễ hội nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của các dân tộc thiểu số trên địa bàn như: Lễ hội Đình Lục Nà, Hội Soóng Cọ (16-3 âm lịch), ngày hội Kiêng Gió (4-4 âm lịch),… mang đậm nét văn hóa dân tộc địa phương. Các lễ hội đã tạo không khí phấn khởi trong nhân dân, thu hút đông đảo đồng bào các dân tộc tham gia. Đồng thời, huyện cũng đã thành lập các câu lạc bộ Then thơ ca ở các xã, thị trấn; khuyến khích các nghệ nhân dân gian sáng tác những lời ca mới cho các làn điệu truyền thống của dân tộc mình…
Với sự nỗ lực, cố gắng của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương các cấp, công tác bảo tồn văn hóa truyền thống đã đạt được những kết quả đáng khích lệ: Nhiều câu lạc bộ Then thơ ca thường xuyên tổ chức giao lưu văn hóa, văn nghệ; nhiều nghệ nhân dân gian đã tự tổ chức các lớp dạy hát Then, đàn tính cho con cháu và thu hút được đông đảo các cháu học sinh tham gia.
Các hoạt động gìn giữ văn hóa cổ truyền như: Sưu tầm, lưu giữ các làn điệu dân ca cổ, tổ chức truyền dạy, sáng tác các tác phẩm bằng tiếng dân tộc Tày, Dao, Sán Chỉ… đã góp phần quan trọng vào công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn huyện Bình Liêu. Các phong trào nghệ thuật quần chúng, các câu lạc bộ sinh hoạt văn nghệ cũng được mở rộng hơn về quy mô và chất lượng hoạt động. Các đội văn nghệ quần chúng của các cơ quan, đơn vị, các làng, bản được hình thành ngày càng nhiều. Các hội thi, liên hoan văn nghệ được tổ chức thường xuyên hơn, trong đó chú trọng các tiết mục dân ca đã góp phần bảo tồn những giá trị truyền thống và phát huy, giữ vững bản sắc văn hóa, thuần phong, mỹ tục mang tính đặc thù của từng vùng miền, từng dân tộc.
Thời gian tới, để công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc trên địa bàn huyện thêm hiệu quả cần sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, ngành một cách sâu sát, đồng bộ. Cần đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa vùng sâu, vùng xa, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nhằm đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của đồng bào các dân tộc. Cần hướng dẫn, giúp đỡ đồng bào các dân tộc thiểu số biết tiếp thu các sản phẩm văn hóa một cách chọn lọc, lành mạnh. Đồng thời, cần tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức của các cấp, ngành và cán bộ, đảng viên, nhân dân về vị trí, vai trò của việc bảo tồn, phát triển văn hóa các dân tộc thiểu số ở địa phương. Bên cạnh đó, cũng cần có những chính sách hỗ trợ kịp thời đối với nghệ nhân dân gian, những người am hiểu văn hoá truyền thống dân tộc, có nhiều đóng góp vào việc bảo tồn, lưu giữ, truyền dạy các di sản văn hoá truyền thống của các dân tộc thiểu số; tiếp tục quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa, thể thao và du lịch, nhất là đối với cơ sở, đặc biệt là đội ngũ cán bộ trẻ, có năng lực là người dân tộc thiểu số. Làm được như vậy, văn hóa sẽ vừa là mục tiêu, vừa là động lực để phát triển địa phương có nhiều đặc thù như huyện miền núi, biên giới Bình Liêu.
Hoàng Gái (CTV)
