Flycam ngày càng dễ tiếp cận với người thích quay phim, du lịch hay sáng tạo nội dung, nhưng việc sở hữu thiết bị không đồng nghĩa có thể cất cánh ở mọi nơi. Việc bay tại khu vực hạn chế hoặc không có giấy phép đối với trường hợp bắt buộc có thể dẫn đến xử phạt hành chính thậm chí là hình sự. Vì vậy, quy định pháp lý là điều nên kiểm tra trước cả góc quay.
Muốn cất cánh flycam, đâu là những điều kiện cần lưu ý?
Với flycam, điều kiện bay cần được xác định trước khi sử dụng. Quy định hiện hành đã đặt ra cụ thể về khu vực hoạt động cũng như trách nhiệm của người điều khiển flycam hay drone.
Không phải khu vực nào cũng có thể tự do điều khiển
Một bãi đất trống hay khu vực có tầm nhìn rộng không đồng nghĩa với việc người dùng có thể tự do cất cánh. Việt Nam có các khu vực cấm và hạn chế bay đối với tàu bay không người lái, trong đó những địa điểm liên quan đến quốc phòng, an ninh và sân bay được kiểm soát chặt chẽ.
Phạm vi cấm bay có thể kéo dài đến 15.000m tính từ hai đầu đường cất, hạ cánh, đồng thời giới hạn khoảng cách ở hai bên theo từng khu vực cụ thể. Với khu vực quốc phòng, an ninh, phương tiện bay cũng phải giữ khoảng cách theo phạm vi được quy định.
Một số trường hợp cần xin thủ tục cấp phép bay
Theo Điều 21 Nghị định 288/2025/NĐ-CP, hoạt động bay của flycam và các phương tiện bay khác về nguyên tắc phải được cấp phép. Người dùng cần làm thủ tục xin phép trước khi bay, trừ một số trường hợp được miễn theo quy định.
Cụ thể, thiết bị phục vụ giải trí có trọng lượng cất cánh tối đa dưới 0,25kg chỉ được miễn cấp phép bay khi hoạt động ngoài khu vực cấm bay và khu vực hạn chế bay.
Bay trong khu vực cấm bay không phải là trường hợp chỉ cần làm thủ tục cấp phép thông thường. Theo Nghị định, việc cấp phép bay trong khu vực cấm bay chỉ áp dụng đối với hoạt động bay công vụ và phải đáp ứng các yêu cầu về quốc phòng, an ninh.
Bay flycam sai quy định có thể bị xử phạt như thế nào?
Mức xử lý khi sử dụng flycam sai quy định sẽ phụ thuộc vào từng hành vi. Theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP, các vi phạm như bay không phép, sai nội dung được cấp phép hoặc gây mất an toàn cho phương tiện bay khác có thể bị phạt hành chính từ 8 triệu đến 40 triệu đồng.
Trách nhiệm pháp lý có thể nghiêm trọng hơn nếu chuyến bay gây hậu quả và đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Điều 278 Bộ luật Hình sự quy định về tội cản trở giao thông đường không, với mức hình phạt cao có thể lên đến 15 năm tù tùy trường hợp.
Do đó, rủi ro khi điều khiển flycam sai quy định không chỉ dừng ở một khoản tiền phạt. Nếu hành vi gây thương tích, thiệt hại về tính mạng hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động hàng không, người vi phạm còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.
Các tính năng bổ trợ giúp kiểm soát thiết bị dễ dàng hơn
Bên cạnh kỹ năng điều khiển, một số công nghệ hiện nay có thể hỗ trợ người dùng xử lý hành trình một cách chủ động hơn.
Tính năng tự động hỗ trợ xử lý tình huống ngoài dự kiến
Return to Home (RTH) giúp người dùng chủ động hơn khi cần đưa thiết bị trở về điểm xuất phát. Trên DJI Air 3S, tính năng này có thể được kích hoạt thủ công hoặc tự động khi pin xuống thấp hay thiết bị mất tín hiệu điều khiển. Nhờ đó, thiết bị giúp giảm rủi ro khi chuyến bay gặp tình huống ngoài dự kiến.
Ở những dòng hỗ trợ Advanced RTH, khả năng xử lý còn linh hoạt hơn khi đường trở về có thể được điều chỉnh dựa trên môi trường. Flycam DJI Mini 4 Pro cũng hỗ trợ Advanced RTH, qua đó giảm bớt thao tác cho người lái khi cần đưa thiết bị về điểm xuất phát.
Dù vậy, RTH không nên được xem là giải pháp có thể xử lý mọi tình huống. Người điều khiển vẫn cần thiết lập Home Point, theo dõi pin và quan sát môi trường, bởi hiệu quả của tính năng còn phụ thuộc tín hiệu định vị và điều kiện xung quanh.
Hệ thống cảm biến giúp nhận biết vật cản tốt hơn
Hệ thống cảm biến trên một số dòng flycam DJI hỗ trợ người lái tốt hơn khi di chuyển qua khu vực có nhiều chướng ngại vật. DJI Mini 4 Pro có khả năng nhận biết vật cản đa hướng, kết hợp APAS để hỗ trợ phanh hoặc điều chỉnh đường bay khi phát hiện chướng ngại trong điều kiện phù hợp.
Trên những dòng cao hơn, hệ thống cảm biến còn được mở rộng để xử lý điều kiện phức tạp hơn. DJI Air 3S kết hợp sáu cảm biến hình ảnh, cảm biến hồng ngoại phía dưới và LiDAR phía trước. Các cảm biến vì thế có thể giảm áp lực cho người mới trong một số tình huống, nhưng không loại bỏ tất cả nguy cơ va chạm.
Sử dụng flycam không chỉ cần kỹ năng điều khiển mà còn đòi hỏi người dùng nắm rõ các quy định liên quan đến hoạt động bay. Dù hiện nay đã có nhiều công nghệ hỗ trợ kiểm soát hành trình, người lái vẫn cần chủ động kiểm tra khu vực và điều kiện cấp phép.
