Quảng Ninh là địa phương có địa bàn rộng, địa hình phức tạp với biển, đảo, miền núi và biên giới đan xen, thường xuyên chịu tác động của bão, mưa lũ, sạt lở và nhiều loại hình thiên tai, sự cố. Trước yêu cầu bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân và duy trì phát triển bền vững, tỉnh đang chủ động nâng cao năng lực phòng thủ dân sự theo hướng sẵn sàng ứng phó từ sớm, từ xa, sát với thực tiễn từng địa bàn.
Để chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới có khả năng mạnh lên thành bão số 1, Bộ CHQS tỉnh đã khẩn trương triển khai đồng bộ các phương án phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. Từ cơ quan Bộ CHQS tỉnh đến Ban CHQS các xã, phường, đặc khu, chế độ trực chỉ huy, trực sẵn sàng chiến đấu được duy trì nghiêm túc 24/24 giờ; các phương án ứng phó được rà soát, cập nhật sát với tình hình thực tế; lực lượng, phương tiện, vật chất cứu hộ được kiểm tra, bổ sung và cơ động đến các khu vực trọng điểm. Với phương châm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, LLVT tỉnh không chờ bão hình thành hay đổ bộ mới triển khai ứng phó, mà chuẩn bị đầy đủ mọi điều kiện để sẵn sàng xử trí hiệu quả các tình huống ngay từ khi thiên tai còn trên biển.
Là địa bàn có hơn 600 hòn đảo, nhiều khu neo đậu tàu thuyền, vùng nuôi trồng thủy sản tập trung và các đảo xa đất liền, đặc khu Vân Đồn luôn được xác định là địa bàn trọng điểm trong công tác phòng thủ dân sự. Ngay khi xuất hiện thông tin về áp thấp nhiệt đới có khả năng mạnh lên thành bão, Ban CHQS đặc khu Vân Đồn đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương kích hoạt các phương án phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; đồng thời thành lập các tổ công tác xuống cơ sở kiểm tra những khu vực xung yếu, rà soát tàu thuyền, lồng bè nuôi trồng thủy sản, các điểm dân cư ven biển và khu vực có nguy cơ sạt lở. Cùng với đó, toàn bộ phương tiện cứu hộ như xuồng máy, xuồng cao tốc, áo phao, phao cứu sinh, thiết bị thông tin liên lạc, cơ số quân y và vật tư hậu cần được kiểm tra, bổ sung, bảo đảm luôn trong trạng thái sẵn sàng cơ động, đáp ứng yêu cầu xử lý kịp thời khi có tình huống xảy ra.
Đại úy Long Văn Dũng, Trợ lý Tác huấn, Tổ trưởng Tổ tuyên truyền phòng, chống thiên tai, Ban CHQS đặc khu Vân Đồn, cho biết: Ngay sau khi có bản tin dự báo áp thấp nhiệt đới mạnh lên thành cơn bão số 1 và chỉ đạo của cấp trên, Ban CHQS đặc khu đã phối hợp với Bộ đội Biên phòng, Công an và chính quyền địa phương thành lập các tổ công tác xuống tận các bến cảng, khu neo đậu tàu thuyền, khu vực lồng bè để tuyên truyền, vận động nhân dân chủ động phòng tránh. Chúng tôi tập trung hướng dẫn bà con theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, gia cố nhà cửa, lồng bè, đưa tàu thuyền vào nơi tránh trú an toàn và vận động người dân lên bờ trước khi bão đổ bộ. Đối với các hộ dân sinh sống trên bè nuôi trồng thủy sản hoặc ở các đảo xa, việc tiếp cận gặp nhiều khó khăn do phụ thuộc điều kiện thời tiết và phương tiện đường thủy. Tuy nhiên, chúng tôi luôn phối hợp chặt chẽ với các lực lượng để bảo đảm mọi thông tin cảnh báo đến được với người dân sớm nhất. Mục tiêu cao nhất là không để người dân bị động trước thiên tai.
Cùng với tuyên truyền, Ban CHQS đặc khu Vân Đồn còn tham mưu xây dựng phương án huy động nhanh phương tiện cơ giới của doanh nghiệp, tàu, xuồng của các lực lượng quân đội, biên phòng và cả tàu cá của ngư dân để tăng khả năng cơ động khi có tình huống khẩn cấp. Đồng thời bố trí vật tư, phương tiện tại các kho dự trữ và 12 tổ phòng thủ dân sự trên toàn địa bàn nhằm rút ngắn thời gian tiếp cận hiện trường.
Trung tá Nguyễn Văn Kỷ, Chính trị viên phó Ban CHQS đặc khu Vân Đồn, cho biết: Cùng với việc duy trì nghiêm chế độ trực ban, trực chỉ huy 24/24 giờ, hệ thống thông tin cảnh báo cũng được kích hoạt đồng bộ. Từ các nhóm Zalo phòng chống thiên tai, cổng thông tin điện tử, xe tuyên truyền lưu động đến hệ thống truyền thanh cơ sở đều liên tục cập nhật diễn biến bão và các chỉ đạo mới. Trên các tuyến biển, lực lượng quân sự, công an và biên phòng vừa tuần tra, vừa phát loa hướng dẫn tàu thuyền nhanh chóng vào nơi tránh trú an toàn.
Theo dự báo, năm 2026 tình hình thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp, có khả năng xuất hiện từ 6-8 cơn bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông. Với vai trò là cơ quan thường trực Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh, Bộ CHQS tỉnh đã chủ động xây dựng các phương án ứng phó theo từng cấp độ thiên tai, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng lực lượng, đồng thời hiệp đồng chặt chẽ với các sở, ngành, đơn vị quân đội đứng chân trên địa bàn và chính quyền địa phương để sẵn sàng xử lý các tình huống.
Đại tá Bùi Đức Lâm, Phó Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh, cho biết: Bộ CHQS tỉnh chỉ đạo các cơ quan, đơn vị duy trì nghiêm chế độ trực chỉ huy, trực ban, trực phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. Đồng thời, tổ chức rà soát toàn bộ khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập úng, lũ quét, các hồ chứa, tuyến đê trọng yếu, khu neo đậu tàu thuyền, khu dân cư ven biển và các khai trường than để sẵn sàng triển khai lực lượng khi cần thiết. Song song với hoàn thiện phương án chỉ huy, công tác chuẩn bị vật chất được triển khai đồng bộ. Hàng nghìn áo phao, phao tròn cứu sinh, dây cứu hộ, xuồng máy, xuồng cao tốc, nhà bạt dã chiến, máy phát điện, máy bơm nước, máy cưa, máy cắt cùng nhiều trang bị chuyên dụng khác đều được kiểm tra, bảo dưỡng và bổ sung đầy đủ. Các kho dự trữ hậu cần, quân y luôn duy trì lượng vật tư dự phòng, bảo đảm cấp phát ngay khi phát sinh tình huống.
Tại các đơn vị, doanh trại, cán bộ, chiến sĩ đồng loạt gia cố nhà cửa, kho tàng, nạo vét hệ thống thoát nước, phát quang cây xanh có nguy cơ gãy đổ, kiểm tra an toàn kho vũ khí và trang bị kỹ thuật trước mùa mưa bão. Hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ, dân quân tự vệ đã tham gia xử lý các điểm có nguy cơ mất an toàn, góp phần hạn chế thấp nhất thiệt hại nếu thiên tai xảy ra.
Qua thực tiễn nhiều năm ứng phó với bão, mưa lũ, cháy rừng, sạt lở đất, tai nạn đường thủy và các sự cố trên biển, lực lượng vũ trang tỉnh Quảng Ninh từng bước hoàn thiện cơ chế chỉ huy, điều hành và nâng cao hiệu quả hiệp đồng giữa quân sự, công an, biên phòng, kiểm lâm cùng các lực lượng chức năng. Chỉ tính riêng năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã huy động 2.388 lượt cán bộ, chiến sĩ cùng 115 lượt phương tiện tham gia cứu hộ, cứu nạn, xử lý kịp thời nhiều tình huống thiên tai, sự cố, góp phần hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.
Giữa mùa mưa bão, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ lặng lẽ kiểm tra từng chiếc áo phao, từng phương tiện cứu hộ, băng rừng, vượt biển đến các bến cảng, khu nuôi trồng thủy sản hay vùng có nguy cơ sạt lở để tuyên truyền, hỗ trợ người dân di dời đến nơi an toàn đã trở thành hình ảnh quen thuộc. Đó không chỉ là trách nhiệm của lực lượng làm nhiệm vụ mà còn là minh chứng cho tinh thần chủ động, sẵn sàng của nền phòng thủ dân sự được xây dựng từ cơ sở. Phía sau những việc làm thầm lặng ấy là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, với phương châm lấy phòng ngừa là chính, lấy người dân làm trung tâm và an toàn của nhân dân là mục tiêu cao nhất. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Quảng Ninh không ngừng nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai, sự cố, bảo vệ vững chắc cuộc sống bình yên và tạo môi trường ổn định cho phát triển bền vững.
