Liên tiếp trong các ngày từ 5 đến 12-8-2012, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã phát hiện, bắt giữ trên 20 phương tiện vận chuyển một lượng lớn hàng hoá, gồm: 10 tấn bánh kẹo, 1 tấn mì chính, trên 3.000 chai bia, nước ngọt, 3,5 tấn mực cấp đông và 200kg mèo (đã phân huỷ), 10 tấn gà thải loại, trên 15.000 con gà giống, 1 tấn dầu ăn đã qua sử dụng… Số hàng hoá này không có hoá đơn, chứng từ hợp lệ, có nguồn gốc từ Trung Quốc, được vận chuyển về các tỉnh, thành trong nước tiêu thụ. Theo thống kê của Cơ quan thường trực 127 tỉnh, từ năm 2011 đến nay, các ngành, địa phương trong tỉnh đã kiểm tra, phát hiện, xử lý trên 170 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng hoá thực phẩm, gia súc, gia cầm; thu giữ, tiêu huỷ một lượng lớn thực phẩm hàng hoá, gia súc, gia cầm... nhập lậu, không đảm bảo vệ sinh an toàn (VSAT).
Để ngăn chặn, kiểm soát tình hình trên, tạo môi trường lành mạnh cho doanh nghiệp phát triển sản xuất, cũng như đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng, thời gian qua, BCĐ 127 tỉnh luôn thực hiện tốt vai trò tham mưu giúp cấp uỷ, chính quyền địa phương trong công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, ngăn chặn hàng hoá thực phẩm, gia súc gia cầm... không đảm bảo VSAT thẩm lậu vào địa bàn. Đồng thời chỉ đạo các ngành thành viên, các địa phương (nhất là các địa phương có tuyến biên giới, cửa khẩu) thực hiện quyết liệt, đồng bộ các biện pháp đấu tranh phòng chống buôn lậu, vận chuyển hàng hoá trái phép qua biên giới. Để việc xử lý gia súc, gia cầm nhập lậu tránh gây lãng phí, ô nhiễm môi trường... BCĐ 127 tỉnh đã tham mưu cho UBND tỉnh báo cáo và được Chính phủ cho phép Quảng Ninh kiểm tra, kiểm định, nếu các lô hàng nhập lậu bị các cơ quan chức năng ở địa phương bắt giữ không có mầm dịch và dịch bệnh, thì cho phát mại. BCĐ 127 tỉnh cũng đề xuất với Bộ Công thương, Cục QLTT cho Quảng Ninh triển khai đưa dự án xe kiểm tra VSATTP lưu động liên ngành vào hoạt động và đưa vào tham gia chương trình mục tiêu quốc gia về VSAT thực phẩm năm 2011, 2012 của tỉnh.
Bằng các biện pháp trên, công tác đấu tranh ngăn chặn hàng hoá thực phẩm không đảm bảo VSAT, gia súc, gia cầm thẩm lậu vào địa phương từng bước được kiểm soát. Tuy nhiên, theo phản ánh của những “người trong cuộc”, vẫn còn nhiều vướng mắc, bất cập trong công tác này. Bên cạnh đối tượng buôn lậu thủ đoạn ngày càng tinh vi, sẵn sàng chống trả lực lượng chức năng khi bị phát hiện; thì có tình trạng địa phương, ngành nào bắt giữ được nhiều hàng hoá thực phẩm không đảm bảo VSAT, gia cầm nhập lậu “vô chủ” (chủ hàng “bỏ của chạy lấy người”)... thì càng sớm “nợ đọng”. Bởi kinh phí chi trả cho các vụ bắt, giữ, tiêu huỷ không biết lấy từ nguồn nào, chưa kể chi phí xăng dầu cho việc kiểm tra, kiểm soát, mua tin, làm việc ngoài giờ, họp hội đồng xử lý, in ấn tài liệu... Theo quy định, kinh phí tiêu huỷ do đối tượng vi phạm chi trả, nhưng nhiều vụ chỉ thu được hàng, chứ không bắt được đối tượng vi phạm. Điều nữa, không phải địa phương nào cũng có địa điểm thích hợp để tiêu huỷ những loại hàng hoá này, nên dễ gây ô nhiễm môi trường, tiềm ẩn dịch bệnh. Trang bị phương tiện, kỹ thuật phòng hộ cho lực lượng thực thi chưa đảm bảo; chế tài xử lý vi phạm chưa đủ sức răn đe, hiện chủ yếu mới dừng ở việc xử lý hành chính. Việc sử dụng xe chuyên dụng kiểm tra VSATTP trên địa bàn bước đầu mang lại kết quả rõ rệt, nhưng vì là đơn vị đầu tiên thực hiện thí điểm, nên còn gặp rất nhiều khó khăn về thủ tục pháp lý, rất cần được quan tâm tháo gỡ.
Dự báo tình hình buôn lậu, gian lận thương mại những tháng cuối năm nay tiếp tục diễn biến phức tạp. Nhằm tạo thuận lợi cho lực lượng chức năng trực tiếp đấu tranh phòng chống với loại tội phạm này, BCĐ 127 tỉnh đề nghị các bộ, ngành T.Ư giúp Quảng Ninh sớm nghiên cứu triển khai xây dựng Trung tâm xử lý thông tin, Trung tâm kiểm tra chất lượng hàng hoá, để kịp thời xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực VSATTP; nghiên cứu, bổ sung những quy định, cơ chế chính sách, tạo thuận lợi cho lực lượng thực thi thực hiện công tác này ngày càng đạt hiệu quả.
Tuấn Hương
