Phát triển ngành công nghiệp phụ trợ là một trong những chính sách ưu tiên hàng đầu của Nhà nước và tỉnh ta cũng đã thực hiện nhiều giải pháp hỗ trợ với kỳ vọng sẽ làm thay đổi bộ mặt của ngành công nghiệp. Thế nhưng, sau một thời gian dài gia nhập WTO, các doanh nghiệp ngành công nghiệp phụ trợ hoạt động trên địa bàn tỉnh vẫn loay hoay tìm đường hội nhập...
Theo Sở Công thương, giá trị gia tăng trong sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh chủ yếu rơi vào công nghiệp phụ trợ (chiếm tới 90-95% tuỳ theo tính chất kỹ thuật ngành) trong khi đó, hiện nay do đã gia nhập WTO nên hàng rào thuế quan nới lỏng và các chi tiết cùng linh kiện theo đó cũng được giảm thuế. Chi phí trở nên rẻ hơn, do đó các nhà đầu tư lắp ráp trên địa bàn tỉnh đã chủ động liên hệ với các doanh nghiệp nước ngoài đặt hàng và tìm mua các chi tiết linh kiện. Và như vậy, một lần nữa lại “bóp chết” cơ hội của doanh nghiệp vừa và nhỏ ở địa phương.
Khó khăn lớn nhất mà các doanh nghiệp sản xuất các mặt hàng phụ trợ đang đối mặt chính là thụ động chờ sự chấp thuận của các nhà sản xuất lớn mặc dù bản thân họ rất linh hoạt. Hơn nữa, ở tỉnh ta và ngay cả các tỉnh thành khác trong cả nước, công nghiệp phụ trợ còn hết sức đơn giản, quy mô nhỏ lẻ, chủ yếu sản xuất các linh kiện chi tiết giản đơn, giá trị gia tăng thấp. Ví dụ như ngành cơ khí sửa chữa, chế tạo máy mỏ và phương tiện vận tải thuỷ bộ của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) mặc dù đã phát triển trở thành một ngành có doanh thu đạt từ 1.200-1.500 tỷ đồng, chiếm khoảng 10% doanh thu của TKV, nhưng cũng chỉ cung cấp sản phẩm phụ trợ ở một số sản phẩm đơn giản, giá trị thấp như: Khung, gầm, bộ dây điện trong xe, ghế ngồi, một số chi tiết kim loại, nhựa, cao su; 80% linh kiện còn lại cần hàng trăm nhà cung cấp khác. Trong ngành công nghiệp đóng tàu cũng vậy, để sản xuất một con tàu có trọng tải 5,3 vạn tấn cần nhiều linh kiện và thiết bị lắp ráp. Tuy nhiên, hầu hết các doanh nghiệp đóng tàu trên địa bàn mới dừng lại ở trình độ làm gia công theo thiết kế các loại, mẫu mã, vật tư, nguyên liệu, động cơ, cũng như giám sát, đăng kiểm và còn nhiều khâu quan trong khác vẫn do các nhà sản xuất nước ngoài cung cấp.
Như vậy, chỉ cần vài doanh nghiệp lắp ráp cuối cùng nhưng họ cần hàng trăm doanh nghiệp sản xuất trước đó. Một chuỗi các hoạt động của ngành công nghiệp phụ trợ chủ yếu do các doanh nghiệp vừa và nhỏ đảm nhận, nhưng họ đang gặp nhiều khó khăn khi nền kinh tế nước ta gia nhập WTO và làm thế nào để hoà nhập vào chuỗi toàn cầu để đi đến phục vụ cho nhà sản xuất chính? Xem ra, đây là con đường gập ghềnh và nhiều gian nan cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ làm phụ trợ để có thể bứt phá giữa yêu cầu cao của ngành công nghiệp chính.
Để các doanh nghiệp vừa và nhỏ làm phụ trợ có thể đứng vững trong chuỗi giá trị của các nhà sản xuất chính đang được xem như yếu tố quan trọng của nền công nghiệp tỉnh nhà. Giá trị gia tăng của ngành công nghiệp và tỷ trọng GDP của tỉnh ta sẽ một phần tuỳ thuộc vào chính ngành công nghiệp này. Ông Trần Quang Thái, Phó Giám đốc Sở Công thương cho biết: “Con đường tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh ta còn gập ghềnh. Để mở rộng thị trường, đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ, đồng bộ của chính quyền các cấp và các ngành liên quan, thông qua việc quan tâm đến chính sách khuyến công địa phương, khuyến khích các doanh nghiệp phụ trợ phát triển. Tuy nhiên, vai trò chính vẫn là các doanh nghiệp ngành công nghiệp phụ trợ cần tự hoàn thiện mình”.
