Một ngày nước cạn cuối tháng 5, có mặt tại vùng bãi triều ven biển thuộc phường Móng Cái 1, Móng Cái 2 và xã Vĩnh Thực, chúng tôi chứng kiến hàng chục chiếc bè, mảng tự chế đưa đón người dân ra bãi bồi, rừng ngập mặn khai thác thủy sản. Những chuyến bè mảng mưu sinh diễn ra hằng ngày, gắn với sinh kế của nhiều lao động ven biển. Tuy nhiên, phía sau những chuyến đi này là nguy cơ mất an toàn giao thông đường thủy luôn hiện hữu.
Buổi sáng, khi thủy triều xuống thấp, tại khu vực bãi triều xung quanh cảng Vạn Ninh, hàng chục chiếc bè, mảng gỗ tự chế chở đầy dụng cụ, bao tải, máy nổ cùng hàng chục lao động ngồi chen chúc trên mặt bè chật hẹp. Có những mảng gỗ chở tới hơn 40 người đi khai thác thủy sản di chuyển giữa vùng nước rộng lớn trong điều kiện biển động nhẹ.
Phần lớn những chiếc bè, mảng này đều là phương tiện tự chế, tạm bợ, được ghép bằng gỗ, thùng phuy và các tấm xốp nổi thiếu chắc chắn. Toàn bộ các phương tiện không đăng ký, đăng kiểm, trên bè không có áo phao hay bất kỳ thiết bị cứu sinh nào. Người điều khiển chủ yếu vận hành theo kinh nghiệm. Khi bè rời bãi, toàn bộ hành khách ngồi san sát, chỉ cần sóng lớn hoặc va chạm bất ngờ rất dễ xảy ra sự cố.
Theo người dân địa phương, việc sử dụng bè, mảng tự chế đã tồn tại nhiều năm nay do chi phí thấp, phù hợp điều kiện di chuyển tại khu vực bãi triều, luồng lạch cạn. Mỗi ngày, vào thời điểm nước xuống, người dân được đưa ra các bãi bồi để cào ngao, bắt hà, khai thác thủy sản hoặc chăm sóc đầm nuôi trên biển với giá 20.000-30.000 đồng/người/lượt. Mặc dù nhận thức được nguy hiểm nhưng vì mưu sinh nên nhiều người vẫn phải sử dụng các phương tiện này hằng ngày. Trong khi đó, công tác quản lý tại một số địa phương còn gặp khó khăn do phương tiện nhỏ lẻ, hoạt động phân tán theo thủy triều và chủ yếu phục vụ dân sinh tự phát.
Đến đầu giờ chiều, khi thủy triều dâng, hàng chục lao động từ các bãi triều nối nhau lội nước ra vị trí các bè, mảng neo đậu để lên phương tiện trở về. Từ khu vực bến Cái Chàm, xã Vĩnh Thực; khu vực đường ra cảng Vạn Ninh, phường Móng Cái 2 và khu vực Mũi Ngọc, phường Móng Cái 1, hàng chục chiếc bè, mảng lại chen chúc người cùng dụng cụ khai thác chuẩn bị cập bến. Người đi trên bè không mặc áo phao, trong khi phần lớn lao động là phụ nữ, người lớn tuổi.
Thực tế, thời gian gần đây, trên vùng biển Quảng Hà, Đầm Hà đã xảy ra những vụ tai nạn thương tâm liên quan đến phương tiện thô sơ hoạt động trên biển trong điều kiện thời tiết xấu, gây thiệt hại về người, gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ mất an toàn từ các “bè mảng mưu sinh”.
Cụ thể, khoảng 18 giờ 15 ngày 17/8/2025, trên địa bàn xã Đầm Hà xảy ra giông lốc dữ dội kèm mưa lớn. Thời điểm này, chiếc bè của ông Nguyễn Văn Minh (45 tuổi, trú tại thôn Quảng Minh 3, xã Đầm Hà) chở 17 người đi nuôi ngao, xuất phát từ bến Ghềnh Võ (xã Quảng Hà) ra vùng biển thôn Bình Hải để làm nghề nuôi ngao, bị lật úp, khiến 2 người tử vong, 1 người bị thương.
Những chuyến “bè mảng mưu sinh” vẫn đang ngày ngày hoạt động trên các vùng biển ven bờ. Nhưng để hành trình mưu sinh ấy không trở thành nỗi lo thường trực, rất cần sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương, lực lượng chức năng và chính người dân trong việc đảm bảo an toàn giao thông đường thủy, bảo vệ tính mạng cho những lao động bám biển mưu sinh.
Những bè, mảng chở người đi khai thác thuỷ sản đang cập bến Cái Chàm, xã Vĩnh Thực
Bè chở hơn 40 người đi khai thác thuỷ sản từ khu vực đường ra cảng Vạn Ninh, phường Móng Cái 2.