Tết Ất Tỵ 1965, để biểu dương thành tích của quân và dân Quảng Ninh trong chiến đấu và sản xuất sau 1 năm hợp nhất, Bác Hồ đã về Vùng mỏ ăn Tết với đồng bào và chiến sĩ. Đó không chỉ là niềm vinh hạnh đối với quân và dân Quảng Ninh, mà còn là kỷ niệm không thể phai mờ suốt cuộc đời những con người được gặp Bác Hồ mùa xuân năm ấy.
Chiều 30 Tết năm đó, Bác cùng đồng chí Trần Quốc Hoàn, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, cùng đoàn công tác về thăm Quảng Ninh. Bác nói với các đồng chí trong đoàn: Quảng Ninh vừa lập công xuất sắc, đánh thắng trận đầu ngày 5/8/1964, bắt sống phi công đầu tiên. Hơn nữa, sắp tới Tổ quốc đang rất cần than để đẩy mạnh sản xuất, phục vụ đời sống, cần xuống chúc mừng và động viên quân và dân Quảng Ninh.
Bà Trần Thanh Nhàn (hiện ở số nhà 107, Lê Thánh Tông, TP Hạ Long) lúc đó là học sinh lớp 7C, Trường Cấp 2 Hòn Gai (nay là Trường THCS Lê Văn Tám) là một trong số 12 đội viên Đội Thiếu niên danh dự của TX Hòn Gai, được cử đón Bác.
Bà Nhàn xúc động kể: "Vì vừa đi dự Đại hội Cháu ngoan Bác Hồ về nên tôi được chọn vào Đội Thiếu niên danh dự. Tôi còn vinh hạnh là được ôm bó hoa lên tặng Bác. Lúc đó tôi mặc áo sơ mi trắng đồng phục để đón Bác. Bác hỏi ngay cháu có rét không? Tôi thưa không ạ! Bác gật đầu, rồi Người ra sân khấu nói chuyện với đồng bào".
Người dẫn đầu đoàn cán bộ lãnh đạo tỉnh tháp tùng Bác Hồ năm đó là đồng chí Nguyễn Thọ Chân, Bí thư Tỉnh ủy (100 tuổi, hiện sinh sống tại quận 3, TP Hồ Chí Minh).
Cụ Nguyễn Thọ Chân xúc động nhớ lại: "Sớm mùng 1 Tết (ngày 2/2/1965), nói chuyện với hơn 20.000 đồng bào trong tỉnh tại sân vận động Hòn Gai, Người biểu dương thành tích mà Quảng Ninh đã đạt được trên các lĩnh vực sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và chiến đấu. Người cũng nhắc nhở quân và dân toàn tỉnh luôn luôn nâng cao tinh thần cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng chiến thắng. Người nhấn mạnh đến vai trò của tỉnh trong việc sản xuất than cho Tổ quốc, nêu lên một số phương hướng phấn đấu của ngành Than những năm sắp tới. Nhân dịp này, Người tặng Cờ thưởng luân lưu cho tỉnh Quảng Ninh".
Bác Hồ đã chúc mừng tỉnh nhà đã giành được hai thắng lợi vẻ vang. Thắng lợi thứ nhất là ngày 5/8, quân và dân ta đã cho bọn đế quốc Mỹ một bài học đích đáng, bắn rơi 8 máy bay Mỹ và bắn bị thương một số chiếc khác. Thắng lợi thứ hai là Công ty Than Hòn Gai hoàn thành vượt mức kế hoạch 20 vạn tấn than...
"Tôi đã thay mặt công nhân mỏ kính tặng Bác Hồ hòn than kíp lê trong tấn than thứ 20 vạn vượt kế hoạch. Người đón nhận và rất nâng niu hòn than đó" - Cụ Nguyễn Thọ Chân nhớ lại.
Sau khi dự mít tinh với 2 vạn đại biểu các dân tộc tỉnh Quảng Ninh tại TX Hòn Gai, Bác Hồ cùng đoàn đại biểu trung ương và tỉnh đi nghỉ chân ở đồi thông Yên Lập, xã Minh Thành, huyện Yên Hưng (nay là TX Quảng Yên). Chủ tịch Hồ Chí Minh chúc Tết nhân dân thôn Khe Cát, xã Minh Thành.
Sau đó, Người tiếp tục về thăm, chúc Tết quân, dân TX Uông Bí (nay là TP Uông Bí), thăm các chuyên gia Liên Xô đang giúp ta xây dựng nhà máy điện, mỏ than, nhà máy cơ khí lúc đó. Bà Nguyễn Thị Phương Lan, lúc đó đang là học sinh lớp 3, đại biểu Cháu ngoan Bác Hồ của tỉnh, thay mặt thiếu nhi Uông Bí lên tặng hoa Bác Hồ.
Bà Lan bồi hồi nhớ lại: "Khi Bác từ trên xe ô tô bước xuống, cả biển người hôm ấy vỗ tay rầm trời, không khí rất hân hoan, phấn khởi. Ai cũng vui sướng được gặp Bác. Tôi vẫn nhớ như in Người lúc đó mặc bộ quần áo ka ki đã bạc màu, dáng đi khoan thai, giọng nói ấm áp, trìu mến. Ở Người toát lên một sức thu hút kỳ lạ, khiến ai ai cũng kính phục".
Mọi người xung quanh phấn khởi, xúc động lắm. Vì trước đây chỉ được thấy hình Bác trên báo, được nghe giọng nói của Bác qua đài phát thanh, chưa ai được nhìn, gặp trực tiếp, được gần vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc như vậy. Đó là một đặc ân lớn mà suốt cuộc đời những người như bà Lan không thể nào quên. Được thấy Bác mạnh khỏe ai cũng rưng rưng xúc động. Với bà Lan, Bác Hồ bất ngờ xuất hiện như ông tiên bước ra từ cổ tích, ân cần khen ngợi, xoa đầu và nâng mái tóc của các cháu thiếu nhi.
Bác căn dặn: Uông Bí là vùng than lớn, có bề dày truyền thống lịch sử quý báu. Vì thế, các cô, các chú, các cháu phải cố gắng tiếp bước ông cha. Bước đầu đang còn nhiều khó khăn, nhưng nhất định Uông Bí tương lai sẽ trở thành khu công nghiệp lớn...
Trong buổi gặp mặt, Bác ân cần chúc Tết cán bộ, quân, dân thị xã, các chuyên gia Liên Xô. Bác nói: “Bác thay mặt Trung ương Đảng và Chính phủ thân ái chúc công nhân, bộ đội và cán bộ, các anh hùng lao động, chiến sĩ thi đua, các cháu thanh niên năm mới cố gắng mới, thắng lợi mới. Chúc mừng và cảm ơn các đồng chí chuyên gia đang tận tình giúp đỡ Việt Nam xây dựng mỏ than, nhà máy điện và nhà máy cơ khí…”.
Sau khi biểu dương tinh thần cán bộ, quân, dân thị xã đã thi đua sôi nổi, mỗi người làm việc bằng hai vì đồng bào miền Nam ruột thịt, Bác căn dặn: “Hiện nay, Nhà máy điện Uông Bí và mỏ Vàng Danh đều là những xí nghiệp vào loại to và hiện đại nhất của nước ta. Than và điện rất cần cho công nghiệp và nông nghiệp. Các cô, các chú hãy ra sức làm cho nhiều, nhanh, tốt, rẻ. Thiết kế và xây dựng phải làm cho chắc, cho kỹ. Tránh làm ẩu rồi phải chữa đi chữa lại, vừa lãng phí sức người, sức của, vừa không tốt cho sản xuất. Phải tiết kiệm nguyên liệu, vật liệu. Phải giữ gìn tốt máy móc, vì đó là do mồ hôi và máu mủ của nhân dân ta mà ra...”.
Người căn dặn lãnh đạo, kỹ sư, công nhân các nhà máy, xí nghiệp phải tăng cường quản lý kinh tế, nắm vững kỹ thuật, giữ gìn kỷ luật lao động, giữ gìn đoàn kết, nhất trí, không ngừng học hỏi các chuyên gia bạn. Bác còn quan tâm nhắc đến những việc đời thường, là cần chú ý ăn, ở, giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, giữ sức khỏe.
Sự kiện Bác về thăm và ăn Tết với đồng bào đã tiếp thêm nguồn sức mạnh to lớn để Đảng bộ, quân, dân Quảng Ninh tiếp tục công cuộc kiến thiết, dựng xây CNXH trên miền Bắc, chi viện sức người, sức của cho miền Nam ruột thịt. Và trong suốt những chặng đường phát triển sau này, ghi nhớ công ơn, tình cảm, những lời căn dặn của Người, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân Quảng Ninh đã năng động, đổi mới mạnh mẽ, góp phần xây dựng tỉnh nhà, xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn như ước nguyện của Người.
Huỳnh Đăng
