Niềm vui và trách nhiệm

Cho dù sự kiện Vịnh Hạ Long lọt vào top 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới mới chỉ được Tổ chức New Open World công bố sơ bộ, chưa chính thức, nhưng nó đã có tầm ảnh hưởng rộng lớn, thu hút sự quan tâm của du khách; đồng thời làm tăng thêm uy tín và vị thế của du lịch Việt Nam trên trường quốc tế. Đây không chỉ là niềm vui, niềm tự hào đối với người dân Quảng Ninh mà là của cả nước.

Tự hào, vinh quang luôn đi cùng với bổn phận, trách nhiệm. Cùng với việc Hạ Long được vinh danh trên trường quốc tế cũng đặt ra thách thức mới, đó là làm thế nào để giữ gìn, bảo tồn cảnh quan và phát huy những giá trị của di sản cho thế hệ mai sau...

Sự kiện Vịnh Hạ Long là 1 trong 7 địa danh có số phiếu bầu chọn cao nhất trong vòng chung kết cuộc bầu chọn kỳ quan thiên nhiên thế giới chắc chắn là một cơ hội lớn để xây dựng và quảng bá Hạ Long trở thành một thương hiệu du lịch quốc gia. Đặc biệt, với những du khách chưa từng đặt chân đến Vịnh Hạ Long, sự kiện này sẽ như lời mời gọi bạn bè quốc tế đến với Vịnh Hạ Long. Đây thực sự là một "cơ hội vàng" mở ra đối với ngành du lịch Quảng Ninh nói riêng và du lịch Việt Nam nói chung. Tuy nhiên, song hành cùng cơ hội phát triển du lịch, bao giờ cũng là nguy cơ, thách thức về vấn đề bảo vệ môi trường và gìn giữ giá trị nguyên gốc của di sản. Không phải bây giờ, công tác quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị của Vịnh Hạ Long mới được quan tâm, mà từ nhiều năm nay, đặc biệt là từ khi Vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới, công việc này đã được Ban Quản lý Vịnh Hạ Long, cơ quan chuyên môn trực thuộc UBND tỉnh, có chức năng quản lý nhà nước về bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị di sản Vịnh Hạ Long, quan tâm thực hiện từ rất nhiều năm nay. Mặc dù còn gặp không ít khó khăn nhưng trong những năm qua, việc tổ chức, quản lý, bảo tồn phát huy giá trị di sản Vịnh Hạ Long đã đạt những kết quả bước đầu rất quan trọng. Từ đó đã đưa việc quản lý, khai thác Vịnh đi dần vào nền nếp, ổn định, sự phối kết hợp giữa Ban Quản lý Vịnh Hạ Long với các ngành, địa phương liên quan cũng theo đó mà có những chuyển biến tích cực; cơ sở vật chất phục vụ khách tham quan du lịch đã được quan tâm đầu tư; công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cộng đồng tham gia bảo vệ môi trường được nâng nên rõ rệt. Việc phối hợp tuyên truyền, giáo dục được tập trung vào các đối tượng chủ yếu là bà con ngư dân, những người tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội trên và ven bờ Vịnh và đặc biệt là khách du lịch. Bên cạnh đó, việc thực hiện xã hội hóa công tác bảo vệ môi trường tại một số khu dân cư làng chài ở trên Vịnh, như làng chài Vông Viêng, Cống Đầm v.v... đã phát huy được hiệu quả. Đặc biệt, trong thời gian qua, phải kể đến việc thực hiện đầu tư, tu bổ, tôn tạo các công trình phục vụ bảo tồn và phát huy giá trị Vịnh Hạ Long. Tính từ năm 1997 đến nay, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long đã thực hiện được trên 50 dự án, công trình tu bổ và tôn tạo các hang động v.v...

Từ năm 2000 đến nay, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị nghiên cứu, triển khai trên 20 đề tài khoa học về Vịnh Hạ Long, như đề tài "Khảo sát ảnh hưởng của các nguồn chất thải gây ô nhiễm tới hệ sinh thái ven bờ Vịnh Hạ Long", đề tài "Trồng phục hồi san hô tại vùng biển Vịnh Hạ Long - Quảng Ninh" v.v... Nhìn chung, công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản Vịnh Hạ Long đã đạt được những kết quả nhất định. Song bên cạnh đó, công tác này vẫn còn những tồn tại, bởi đây là khu di sản rộng lớn, nơi diễn ra nhiều hoạt động kinh tế - xã hội đang phát triển mạnh mẽ, chịu sự quản lý của nhiều ngành, nhiều địa phương khác nhau, trong khi cơ chế phối hợp giữa các ngành trong quản lý Vịnh chưa theo kịp so với sự phát triển. Cùng với đó, sự phát triển đô thị hóa, đổ đất lấn biển ven bờ Vịnh cũng gây nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường và các giá trị của Vịnh Hạ Long. Đây cũng là thách thức không nhỏ trong việc bảo tồn và gìn giữ cảnh quan của Vịnh Hạ Long trong giai đoạn này. Ông Đỗ Đức Thắng, Phó Ban Quản lý Vịnh Hạ Long, cho rằng, với danh hiệu mới này, trong thời gian tới, lượng khách du lịch đến Hạ Long có khả năng tăng lên rất nhiều. Chính vì vậy, ngay từ thời điểm này, chúng ta cần phải có những biện pháp quyết liệt hơn nữa trong công tác bảo tồn, giữ gìn cảnh quan tự nhiên để có thể phát huy được những giá trị của di sản. Theo đó, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long sẽ đánh giá lại kết quả các hoạt động, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong giai đoạn vừa qua để thấy được những việc đã làm được và chưa làm được. Từ đó khắc phục những thiếu sót, bất cập. Ban cũng sẽ tăng cường kiểm soát, nắm bắt các hoạt động diễn ra trên Vịnh Hạ Long một cách đầy đủ và kịp thời, tăng cường công tác phối hợp giữa các ngành chức năng nhằm ngăn chặn, đề phòng, cảnh báo, sớm phát hiện ra các nguy cơ có thể xảy ra gây ảnh hưởng tiêu cực đến giá trị của Vịnh Hạ Long. Đồng thời tiếp tục nghiên cứu sâu rộng và toàn diện hơn nữa những giá trị về Vịnh Hạ Long để đề ra những biện pháp bảo vệ tốt hơn. Việc đầu tư, tôn tạo di sản Vịnh Hạ Long phải đáp ứng những điều kiện tối thiểu nhất để đảm bảo an toàn và thuận lợi cho khách tham quan tiếp cận với di sản. Đặc biệt quan tâm đến vấn đề bảo vệ môi trường, quản lý hoạt động du lịch, hoạt động tàu thuyền đón trả khách du lịch tại các cảng bến làm sao thể hiện sự văn minh hơn, đảm bảo an toàn nhất. Bên cạnh đó, cũng đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng, đa dạng, phong phú hơn, góp phần làm cho Vịnh Hạ Long ngày càng hấp dẫn, sinh động...

Với danh hiệu mới này, Quảng Ninh sẽ tiếp tục cùng gìn giữ, tôn tạo di sản thiên nhiên, kỳ quan thế giới Vịnh Hạ Long xứng đáng với những gì mà thiên nhiên ban tặng cho Việt Nam, góp phần làm cho Vịnh Hạ Long ngày càng đẹp, xứng đáng hơn với sự yêu mến và tình cảm mà nhân dân và bạn bè quốc tế đã dành cho Hạ Long.

Thu Nguyên