Thời đại bùng nổ thông tin, báo chí tham gia đời sống chính trị, định hướng dư luận, nâng cao dân trí, giáo dục tư tưởng, đấu tranh với những quan điểm sai trái, phản cách mạng của các thế lực thù địch; phục vụ chính trị, tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Ngoài ra còn nhiệm vụ phục vụ nhu cầu hưởng thụ văn hoá, giải trí của toàn xã hội. Vì vậy phẩm chất chính trị là yếu tố hàng đầu của báo chí cách mạng và tố chất văn hoá của nhà báo thể hiện trước nhất bằng đạo đức nghề nghiệp.
Trong tình hình hiện nay, nâng cao tính đề kháng trước ảnh hưởng tiêu cực trong quá trình của toàn cầu hoá và thương mại hoá báo chí, đạo đức nghề nghiệp, phải được coi trọng từ khâu khai thác, xử lý nguồn tin, đến nội dung thể hiện, cách trình bày chuyển tải thông tin….
Dòng chảy thông tin cuồn cuộn, đa dạng, nhiều chiều, xấu tốt đan xen… Tình trạng bóp méo sự thật, lèo lái thông tin, xuyên tạc đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước, bôi nhọ, nói xấu cách mạng v.v.. thể hiện công khai trên mạng internet, ngấm ngầm trong một số đối tượng, tạo nên những hiện trường giả, hiện thực ảo, khuếch đại những hiện tượng tiêu cực v.v.. Nếu đưa tin, bình luận một cách vội vàng “kiểu chụp giật” vì áp lực thời gian đưa tin nóng, tin mới lại thiếu quy trình thẩm định, kiểm soát thông tin rất dễ dẫn đến sai sót. Trong hoàn cảnh trên, đạo đức nghề nghiệp của người làm báo cách mạng phụ thuộc vào cách nghĩ, tầm nhìn chọn ra những cái tích cực, phù hợp với con đường phát triển.
Từ những nhận thức trên, tôi thấy mấy năm qua, báo chí Quảng Ninh đã tham gia tích cực vào việc định hướng dư luận, có những đóng góp to lớn vào việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của tỉnh. Nhiều nhà báo không ngại khó khăn, gian khổ, hiểm nguy đến những nơi vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; vào sào huyệt của bọn khai thác than trái phép để phản ánh kịp thời tình hình sản xuất và đời sống của nhân dân, ý kiến nguyện vọng của nhân dân về những vấn đề bức xúc cần giải quyết ở cơ sở. Báo chí với khả năng của mình đã thể hiện là một trong những lực lượng quan trọng đi đầu trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của mình. Tuy nhiên, trong đội ngũ những người làm báo hôm nay cũng đã xuất hiện tình trạng thông tin thiếu trung thực, không nói hết sự thật, né tránh vì “lợi ích nhóm”, vì động cơ cá nhân. Lấy tin trên mạng, trên các báo khác mà không thẩm định, không đề rõ nguồn tin v.v.. Thậm chí cá biệt còn có phóng viên, biên tập viên lấy bài của bạn đọc làm bài của mình, tinh thần tận tâm sửa chữa, nâng đỡ bài của thông tín viên, bạn đọc vì vậy bị hạn chế nhiều..
Đảng, Nhà nước tạo điều kiện để báo chí phát triển, phát huy tài năng sáng tạo, nâng cao trách nhiệm xã hội và nghĩa vụ công dân, đạo đức nghề nghiệp của người làm báo để cống hiến nhiều nhất cho đất nước, cho địa phương. Mong muốn và tin tưởng đội ngũ những người làm báo nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt trách nhiệm của mình. Muốn thế nội dung thông tin cần đa dạng, hấp dẫn nhưng phải đảm bảo tính trung thực, cách diễn đạt, chuyển tải thông tin sinh động, dễ hiểu. Những giải pháp, cách khắc phục được đưa ra qua phân tích, lý giải vấn đề cần thiết thực, cụ thể, tránh những kiến giải vô bổ, như cần vào cuộc, cần sớm giải quyết v.v..
Thể hiện đúng điều 3 trong Quy định đạo đức nghề nghiệp nhà báo Việt Nam: “Hành nghề trung thực, khách quan, tôn trọng sự thật” là truyền thống và quyết tâm, của đội ngũ những người làm báo tỉnh Quảng Ninh.
Nguyễn Huy Trợ
