Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, HĐND xã Quảng Hà bước vào giai đoạn hoạt động mới với yêu cầu cao hơn về tính chủ động, hiệu lực quản lý và trách nhiệm đại diện tiếng nói cử tri. Chỉ sau thời gian ngắn triển khai, những chuyển biến rõ rệt trong tiếp xúc cử tri, giám sát và giải quyết kiến nghị đã tạo niềm tin, sự kỳ vọng lớn từ nhân dân. Những việc tưởng chừng “treo” nhiều năm ở cấp huyện, nay được xử lý nhanh, dứt điểm ngay tại cơ sở.
Những việc tồn đọng nhiều năm, nay giải quyết trong từng tháng
Từ 1/7/2025, HĐND xã Quảng Hà chính thức hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Không còn cấp huyện, HĐND xã trực tiếp giám sát và yêu cầu UBND xã giải quyết kiến nghị của cử tri. Thay đổi tưởng nhỏ, nhưng hiệu quả rất lớn: Hồ sơ đi “một cửa”, trách nhiệm rõ ràng, người dân được phản hồi sớm.
Một buổi chiều giữa tháng 10, chúng tôi về thôn Quảng Minh 5. Trong căn nhà ven đường liên thôn, bà Đặng Thị Nhàn vui mừng khoe tấm sổ đỏ vừa được cấp lại. Năm 2019, gia đình bà được đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng… cấp nhầm thửa. Suốt từ năm 2020 đến 2024, gia đình gửi đơn từ xã đến huyện, nhưng hồ sơ “vướng” nhiều cấp, không được xử lý dứt điểm.
Tháng 7/2025, tại buổi tiếp xúc cử tri trước Kỳ họp thứ 2, HĐND Quảng Hà, Khoá I, gia đình tiếp tục nêu kiến nghị. Chỉ sau một tháng, hồ sơ được rà soát, đo đạc lại và trả kết quả. Tháng 8/2025, gia đình nhận sổ đất mới, đúng vị trí, đúng diện tích. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới được trao trực tiếp, giải quyết trọn vẹn nỗi lo kéo dài gần 5 năm.
“Thật sự gia đình tôi không nghĩ hồ sơ lại được giải quyết nhanh như vậy. Bao năm chờ đợi, đi hết xã đến huyện vẫn chưa xong. Nay chỉ một tháng sau khi tiếp xúc cử tri, chúng tôi nhận được sổ mới. Rất mừng và cảm ơn đại biểu HĐND xã đã sát sao giúp người dân. Chúng tôi mừng lắm. Quan trọng nhất là cảm giác tiếng nói của mình được lắng nghe” -Bà Nhàn chia sẻ.
Niềm vui khác đến từ cử tri khu Hải Tân - nơi từng là “điểm nóng” ngập úng mỗi khi mưa bão. Nước từ khu công nghiệp Texhong dồn về làm nhiều nhà dân ngập úng, hư hỏng tài sản, sản xuất đình trệ. Kiến nghị kéo dài nhiều năm, nhưng vẫn chưa được giải quyết, gây bức xúc trong nhân dân.
Ông Nguyễn Văn Cường, Bí thư Chi bộ, Trưởng khu Hải Tân, đại biểu HĐND xã, từng nhiều lần kiến nghị vấn đề này nhưng chưa có chuyển biến. Tại Kỳ họp thứ 2, HĐND xã Quảng Hà khoá I, ông tiếp tục kiến nghị nội dung này. Và kiến nghị được đưa vào nghị quyết giám sát và giải quyết. Từ nguồn kinh phí nâng cấp đô thị của tỉnh, xã Quảng Hà đã bố trí kinh phí 19 tỷ đồng, đang khảo sát và lập hồ sơ kỹ thuật để triển khai hệ thống cống, đê ngăn nước chống ngập úng cho nhân dân khu phố.
“Nhân dân rất phấn khởi khi kiến nghị lần này không bị “treo” nữa. Chúng tôi thấy rõ vai trò của HĐND xã trong việc đôn đốc, giám sát các cơ quan vào cuộc để làm đến nơi đến chốn” - Ông Cường chia sẻ.
Những câu chuyện từ của cử tri thôn Quảng Minh 5 hay thôn Hải Tân chỉ là hai trong nhiều ví dụ cho thấy sự chuyển động rõ rệt trong hoạt động của HĐND xã Quảng Hà sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Khi kiến nghị được lắng nghe và giải quyết kịp thời, người dân không chỉ vui vì quyền lợi của mình được đảm bảo, mà quan trọng hơn, họ thấy đại biểu HĐND thật sự là “người đại diện” chứ không đơn thuần là “người tham dự kỳ họp”.
Từ niềm tin đó, cử tri mạnh dạn hơn khi nêu ý kiến, chính quyền chủ động hơn trong xử lý công việc, còn đại biểu HĐND xã thì gần dân, sâu sát thực tế hơn. Để có được kết quả ấy, vai trò của đại biểu HĐND xã - những người trực tiếp tiếp xúc, ghi nhận, chuyển tải và theo đuổi từng kiến nghị đến cùng, là rất lớn. Tinh thần mới của chính quyền 2 cấp không nằm ở báo cáo, mà ở kết quả cụ thể. Dân nhìn thấy thay đổi, dân sẽ tin.
Đại biểu gần dân, sát việc
Sau khi thực hiện mô hình mới, HĐND xã Quảng Hà khoá I, nhiệm kỳ 2021-2026, có 100 đại biểu, chia thành 8 tổ đại biểu theo địa bàn dân cư. Cách tổ chức này giúp đại biểu tiếp cận dân thường xuyên, nắm bắt vấn đề kịp thời và không để kiến nghị rơi vào tình trạng “không biết chuyển ai, ai xử lý".
Ở góc độ giám sát, ông Phạm Quang Nghị, Phó Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách, HĐND xã, chia sẻ: “Các ban của HĐND có trách nhiệm theo dõi, giám sát chặt chẽ quá trình giải quyết kiến nghị cử tri, nhất là những nội dung liên quan trực tiếp đến đời sống dân sinh. Chúng tôi thường xuyên làm việc với cơ quan chuyên môn của UBND xã, vừa nhắc nhở, đôn đốc, vừa yêu cầu báo cáo bằng văn bản, công khai kết quả tại kỳ họp.
Song song đó, HĐND xã duy trì chế độ tiếp công dân định kỳ và đổi mới hình thức tiếp xúc cử tri theo cụm dân cư, thôn thay vì họp chung toàn xã, giúp người dân dễ dàng nêu ý kiến cụ thể, sát thực tế hơn. Qua đó, tiếng nói của cử tri được lắng nghe gần hơn, phản hồi nhanh hơn, tạo sự tin tưởng và gắn bó giữa nhân dân với chính quyền”.
Ông Nguyễn Tiến Đức, Phó Chủ tịch HĐND xã Quảng Hà, cho biết: “Ngay từ đầu nhiệm kỳ, Thường trực HĐND xã đã ban hành Quy chế tiếp nhận, phân loại và chuyển kiến nghị của cử tri đến đúng cơ quan, đơn vị có trách nhiệm xem xét, giải quyết. Mỗi kiến nghị đều được cập nhật, theo dõi tiến độ và công khai kết quả trên phần mềm quản lý kỳ họp điện tử. Nhờ vậy, quy trình giải quyết trở nên minh bạch, tránh chồng chéo và rút ngắn thời gian phản hồi cho người dân.
Từ ngày 1/7/2025 đến nay, HĐND xã đã tiếp nhận 33 kiến nghị của cử tri; trong đó, 21 kiến nghị thuộc thẩm quyền được tổng hợp, đưa vào nội dung kỳ họp; 12 kiến nghị được UBND xã giải quyết ngay tại cơ sở, không phải chờ đến kỳ họp. Kết quả này cho thấy, khi HĐND được trao quyền trực tiếp giám sát và yêu cầu giải trình, hiệu lực của cơ quan dân cử ở cơ sở được khẳng định rõ hơn”.
Phó Chủ tịch HĐND xã Nguyễn Tiến Đức nhấn mạnh thêm: “Khác trước đây, giờ HĐND xã được trao nhiều quyền hơn. Đại biểu không chỉ lắng nghe ý kiến, kiến nghi của cử tri, mà phải theo đến cùng từng kiến nghị. Việc giải quyết và thông tin lại cho dân là tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ. Không để dân hỏi lần thứ hai về cùng một việc - đó cũng là tinh thần xuyên suốt của mô hình chính quyền hai cấp đang được triển khai ở Quảng Hà”.
Ông Hoàng Phi Trường, Chủ tịch UBND xã Quảng Hà, cho biết: “Không còn cấp huyện trung gian, UBND xã chịu trách nhiệm trực tiếp trước HĐND và trước nhân dân. Trước kỳ họp, HĐND-UBND-MTTQ tổ chức họp 3 bên, thống nhất nội dung trả lời kiến nghị của cử tri. Những việc khó thì báo cáo tỉnh hỗ trợ, nhưng tuyệt đối không để kiến nghị kéo dài hay rơi vào im lặng”.
Theo ông Trường, sau sáp nhập, nhiều hồ sơ cũ chưa đầy đủ, bàn giao còn thiếu, UBND xã đã rà soát từng vụ việc, bổ sung giấy tờ, phân rõ trách nhiệm từng bộ phận chuyên môn. “Cách làm rõ người, rõ việc để người dân tin tưởng hơn. Thời gian tới, chúng tôi ưu tiên giải quyết dứt điểm các kiến nghị về đất đai, xây dựng, môi trường, giao thông nông thôn và ngập úng... Ở Quảng Hà, mỗi kiến nghị được coi là một “nhiệm vụ”, không phải là một “tờ đơn” - Ông Trường cho biết.
Chỉ trong thời gian ngắn, hoạt động của HĐND xã Quảng Hà đã thể hiện nhiều chuyển biến tích cực. HĐND xã đã tổ chức thành công 3 kỳ họp, ban hành nhiều nghị quyết sát thực tế; 33 kiến nghị được tiếp thu, 2 vụ việc nổi cộm được giải quyết dứt điểm; giám sát trực tiếp nhiều nội dung: Đất đai, môi trường, giao thông, sản xuất nông nghiệp. Các Ban HĐND xã tổ chức khảo sát chuyên đề, yêu cầu cơ quan chuyên môn báo cáo tiến độ; công tác tiếp công dân được duy trì định kỳ, công khai quy trình xử lý đơn thư.
Phía sau những con số là những thay đổi rất đời thường: Người dân yên tâm sản xuất, không còn cảnh “thắc mắc không biết hỏi ai”. Từ những điều nhỏ nhất: Đo lại thửa đất, sửa tuyến thoát nước, thu gom rác… đến những nhiệm vụ lớn hơn như đầu tư hạ tầng, chỉnh trang đô thị… tất cả đều được giải quyết từ chính quyền cấp xã.
Với những kết quả bước đầu, HĐND xã Quảng Hà đang cho thấy hiệu quả rõ rệt của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp: Tinh gọn, trách nhiệm, minh bạch, hành động vì dân. Niềm tin được xây dựng không bằng lời hứa, mà bằng những việc làm cụ thể. Khi chính quyền gần dân, dân sẽ gần chính quyền. Khi dân tin, dân ủng hộ, mọi chủ trương đều có “điểm tựa” để thành công.
