Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 7, chiều 1/10, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi).
Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Đất đai nhằm thể chế hóa kịp thời Nghị quyết số 21-NQ/TW và các chỉ đạo của Bộ Chính trị; cũng như các quy định phân cấp, phân quyền theo Nghị quyết số 190/2025/QH15 và 206/2025/QH15 của Quốc hội, bảo đảm ban hành Luật trước ngày 1/3/2027 để tránh khoảng trống pháp lý.
Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt là quản lý đất đai theo chức năng là tài nguyên, tài sản, nguồn lực và cả về diện tích, chất lượng và không gian sử dụng; bảo đảm nhất quán, ổn định, kế thừa, phát triển các quy định đã thực tiễn chứng minh là phù hợp.
Đồng thời, sửa đổi các quy định bất cập, đồng bộ với pháp luật liên quan; hoàn thiện cơ chế, chế tài ngăn ngừa, xử lý hành vi vi phạm, khắc phục lãng phí, thất thoát và khiếu kiện đất đai; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, chuyển trọng tâm từ công cụ hành chính sang công cụ kinh tế.
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) được thiết kế theo 7 nhóm chính sách đất đai, gồm: đổi mới, nâng cao chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; hoàn thiện các quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; hoàn thiện quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế-xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.
Hoàn thiện cơ chế tài chính về đất đai, giá đất; hoàn thiện quy định về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai, phân cấp, phân quyền; đổi mới, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai; siết chặt kỷ luật, kỷ cương, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường cho biết, quá trình xây dựng, tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, địa phương còn nhiều ý kiến khác nhau về 2 nội dung, dự thảo Luật đang đề xuất 2 phương án để xin ý kiến.
Về phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai, Phương án 1, quy định rõ trong luật thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai của các cấp gắn với từng nội dung quản lý nhà nước về đất đai. Phương án 2, giao Chính phủ quy định thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai.
Về quy định về yêu cầu công chứng, chứng thực khi thực hiện các quyền của người sử dụng đất, Phương án 1, quy định trong luật yêu cầu bắt buộc công chứng, chứng thực đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Phương án 2, giao Chính phủ quy định loại hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất phải công chứng, chứng thực.
Theo Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp, lần sửa đổi này nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ mục tiêu tăng trưởng "hai con số" của đất nước.
Nêu quan điểm thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Đất đai, đề nghị khẩn trương rà soát, đánh giá tác động để tránh chồng chéo với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các luật thuế; hoàn thiện quy định xác định giá đất hợp đồng BT đồng bộ với pháp luật về PPP.
Đối với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính kiến nghị đổi mới mạnh mẽ việc phân loại đất, chỉ phân loại các không gian đất thực sự cần thiết quản lý theo mục tiêu. Về hồi đất và bồi thường, tái định cư, dự thảo cần làm rõ tiêu chí dự án vì lợi ích quốc gia, công cộng.
Tại phiên họp, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tập trung cho ý kiến về tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành; các vấn đề liên quan tới phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng trong dự thảo Luật; phân loại đất, chỉ tiêu sử dụng và quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; quy hoạch, lập kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh và cấp xã; thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư; cơ chế tài chính đất đai và xác định giá đất…
Ngoài ra, các đại biểu cho ý kiến về quy định về giao đất, cho thuê đất thông qua đấu giá, đấu thầu và nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất và chuyển mục đích sử dụng đất; về sử dụng đất sau khi cổ phần hóa, thoái vốn của nhà nước; về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
