Sáng 23/11, tại Cung Văn hóa lao động Việt - Nhật (TP Hạ Long), Đại hội Đại biểu Hội Văn học nghệ thuật (VHNT) Quảng Ninh lần thứ XI, nhiệm kỳ 2019-2024 bước vào phiên làm việc thứ hai (phiên chính thức). Đến dự Đại hội, đồng chí Nguyễn Xuân Ký, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, đã có bài phát biểu khai mạc, khẳng định sự nỗ lực tìm tòi, sáng tạo phản ánh chân thực mọi lĩnh vực đời sống của đội ngũ văn nghệ sỹ, đồng thời mong rằng Hội phát huy được sức mạnh tổng hợp, đưa sự nghiệp VHNT của tỉnh phát triển lên tầm cao mới...
Trung tâm Truyền thông tỉnh Quảng Ninh xin trân trọng giới thiệu bài phát biểu của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy.
Hôm nay, tôi rất vui mừng đến dự Đại hội Đại biểu Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Ninh lần thứ XI, nhiệm kỳ 2019 - 2024, một sự kiện văn hóa quan trọng của tỉnh trong không khí sôi nổi chào mừng các ngày lễ lớn, kỷ niệm 50 năm thành lập Hội. Thay mặt Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Quảng Ninh, tôi trân trọng gửi đến các quý vị đại biểu, khách quý, các trí thức, văn nghệ sỹ của tỉnh lời thăm hỏi chân thành và lời chúc mừng tốt đẹp nhất.
Như chúng ta đã biết, trong thư gửi các họa sĩ nhân dịp Triển lãm hội họa năm 1951, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu rõ “Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận. Anh chị em là chiến sỹ trên mặt trận ấy”, “văn hóa nghệ thuật cũng như mọi hoạt động khác, không thể đứng ngoài mà phải ở trong kinh tế và chính trị”.
Với vai trò to lớn trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng ta đã khẳng định: “Văn học nghệ thuật là lĩnh vực rất quan trọng, đặc biệt tinh tế của văn hóa, là nhu cầu thiết yếu, thể hiện khát vọng chân, thiện, mỹ của con người, là một trong những động lực to lớn, trực tiếp góp phần xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội và sự phát triển toàn diện của con người Việt Nam”. Chính vì vậy, trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo, các cấp ủy, chính quyền tỉnh Quảng Ninh luôn xác định phát triển văn hóa - nền tảng tinh thần của xã hội phải kết hợp chặt chẽ và tương xứng với phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng, chỉnh đốn Đảng là then chốt; kiên trì thực hiện phương châm mỗi nấc thang của tăng trưởng kinh tế phải tạo ra bước phát triển mới về văn hóa; văn hóa phát triển góp phần thúc đẩy kinh tế tăng trưởng. Trong những năm qua, bên cạnh việc duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức cao so với bình quân chung cả nước (năm 2019 dự kiến đạt 12%, cao nhất từ trước tới nay), thu nội địa luôn đứng trong nhóm 5 tỉnh dẫn đầu toàn quốc; cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, bền vững theo hướng tăng dần tỷ trọng dịch vụ; môi trường đầu tư kinh doanh không ngừng cải thiện với chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) và chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) 2 năm liền 2017, 2018 dẫn đầu cả nước; kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội ngày càng đồng bộ, hiện đại; an sinh, phúc lợi xã hội được đảm bảo, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân không ngừng được nâng lên, tỉnh Quảng Ninh đặc biệt quan tâm, chăm lo đến hoạt động văn hóa nghệ thuật.
Tỉnh đã ban hành và thực hiện có hiệu quả Chương trình hành động số 20 “về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới”, Nghị quyết số 11-NQ/TU, ngày 9/3/2018 của Tỉnh ủy “Về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Quảng Ninh đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững”. Nhiều công trình văn hóa nghệ thuật tầm quốc gia, quốc tế được đầu tư đồng bộ, hiện đại như Bảo tàng - Thư viện tỉnh; Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm, Cung Văn hóa thanh thiếu nhi, Công viên hoa Hạ Long, Quảng trường 30/10, Trung tâm Văn hóa - Thể thao vùng Đông Bắc...
Trải qua 50 năm xây dựng và phát triển, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh đã luôn đồng hành cùng với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Ninh trong quá trình xây dựng và phát triển; đội ngũ văn nghệ sĩ của tỉnh đã ngày càng lớn mạnh và trưởng thành (hiện nay Hội cấp tỉnh có 560 hội viên); có mặt trên mọi mặt trận, nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, thách thức, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Bằng sự mẫn cảm với thời cuộc, với thực tiễn đổi mới, hội nhập và phát triển mạnh mẽ của quê hương Quảng Ninh và đất nước; ý thức được vai trò, trách nhiệm của mình, đội ngũ trí thức và văn nghệ sỹ Quảng Ninh luôn nâng cao nhận thức xã hội và phát huy tài năng văn học nghệ thuật của mình, lao động sáng tạo văn học nghệ thuật và cống hiến những tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, đóng góp nhiều công trình giá trị về văn hóa, xã hội cho tỉnh.
5 năm qua, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh đã kế thừa những truyền thống tốt đẹp và phát huy tốt vai trò xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, đạt được nhiều kết quả tích cực trên tất cả các lĩnh vực; tham mưu tổ chức thành công nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật lớn, như: Liên hoan Thơ châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 3; phục vụ Hội nghị APEC đối thoại chính sách cấp cao về du lịch bền vững... Đội ngũ văn nghệ sỹ của tỉnh đã tích cực tìm tòi, sáng tạo nỗ lực phản ánh chân thực mọi lĩnh vực đời sống, đang nỗ lực đổi mới tư duy sáng tạo, tìm tòi phương thức mới để khám phá cuộc sống. Dòng mạch chủ đạo xuyên suốt các hoạt động văn học nghệ thuật Quảng Ninh là chủ nghĩa yêu nước và nhân văn, ý thức dân tộc sâu sắc. Nhiều tác phẩm đã được trao giải thưởng, đạt danh hiệu cao quý của Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành… góp phần tích cực thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội nhanh, bền vững gắn với đảm bảo vững chắc quốc phòng - an ninh của tỉnh ta những năm qua. Hạ Long, Quảng Ninh vùng mỏ than, những cái tên từ Đông Triều đến Trà Cổ, Sa Vĩ, Móng Cái luôn là những đề tài tạo dòng cảm xúc bất tận cho văn nghệ sỹ sáng tác, đi vào các tác phẩm âm nhạc, văn học, điện ảnh, truyền hình, nhiếp ảnh, mỹ thuật, kiến trúc, sân khấu.
Thay mặt Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Quảng Ninh, tôi nhiệt liệt biểu dương và ghi nhận thành tích của đội ngũ văn nghệ sỹ tỉnh Quảng Ninh đạt được trong nhiệm kỳ qua.
Bên cạnh những kết quả đạt được, chúng ta cần thẳng thắn thừa nhận rằng, hoạt động của Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh còn chưa tương xứng với tiềm năng của tổ chức hội và của đội ngũ trí thức, văn nghệ sỹ đông đảo, trí tuệ, giàu tâm huyết trước những yêu cầu và đòi hỏi của sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và Quảng Ninh.
Công chúng yêu văn học nghệ thuật của tỉnh và hàng triệu du khách vẫn đang mong chờ có nhiều hơn nữa những tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng, đạo đức và nghệ thuật, phản ánh chân thực, sâu sắc, toàn diện bước chuyển mạnh mẽ của đời sống xã hội, đúng tầm vóc, tương xứng với những thành tựu phát triển của tỉnh; những tác phẩm thẳng thắn đấu tranh, phê phán cái xấu, cái ác, những tệ nạn xã hội, những hành vi lệch chuẩn… Vẫn còn những tác phẩm chạy theo đề tài nhỏ nhặt, chiều theo thị hiếu, giải trí một chiều. Còn sự hẫng hụt giữa các thế hệ văn nghệ sỹ của tỉnh (đội ngũ văn nghệ sỹ đang có chiều hướng ngày càng cao tuổi, việc xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ thế hệ kế cận còn nhiều hạn chế), lực lượng làm công tác lý luận, phê bình văn học nghệ thuật còn mỏng, chưa đạt yêu cầu... Thường trực Tỉnh Hội có lúc, có việc tính thống nhất chưa cao.
Bên cạnh đó, quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế tạo ra nhiều thời cơ, thuận lợi, song cũng đặt ra không ít khó khăn, thách thức mới đan xen; trong đó, văn hóa là một trong những lĩnh vực nhạy cảm, chịu nhiều tác động, ảnh hưởng nhất. Các thế lực thù địch đã, đang và sẽ tiếp tục thực hiện âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”; tăng cường tuyên truyền phá hoại tư tưởng, văn học nghệ thuật bằng nhiều hình thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, phức tạp, đặc biệt là trên internet, mạng xã hội.
Để Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh ngày càng phát triển vững mạnh, tiếp tục đóng góp nhiều hơn nữa công sức, trí tuệ cùng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh xây dựng Quảng Ninh ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại; phấn đấu đến năm 2025 là tỉnh dịch vụ, công nghiệp hiện đại, trung tâm du lịch quốc tế, một trong những cực tăng trưởng của miền Bắc; trước năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, tôi mong muốn các cấp ủy, chính quyền, Hội Văn học Nghệ thuật và đội ngũ trí thức, văn nghệ sỹ toàn tỉnh quan tâm thực hiện tốt một số nhiệm vụ sau:
Một là, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh phải thực sự trở thành mái nhà chung - nơi hội tụ và quy tụ tài năng, tâm huyết và trí tuệ của đội ngũ trí thức, văn nghệ sỹ; tổ chức Hội luôn gắn bó, đồng hành, động viên, khích lệ văn nghệ sỹ trong lao động, sáng tạo văn học nghệ thuật; khơi dậy ý chí và khát vọng đổi mới của đội ngũ văn nghệ sỹ; xây dựng tổ chức Hội các cấp trong sạch, vững mạnh. Hoạt động văn học nghệ thuật phải thực sự chiếu sáng cuộc sống, bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm con người, đề cao giá trị chân - thiện - mỹ trở thành nguồn nội sinh to lớn, góp phần trực tiếp vào công cuộc đổi mới và phát triển của tỉnh, đất nước. Tập trung tuyên truyền đại hội đảng các cấp, các sự kiện, các dịp kỷ niệm trọng đại của đất nước, dân tộc, những thành tựu kinh tế - xã hội của tỉnh bằng nhiều hình thức thiết thực, hiệu quả.
Hai là, xây dựng và triển khai có hiệu quả Đề án “Xây dựng đội ngũ người làm công tác văn học nghệ thuật Quảng Ninh giai đoạn 2020-2025, định hướng đến 2030” theo hướng phát huy tối đa tài năng, năng lực sáng tạo của đội ngũ trí thức, văn nghệ sỹ với ý thức đầy đủ về trách nhiệm xã hội và nghĩa vụ công dân của mình. Các cấp ủy đảng, chính quyền và cả hệ thống chính trị phải tiếp tục quán triệt thực hiện tốt các nghị quyết của Trung ương và của Tỉnh ủy về phát triển văn hóa, văn học, nghệ thuật, phát triển con người; chăm lo phát triển sự nghiệp văn học nghệ thuật của tỉnh, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho sự tìm tòi, sáng tạo của đội ngũ văn nghệ sỹ, nhất là văn nghệ sỹ trẻ nuôi dưỡng khát vọng và hoài bão lớn để có nhiều tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật; thấm nhuần tinh thần nhân văn, dân tộc, dân chủ, tiến bộ; phản ánh chân thật, sinh động, sâu sắc, toàn diện về đời sống, về vùng đất, con người Quảng Ninh với cách nhìn, cách nghĩ và phương thức thể hiện mới, tạo ra được những tác phẩm hay, ưu tú, xuất sắc phục vụ kịp thời nhiệm vụ chính trị của tỉnh, đất nước.
Thấm nhuần lời căn dặn của Bác Hồ đối với văn nghệ sỹ “Ngòi bút của các bạn cũng là những vũ khí sắc bén trong sự nghiệp phò chính trừ tà mà anh em văn hóa và trí thức phải làm”, các trí thức, văn nghệ sỹ của tỉnh cần tích cực chủ động đấu tranh với những quan điểm sai trái, thù địch trên lĩnh vực văn hóa, văn học, nghệ thuật; sự xâm nhập của các ấn phẩm độc hại, khuynh hướng hoạt động không đúng tôn chỉ, mục đích, sản phẩm lệch lạc, thị hiếu tầm thường, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng. Mỗi hội viên hãy đề cao trách nhiệm cá nhân trong phát ngôn, sử dụng trang mạng cá nhân.
Ba là, thực hiện đồng bộ các giải pháp đổi mới, phát triển văn học nghệ thuật Quảng Ninh phong phú, đa dạng, giàu bản sắc, kết hợp truyền thống với hiện đại. Hội Văn học nghệ thuật tỉnh cần tập trung tham mưu tổ chức có hiệu quả các chương trình giao lưu, hợp tác quốc tế, các giải thưởng, các cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật với yêu cầu cao hơn về chất lượng, mở rộng quy mô... nhằm tuyên truyền, quảng bá văn hóa, nghệ thuật, vùng đất, con người Quảng Ninh đến với công chúng trong và ngoài nước, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích sưu tầm, khôi phục, phổ biến và phát huy giá trị văn học nghệ thuật. Chú trọng phát triển, hướng dẫn và khuyến khích quần chúng nhân dân tham gia sáng tạo và thưởng thức văn học, nghệ thuật.
Coi trọng phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng phát triển năng khiếu và tài năng trẻ trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật; quan tâm đào tạo văn nghệ sỹ vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tập trung đầu tư, xây dựng Khoa Văn hóa Nghệ thuật của Đại học Hạ Long trở thành một trong những khoa nổi tiếng của cả nước và khu vực; thực hiện tốt các cơ chế, chính sách khuyến khích, huy động tối đa nguồn lực xã hội hóa, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các hoạt động văn học, nghệ thuật, như: hỗ trợ tài chính, mở trại sáng tác, đi thực tế... với sự tham gia của đông đảo văn nghệ sỹ của tỉnh và cả nước.
Nhân dịp này, tôi trân trọng cảm ơn lãnh đạo Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, các hội chuyên ngành Trung ương, và rất mong được các đồng chí quan tâm hơn nữa đến hoạt động văn học nghệ thuật của tỉnh Quảng Ninh.
Tôi mong muốn và tin tưởng Ban Chấp hành khóa mới của Hội, nhất là Thường trực Tỉnh Hội tiếp nối truyền thống, đoàn kết, đổi mới, dân chủ, sáng tạo, cầu thị tiến bộ, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn thể Hội viên triển khai tổ chức thực hiện tốt Nghị quyết Đại hội, đưa sự nghiệp văn học, nghệ thuật của tỉnh phát triển lên tầm cao mới.
Xin kính chúc sức khỏe các đồng chí lãnh đạo Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, các hội chuyên ngành Trung ương và các vị đại biểu.
