Cứ mỗi độ xuân về, các điểm di tích lịch sử văn hoá, đền, chùa nổi tiếng của Quảng Ninh lại thu hút lượng lớn du khách đến chiêm bái, cầu cho một năm mới bình an. Du lịch văn hoá tâm linh ngày càng phát triển, có sức hấp dẫn đặc biệt với du khách gần xa.
Sức hút của du lịch văn hóa tâm linh
Những ngày đầu xuân, các điểm di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn Quảng Ninh đông nghịt du khách đến tham quan chiêm bái. Trong số hơn 600 di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh của địa phương, có rất nhiều di tích trở thành những điểm đến du lịch hấp dẫn thu hút đông đảo du khách như: Khu danh thắng Yên Tử, chùa Ba Vàng (TP Uông Bí); đền Cửa Ông (TP Cẩm Phả); chùa Long Tiên (TP Hạ Long); chùa Cái Bầu - Thiền viện Trúc Lâm Giác Tâm (Vân Đồn); khu di tích nhà Trần, chùa Ngọa Vân (TX Đông Triều)...
Cụ thể, trong dịp nghỉ Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019, tính từ đêm giao thừa đến trưa mùng 6 Tết, đền Cửa Ông (TP Cẩm Phả) đón khoảng 9 vạn lượt khách; Khu di tích Yên Tử (TP Uông Bí) đón khoảng hơn 10 vạn lượt khách; chùa Ba Vàng (TP Uông Bí) đón trên 8 vạn lượt khách; chùa Cái Bầu (Vân Đồn) đón trên 6 vạn lượt khách. Khu di tích nhà Trần (TX Đông Triều), Khu di tích Bạch Đằng (TX Quảng Yên), mỗi khu di tích đón trên 6,5 vạn lượt khách...
Những năm gần đây, lượng du khách đến chùa vãng cảnh, cầu an thường rải rác quanh năm nhưng thường tập trung đông nhất vào những ngày đầu năm mới. Nhiều điểm di tích trên địa bàn tỉnh trung bình mỗi ngày đón hàng vạn du khách đến tham quan.
Điều đáng ghi nhận, mặc dù đầu năm, lượng du khách thập phương đến các điểm di tích lịch sử văn hoá trên địa bàn đông, nhưng với sự vào cuộc quyết liệt của Ban quản lý các khu di tích, chính quyền địa phương trong việc siết chặt công tác quản lý, việc tổ chức lễ hội đã đi vào nền nếp. Không khí trang nghiêm, môi trường sạch đẹp là điều mà du khách thường dễ dàng bắt gặp tại các điểm di tích trên địa bàn tỉnh.
Chị Nguyễn Huyền Phương, quận Long Biên, Hà Nội, chia sẻ: Năm nào gia đình tôi cũng hành hương về chùa Yên Tử. Mấy năm nay, đường sá đi lại thuận tiện, phương tiện đi lại rất dễ dàng. Công tác vệ sinh môi trường được cải thiện rất nhiều, cảnh quan môi trường xung quanh khu vực lễ hội được vệ sinh sạch sẽ, nhất là hàng quán dịch vụ được quy hoạch, sắp xếp một cách rất bài bản.
Theo thống kê của Sở Du lịch, tính trong dịp nghỉ lễ Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019, trong tổng số hơn 85 vạn du khách đến Quảng Ninh, đã có hơn 70 vạn lượt du khách đến tham quan các khu di tích và danh thắng, đặc biệt lượng du khách tăng mạnh từ mùng 2 Tết.
Để không còn mang tính “mùa vụ”
Sức hút của các điểm di tích lịch sử văn hóa trong mùa lễ hội đầu xuân rất lớn, nhưng những năm trước đây hầu hết các điểm du lịch tâm linh trên địa bàn tỉnh mới chỉ khai thác được vào mùa lễ hội 3 tháng đầu năm, thời gian còn lại trong năm hầu như không khai thác được. Để khắc phục yếu tố mùa vụ này, vài năm trở lại đây, một số điểm di tích lịch sử văn hoá của Quảng Ninh như: Khu di tích danh thắng Yên Tử, chùa Cái Bầu, Thiền viện Trúc Lâm Giác Tâm, một số điểm di tích trên địa bàn TX Quảng Yên, Đông Triều đang dần khắc phục được tính mùa vụ.
Các khu di tích này đã có nhiều đổi mới, ngoài các tháng lễ hội, đầu xuân, vẫn duy trì được lượng du khách đến tham quan vãng cảnh vào các thời điểm khác trong năm. Tuy lượng du khách đến không đông như dịp đầu năm nhưng nhiều điểm di tích đã trở thành địa chỉ quen thuộc của các tour du lịch đưa khách đến Quảng Ninh. Trong đó, phải kể đến Khu di tích danh thắng Yên Tử. Khoảng 2 năm trở lại đây, khu du lịch này đã đầu tư rất lớn về cơ sở hạ tầng và dịch vụ để phục vụ khách tham quan du lịch như: Làng hành hương, Trung tâm Văn hóa Trúc Lâm Yên Tử, khu nghỉ dưỡng cao cấp Legacy... Đồng thời cũng có chính sách thu hút khách du lịch như: Miễn vé cáp treo cho học sinh, sinh viên, người già vào mùa hè (mùa thấp điểm).
Ngoài mùa lễ hội, du khách đến Yên Tử có thể đến tham quan, tham gia các khóa học thiền, tìm hiểu sâu về Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử; về văn hóa truyền thống, lịch sử, thưởng ngoạn cảnh quan, thưởng thức đặc sản địa phương. Nếu như trước đây, Yên Tử chỉ thu hút khách du lịch trong những tháng đầu năm thì đến nay, khu di tích này đã thu hút được lượng du khách lớn đến tham quan vào các thời điểm khác trong năm. Nhiều công ty lữ hành đưa khách du lịch quốc tế đi theo tour đã chọn Yên Tử là điểm đến không thể thiếu trong hành trình tham quan của họ, đặc biệt là khách Hàn Quốc rất thích Yên Tử.
Du lịch văn hóa tâm linh là loại hình du lịch có nhiều tiềm năng, thế mạnh ở Quảng Ninh. Bởi Quảng Ninh là một vùng đất có nhiều di tích lịch sử văn hóa gắn với gần 80 lễ hội lớn, nhỏ (chủ yếu tập trung vào mùa xuân) diễn ra hàng năm. Đây chính là lợi thế giúp địa phương khai thác loại hình du lịch này. Để du lịch tâm linh phát triển đúng hướng, mang lại những giá trị truyền thống, tinh thần, giá trị văn hóa lịch sử, bên cạnh việc bảo tồn và gìn giữ các giá trị cảnh quan của di sản, Quảng Ninh đã và đang tích cực xây dựng những tour, tuyến du lịch hợp lý, đầu tư vào các khu du lịch tâm linh để tạo ra sự đồng bộ; đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên tại chỗ có kiến thức văn hoá, lịch sử, đầu tư có chiều sâu vào các dịch vụ đi kèm, cải thiện hạ tầng giao thông dẫn vào các khu di tích.
Du lịch văn hoá tâm linh đang hướng tới sự phát triển bền vững, đóng góp vào sự tăng trưởng chung của ngành Du lịch cũng như quá trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Thu Hương
