New Zealand là một đất nước phát triển nằm ở phía Tây Nam Thái Bình Dương, nằm kề với Australia. Diện tích của New Zealand xấp xỉ bằng Việt Nam nhưng dân số chỉ khoảng hơn 4 triệu người. Ngành du lịch ở New Zealand rất phát triển, đây là ngành xuất khẩu lớn thứ 2 của nước này (sau xuất khẩu lương thực, thực phẩm và các sản phẩm từ sữa bò, cừu). Năm 2013, ngành du lịch New Zealand đã đóng góp 23,9 tỷ đô la New Zealand cho nền kinh tế quốc dân. Những kinh nghiệm, chính sách về phát triển du lịch của New Zealand thật đáng để cho Quảng Ninh chúng ta phải học hỏi...
Từ kinh nghiệm phát triển du lịch ở New Zealand...
Một trong những yếu tố trong phát triển du lịch mà New Zealand rất coi trọng là vấn đề bảo vệ môi trường. Bất cứ khách du lịch nào khi đến đất nước New Zealand đều có cảm nhận chung là môi trường nơi đây rất trong lành. Khách du lịch khi đến đây được hưởng một môi trường du lịch “100% trong lành”. Đây cũng chính là khẩu hiệu của ngành du lịch New Zealand. Tổ chức du lịch thế giới (UNWTO) đánh giá New Zealand là một trong những thương hiệu hàng đầu về điểm đến lý tưởng, được vinh danh là điểm đến tuyệt vời nhất cho du lịch vì môi trường. Đường phố nơi đây sạch sẽ, rộng rãi, cây xanh được trồng rất nhiều. Chính quyền và người dân New Zealand làm rất tốt việc quản lý, bảo vệ nghiêm ngặt cảnh quan thiên nhiên, môi trường trong lành. Đây cũng chính là những yếu tố giúp du lịch của đất nước New Zealand phát triển theo hướng du lịch cộng đồng, du lịch chậm, tạo ra nhiều sản phẩm du lịch dịch vụ, tăng sự trải nghiệm cho du khách.
Bên cạnh yếu tố về bảo vệ môi trường, New Zealand đặc biệt tôn trọng các giá trị truyền thống, bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá bản địa tạo thành các sản phẩm du lịch khác biệt của điểm đến. Điều đó được thể hiện rất rõ, người dân New Zealand đặc biệt coi trọng văn hoá của người Maori (cư dân gốc của New Zealand), mặc dù họ chỉ chiếm 10% dân số. Giá trị văn hoá của người Maori là trung tâm tạo dựng nên thương hiệu New Zealand và là một trải nghiệm hết sức đặc biệt cho du khách. Hiện nay, có rất nhiều người Maori tham gia vào hoạt động du lịch và có vai trò quan trọng trong công tác quản lý du lịch.
Trong phát triển du lịch, New Zealand chú trọng đến công tác quảng bá điểm đến bằng công nghệ thông tin, tối đa hoá lợi ích công cụ Internet như: Giới thiệu các điểm đến, thành lập các trung tâm thông tin tại các điểm du lịch; coi trọng việc cung cấp thông tin trước, trong và sau mỗi chuyến du lịch cho khách, việc chia sẻ trải nghiệm của các du khách; kêu gọi các nhà làm phim quay cảnh tại các điểm du lịch; xúc tiến thương mại và tổ chức các sự kiện để thu hút khách du lịch đến tham quan. Theo thống kê, năm 2013, ngành du lịch của New Zealand đã đóng góp 23,9 tỷ đô la New Zealand cho nền kinh tế quốc dân, trong đó khách du lịch quốc tế mang lại 9,8 tỷ và nguồn thu từ khách du lịch trong nước là 14,2. Ngành du lịch thu hút khoảng 5,7% nhân công lao động. Cứ 10 người New Zealand thì có một người hoạt động trong lĩnh vực du lịch. Đối với đất nước New Zealand, ngành du lịch có một vai trò vô cùng quan trọng. Ông John Key, Bộ trưởng Bộ Du lịch cũng chính là Thủ tướng New Zealand. Điều đó cho thấy, New Zealand coi trọng ngành du lịch như thế nào.
... nghĩ về du lịch Quảng Ninh
Về một góc độ nào đó, Quảng Ninh cũng có nhiều nét giống New Zealand trong tiềm năng phát triển du lịch. Quảng Ninh là địa phương có nhiều tiềm năng, thế mạnh, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp; và không thể phủ nhận rằng, trong những năm qua, ngành công nghiệp không khói của Quảng Ninh đã có những bước phát triển. Tuy nhiên, cái tiềm năng ấy ở Quảng Ninh chưa thực sự tương xứng với những gì mà thiên nhiên ưu ái ban tặng cho vùng đất này. Nhiều năm nay, khách đến du lịch tại Quảng Ninh tuy có sự tăng trưởng nhưng số ngày lưu trú của du khách lại thấp, khách chi tiêu ít, dẫn đến doanh thu không cao. Mặc dù địa phương đang sở hữu một số điểm du lịch nổi tiếng trong nước và thế giới nhưng lợi nhuận thu được từ du lịch lại rất khiêm tốn. Mỗi năm, ngành du lịch cũng chỉ đóng góp một phần rất nhỏ vào tổng thu ngân sách của địa phương.
Thực tế cho thấy, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hạn chế trên. Trong đó, việc bảo vệ môi trường tự nhiên tại Quảng Ninh ở nhiều nơi, nhiều chỗ chưa được coi trọng, cơ sở hạ tầng giao thông, đường sá đi lại chưa được đầu tư đồng bộ. Quảng Ninh vẫn chưa có cảng hàng không, cảng chuyên dụng đón các tàu biển du lịch quốc tế. Đây cũng là hạn chế không nhỏ đối với việc kết nối các điểm đến, cũng như gây khó khăn, mất nhiều thời gian cho du khách khi di chuyển tới các điểm du lịch. Thêm một yếu tố nữa được coi là rào cản cho sự phát triển du lịch Quảng Ninh trong thời gian qua, đó là nguồn nhân lực phục vụ du lịch, trình độ chuyên môn nghiệp vụ đội ngũ hoạt động trong ngành du lịch vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế; người dân, cộng đồng địa phương nhận thức khá mờ nhạt về sự phát triển du lịch, lợi ích từ du lịch mang lại cho họ. Ngoài ra, nhiều địa phương cũng chưa thực sự coi trọng các yếu tố văn hoá bản địa để xây dựng các sản phẩm du lịch khác biệt mang lại sự trải nghiệm hấp dẫn cho du khách, níu giữ chân du khách ở lâu hơn, chi phí nhiều hơn. Đó chính là những rào cản phát triển du lịch ở Quảng Ninh.
Qua thực tế, nhìn vào kết quả, kinh nghiệm phát triển du lịch New Zealand, chắc chắn đây sẽ là bài học tốt để Quảng Ninh hoạch định, xây dựng chính sách, triển khai những kế hoạch mới nhằm khắc phục những tồn tại để ngành du lịch phát triển hơn nữa trong thời gian tới. Theo đó, để du lịch Quảng Ninh phát triển bền vững, phát triển thành ngành kinh tế chủ lực của tỉnh, Quảng Ninh cần tăng cường hơn nữa công tác bảo tồn di sản, bảo vệ môi trường sinh thái, coi trọng phát huy các giá trị văn hoá bản địa để xây dựng các sản phẩm du lịch đặc sắc, tăng sự trải nghiệm cho du khách, xây dựng quy hoạch hạ tầng giao thông đồng bộ, đẩy mạnh việc sử dụng công nghệ thông tin, Internet để quảng bá du lịch, giáo dục nâng cao nhận thức của người dân và cộng đồng tham gia phát triển du lịch. Phát triển du lịch vì chất lượng cuộc sống, du lịch phải mang lại lợi ích cho người dân, cho cộng đồng chính là những biện pháp mạnh nhằm xây dựng Quảng Ninh trở thành nơi đáng sống và nơi muốn đến, là nơi mà ở đó mọi du khách luôn được chào đón...
Thu Nguyên
