Protein cần thiết cho cơ thể, nhưng tiêu thụ quá mức có thể gây hại. Nhiều người theo chế độ ăn giàu đạm mà không nhận ra những dấu hiệu cảnh báo sớm.
Những tín hiệu sớm cho thấy cơ thể đang quá tải protein
Protein là dưỡng chất quan trọng giúp xây dựng cơ bắp, phục hồi mô và duy trì nhiều chức năng sống. Tuy nhiên, trong trào lưu ăn kiêng, tập luyện cường độ cao hay sử dụng thực phẩm bổ sung, không ít người đang nạp protein vượt quá nhu cầu thực tế của cơ thể. Việc dư thừa kéo dài không chỉ vô ích mà còn tiềm ẩn rủi ro sức khỏe.
Hôi miệng kéo dài là một trong những dấu hiệu thường gặp. Theo các nghiên cứu, tình trạng này liên quan đến ketosis, trạng thái cơ thể đốt chất béo thay vì glucose để tạo năng lượng, thường xảy ra khi chế độ ăn rất giàu protein và nghèo tinh bột. Sản phẩm phụ acetone có thể khiến hơi thở có mùi trái cây hoặc mùi sơn móng tay.
Bên cạnh đó, mất nước cũng là cảnh báo quan trọng. Khi ăn nhiều protein, thận phải tăng cường đào thải chất chuyển hóa, khiến lượng nước tiểu tăng lên. Nếu không uống đủ nước, người ăn nhiều đạm dễ rơi vào trạng thái khát, mệt mỏi, khô da và táo bón.
Nhiều người bất ngờ khi tăng cân dù ăn nhiều protein để giữ dáng. Thực tế, protein dư thừa vẫn cung cấp năng lượng và có thể được chuyển hóa thành mỡ, nhất là khi nguồn đạm đi kèm nhiều chất béo bão hòa hoặc tổng lượng calo vượt nhu cầu.
Ngoài ra, rối loạn tiêu hóa như đầy bụng, buồn nôn, tiêu chảy hoặc táo bón khá phổ biến, đặc biệt ở những người theo chế độ ăn giàu protein nhưng thiếu chất xơ từ rau, củ, quả.
Khi protein gây áp lực lên tim, thận và gan
Không phải mọi nguồn protein đều giống nhau. Leah Groppo, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng tại Stanford Health Care (Mỹ), cho biết: “Protein từ cá, đậu và các loại hạt thường có lợi cho tim mạch. Ngược lại, tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ và thịt chế biến sẵn có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim”.
Ăn quá nhiều protein, đặc biệt là protein động vật, còn có thể tạo áp lực lên thận và gan. Với người có bệnh nền, việc phân giải lượng đạm dư thừa trở nên khó khăn hơn. Amoniac, sản phẩm phụ của quá trình chuyển hóa protein, nếu không được đào thải hiệu quả có thể tích tụ và gây hại.
Theo các chuyên gia, việc tăng lượng protein chỉ thực sự cần thiết với người đang tăng cơ, phục hồi chấn thương, người cao tuổi cần duy trì khối cơ hoặc người tập luyện cường độ cao. Với đa số người trưởng thành khỏe mạnh, lượng protein khuyến nghị hằng ngày đã đủ đáp ứng nhu cầu.
“Thay vì ám ảnh với con số gram protein, hãy chú ý đến sự cân đối tổng thể của khẩu phần ăn”, Leah Groppo nhấn mạnh. Một chế độ ăn đa dạng, đủ tinh bột, chất xơ và chất béo lành mạnh vẫn là nền tảng cho sức khỏe bền vững.
