Quảng bá hình ảnh đất nước là một nhiệm vụ quan trọng trong công tác thông tin đối ngoại, nhất là trong bối cảnh đất nước ta hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng trên mọi lĩnh vực.
Nhiệm vụ này đã được Đảng, Nhà nước hết sức coi trọng. Chiến lược phát triển thông tin đối ngoại giai đoạn 2011-2020 được Bộ Chính trị thông qua trong Kết luận số 16-KL/TW ngày 14-2-2012 khẳng định tầm quan trọng của công tác quảng bá hình ảnh quốc gia, đất nước, con người, lịch sử, văn hoá dân tộc Việt Nam. Tuy nhiên, Chiến lược phát triển thông tin đối ngoại cũng nêu rõ hạn chế của công tác quảng bá hình ảnh đất nước hiện nay là: Hình ảnh của Việt Nam chưa được quảng bá tương xứng với tầm vóc, vị thế của đất nước hiện nay.
Thứ nhất, thực tế thời gian qua cho thấy, hình ảnh Việt Nam xuất hiện trên các phương tiện truyền thông quốc tế với tần suất thấp, thời lượng ít. Theo báo cáo của một trung tâm truyền thông thuộc Đại học Harvard (Mỹ), trong hai năm 2012 và 2013, thời lượng các kênh truyền hình lớn trên thế giới dành cho Việt Nam chỉ chiếm khoảng 0,03%, thấp hơn nhiều so với một số nước ở châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Hồng Công, Malaysia… Thông qua công tác điểm dư luận báo chí nước ngoài về Việt Nam và qua chuyên mục Thế giới với Việt Nam của trang thông tin điện tử đối ngoại www.vietnam.vn, Cục Thông tin đối ngoại (Bộ Thông tin và Truyền thông) nhận thấy lượng tin bài tích cực về Việt Nam trên báo chí nước ngoài còn ít.
Thứ hai, sức lan toả của những thông tin tích cực trên báo chí Việt Nam còn hạn chế, chưa tới được đông đảo đối tượng tiếp nhận trên thế giới, ít được trích dẫn hoặc đưa lại trên các báo đài lớn của nước ngoài.
Thứ ba, các thông tin tích cực về Việt Nam chưa được phổ biến rộng rãi bằng các thứ tiếng nước ngoài trên mạng xã hội như Facebook, Youtube.
Để nâng cao hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế, các bộ, ngành, các địa phương cần tích thực hiện Chiến lược phát triển thông tin đối ngoại giai đoạn 2011-2020 và Chương trình hành động của Chính phủ về thông tin đối ngoại 2013-2020 nhằm đạt được mục tiêu tổng quát là quảng bá hình ảnh đất nước Việt Nam yêu chuộng hoà bình, đang đổi mới, ổn định và phát triển năng động, nhằm nâng cao uy tín, vị thế và ảnh hưởng của Việt Nam ở khu vực và trên trường quốc tế, phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Để thực hiện thành công mục tiêu trên, công tác quảng bá hình ảnh đất nước cần đạt được các mục tiêu cụ thể là góp phần thúc đẩy hội nhập quốc tế toàn diện thông qua việc tuyên truyền, quảng bá hình ảnh Việt Nam hoà bình, hợp tác phát triển, là bạn, đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế; thu hút đầu tư nước ngoài và mở rộng thị trường; thúc đẩy giao lưu, hợp tác văn hoá; thúc đẩy giao lưu, hợp tác và phát triển du lịch.
Để hình ảnh của Việt Nam được quảng bá tương xứng với tầm vóc, vị thế của đất nước, cần đổi mới về cả nội dung và hình thức quảng bá hình ảnh quốc gia thông qua các phương tiện truyền thông; tăng cường số lượng và chất lượng các hoạt động quảng bá đất nước; nâng cao tính chủ động, sáng tạo, linh hoạt và tận dụng lợi thế của các phương tiện truyền thông trong hoạt động quảng bá hình ảnh quốc gia; đồng thời tăng cường phối hợp giữa các cấp, ngành, địa phương.
Chiến lược phát triển thông tin đối ngoại giai đoạn 2011-2020 của Bộ Chính trị xác định cần sử dụng tối đa các lực lượng thông tin truyền thông trong hoạt động thông tin đối ngoại, quảng bá hình ảnh đất nước. Nội dung của công tác quảng bá hình ảnh quốc gia thông qua các phương tiện truyền thông bao gồm: Thông tin về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; thành tựu của công cuộc đổi mới đất nước; hình ảnh đất nước, con người, lịch sử và văn hoá Việt Nam; tiềm năng, thế mạnh của Việt Nam; khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa; đấu tranh, phản bác thông tin xuyên tạc, nhận định sai lệch về Việt Nam.
Để nâng cao hình ảnh Việt Nam trong cộng đồng quốc tế, các bộ, ngành, địa phương cần đa dạng hoá các hình thức quảng bá, trong đó cần coi trọng các phương thức và hoạt động sau: Thực hiện tốt trách nhiệm phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí; tổ chức các hoạt động truyền thông phục vụ các sự kiện chính trị - xã hội quan trọng và các sự kiện đối ngoại lớn; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu, bằng tiếng Việt và các thứ tiếng nước ngoài, phục vụ tra cứu, tìm hiểu, nghiên cứu về Việt Nam; đẩy mạnh công tác xuất bản phục vụ thông tin đối ngoại và phổ biến xuất bản phẩm Việt Nam ra nước ngoài; đẩy mạnh tuyên truyền bảo vệ chủ quyền biển, đảo Việt Nam; xây dựng các cụm thông tin tại khu vực cửa khẩu biên giới phục vụ nhiệm vụ thông tin đối ngoại; tổ chức và tham gia các hoạt động quảng bá tại các hội nghị, hội thảo, hội chợ, triển lãm quốc tế; tăng cường hợp tác, với các cơ quan thông tấn, báo chí có uy tín trong khu vực và thế giới; tạo điều kiện thuận lợi để phóng viên nước ngoài đến thăm và làm phim, viết bài, đưa tin về Việt Nam; hỗ trợ kiều bào trong các hoạt động quảng bá hình ảnh đất nước; quảng bá Việt Nam trên các phương tiện truyền thông nước ngoài.
Lê Văn Nghiêm (Cục trưởng Cục Thông tin đối ngoại, Bộ Thông tin và Truyền thông)
