Thành lập tháng 1/2016, Câu lạc bộ Du lịch Cộng đồng (thành viên Hiệp hội Du lịch Việt Nam) có nhiều hoạt động khảo sát, xúc tiến du lịch tại Quảng Ninh. Những hoạt động này phần nào đã đem lại hiệu quả trong việc kết nối, xây dựng sản phẩm du lịch, tác động tích cực tới môi trường du lịch, cách thức tổ chức dịch vụ du lịch cộng đồng của địa phương.
Mới đây, phóng viên Báo Quảng Ninh đã có cuộc trò chuyện với anh Phạm Hải Quỳnh, Giám đốc Công ty CP Vân Hải xanh, Chủ tịch Câu lạc bộ (CLB) Du lịch Cộng đồng (CTC).
- 2 năm là quãng thời gian đủ dài để những hoạt động sôi động của CLB CTC dần trở thành "người quen" với du lịch cộng đồng. Anh có thể giới thiệu thêm về hoạt động của CLB?
+ CLB Du lịch cộng đồng gọi tắt theo tiếng Anh là CTC, là một CLB thuộc Hiệp hội Du lịch Việt Nam với hơn 5.000 thành viên online, hơn 100 doanh nghiệp thành viên chính thức có lựa chọn và hoạt động trong cả 3 miền của đất nước. CLB hướng tới những giá trị trải nghiệm trong cuộc sống, sự kết nối để xây dựng những sản phẩm du lịch độc đáo cho các thành viên cùng phát triển, trong đó có những sản phẩm về du lịch cộng đồng.
CLB CTC còn là "mái nhà chung" của cộng đồng doanh nghiệp, trung tâm xúc tiến du lịch các tỉnh, thành, các đơn vị, doanh nghiệp du lịch - dịch vụ, hướng dẫn viên trong cả nước. Với định hướng "Kết nối - Đồng hành - Phát triển", CTC đang từng bước xây dựng một cộng đồng du lịch đoàn kết, bền vững trong từng sản phẩm và quyền lợi của mỗi thành viên.
- Như vậy, yếu tố "kết nối" được CLB đề cao trong việc thiết kế, xây dựng những sản phẩm du lịch cộng đồng?
+ Đúng vậy. Chúng tôi nhận thấy du lịch cộng đồng là một lĩnh vực đầy tiềm năng của ngành Du lịch nói chung và của du lịch vùng Đông Bắc, tỉnh Quảng Ninh nói riêng. Để khai thác và phát triển tốt cần có sự chung tay, kết nối của nhiều doanh nghiệp lữ hành. Sự ra đời của CTC minh chứng cho việc định hướng đúng xu hướng phát triển của du lịch trải nghiệm trong tương lai. Sẽ còn nhiều khó khăn trên con đường phát triển, định vị thương hiệu, vì thế đòi hỏi các thành viên trong CTC phải lao động nghiêm túc, say mê. Chúng tôi tin rằng, với tình yêu thực sự đối với du lịch cộng đồng thì sẽ gặt hái được thành công.
- Anh đánh giá thế nào về xu thế phát triển loại hình du lịch này?
+ Ở nhiều nước, nhiều địa phương, du lịch cộng đồng không còn xa lạ. Ở nước ta, vài năm gần đây, du khách có xu hướng muốn trải nghiệm cùng cộng đồng ngày một nhiều hơn. Thay vì thích ở khách sạn, hưởng những dịch vụ sang trọng thì du khách đang dần có xu hướng quay trở về với cộng đồng, gần gũi với thiên nhiên, trải nghiệm cuộc sống bình dị của người dân bản địa.
Tham gia du lịch cộng đồng, du khách sẽ cùng trải nghiệm, khám phá văn hóa bản địa, cùng người dân sinh hoạt, hòa mình vào cuộc sống ngày thường của họ. Bản chất của du lịch cộng đồng là sự chung tay của tất cả người dân cùng làm du lịch để cùng đem lại nguồn lợi. Từ đó, nó sẽ giúp người dân bản địa xây dựng được những sản phẩm đặc trưng của mỗi vùng miền. Đó là những sản phẩm mà khách hàng cũng như các công ty du lịch đang hướng tới cho du khách và cũng là xu hướng hiện nay.
- Trải nghiệm nhiều mô hình, tham quan nhiều địa phương tiên phong trong du lịch cộng đồng, anh thấy ấn tượng nhất cách làm, mô hình nào ?
+ Tôi đã đi, tham gia, hỗ trợ, tư vấn cho rất nhiều mô hình phát triển du lịch cộng đồng của nhiều địa phương, nhiều vùng miền. Trong đó, tôi ấn tượng nhất với khu bảo tồn nhà sàn của người Tày trong khu làng của đồng bào người Tày ở Thái Hải, Thái Nguyên.
Đây là một nơi vừa bảo tồn, vừa phát huy được giá trị văn hóa và là nơi thể hiện được sự chuyên nghiệp của du lịch. Vấn đề quan trọng hơn cả là họ đã mang lại nguồn thu cho những người tham gia hoạt động du lịch trong làng. Tại đây, người dân chung tay gìn giữ môi trường, giữ gìn được bản sắc văn hóa dân tộc. Hằng ngày, bà con vừa làm dịch vụ, phục vụ du khách vừa đi rừng, làm ruộng, nương. Du lịch hình thành và phát triển trong cuộc sống thường nhật. Đó là những kinh nghiệm hay mà chúng tôi tiếp thu được và hướng tới.
- Anh đánh giá như nào về sự phát triển của du lịch cộng đồng tại Quảng Ninh hiện nay?
+ Mỗi địa phương đều có những thế mạnh, những giá trị văn hóa và con người khác nhau. Quảng Ninh là một "Việt Nam thu nhỏ", có giá trị cảnh quan thiên nhiên đặc sắc và các giá trị văn hoá độc đáo của đồng bào các dân tộc. Nguồn tài nguyên vô giá này nhiều nơi chưa được khai thác.
Tôi cho rằng, nếu chúng ta có thể phân tích giá trị của từng vùng miền để chọn ra những giá trị đặc trưng, từ đó hướng tới cho bà con xây dựng sản phẩm du lịch cộng đồng có giá trị văn hóa đặc trưng riêng của mình. Các cơ quan quản lý, các địa phương cần làm tốt công tác định hướng để bà con tránh mắc phải lỗi của một số vùng miền, khi cho bà con đi học hỏi sau đó về đầu tư giống như bản sắc văn hóa sản phẩm vùng miền mình đã học hỏi.
- Là địa phương được đánh giá có nhiều tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng, anh cùng CLB đã có những hoạt động thực tế gì để kết nối du lịch cộng đồng của Quảng Ninh với các doanh nghiệp du lịch cả nước?
+ Là thành viên Ban Chấp hành Hiệp hội du lịch Quảng Ninh, Chi hội trưởng Chi hội du lịch Vân Đồn và là một người con Quảng Ninh, chúng tôi đã nỗ lực kết nối các đơn vị, doanh nghiệp, mong muốn tạo được các kết quả thực tế. Chúng tôi đã có những hoạt động sôi động bởi tôi cho rằng hoạt động kết nối sẽ tạo lên giá trị, mang lại lợi ích cho cả 2 bên.
Năm 2014, khi còn là tiền thân của CLB, chúng tôi tổ chức gặp mặt CLB Hướng dẫn viên du lịch Việt Nam về với Quảng Ninh để giới thiệu về các giá trị văn hóa, giá trị tiềm năng, qua đó giới thiệu đến khách hàng. Năm 2015, với tư cách doanh nghiệp đã kết nối tổ chức cho 80 doanh nghiệp thuộc Diễn đàn du lịch các doanh nghiệp vừa và nhỏ VTF về khảo sát Quảng Ninh. Năm 2016 khi được bổ nhiệm làm Chủ nhiệm, CLB của chúng tôi đã kết nối hơn 100 doanh nghiệp trong cả nước về khảo sát xây dựng sản phẩm tại Quảng Ninh. Năm 2017, tiếp tục tổ chức đoàn khảo sát với 120 thành viên của các doanh nghiệp trong cả nước là thành viên CLB CTC và CLB nhà báo du lịch, các đơn vị truyền thông về hỗ trợ phát triển sản phẩm du lịch tuyến Bình Liêu, Cái Chiên, Vĩnh Thực, Móng Cái.
Qua các đợt khảo sát, CLB cũng như các thành viên đã xây dựng được rất nhiều những bộ sản phẩm đã đưa vào làm sản phẩm bán chung cho các thành viên trong CLB, đã tạo được sự kết nối, liên kết giữa các đơn vị dịch vụ tại địa phương với các doanh nghiệp du lịch trong cả nước...
Đơn cử như chuyến khảo sát năm 2017, không phải chờ đến sau khảo sát, ngay trong những ngày cuối của chương trình, các doanh nghiệp Quảng Ninh, doanh nghiệp tỉnh ngoài ở Ninh Bình, Hà Nội và điểm đến đã thống nhất với nhau một số tour đưa khách tới tham quan, phục vụ khách du lịch trong dịp lễ Quốc khánh 2/9. Đó là sự đánh giá cao, nhạy bén của doanh nghiệp về điều kiện đón khách của các điểm đến.
Ngoài các cuộc thảo luận, góp ý thẳng thắn về chất lượng dịch vụ, bất cập của điểm tham quan, Diễn đàn chung của các đoàn đều được lập ngay trong thời gian đoàn đi khảo sát và thảo luận rất sôi nổi. Với cách làm này, việc hợp tác giữa các doanh nghiệp không chỉ dừng ở khai thác tour du lịch với các điểm đến đang khảo sát, mà còn mở rộng phạm vi khai thác liên kết trên toàn quốc.
- Ngoài vai trò Chủ tịch CLB Du lịch cộng đồng, chúng tôi được biết anh còn điều hành một doanh nghiệp du lịch cộng đồng có tiếng ở xã đảo Quan Lạn. Bận rộn như vậy có ảnh hưởng tới hoạt động, hiệu quả của Công ty không?
+ Quả thật công việc bận rộn đôi khi cũng có phần ảnh hưởng tới việc điều hành. Nhưng các hoạt động của CLB bổ trợ, giúp đỡ cho công việc của tôi rất nhiều.
- Trước ngưỡng cửa Năm Du lịch quốc gia 2018, theo anh các đơn vị, doanh nghiệp du lịch Quảng Ninh cần nỗ lực như thế nào để thúc đẩy hơn nữa du lịch cộng đồng?
+ Bản thân chúng tôi cũng như các doanh nghiệp trong tỉnh cần đẩy mạnh hơn nữa về các sản phẩm du lịch, chất lượng dịch vụ du lịch cần được kiểm soát và nâng cao, nhân lực cần được hỗ trợ đào tạo cũng như cần áp dụng công nghệ, phần mềm quản lý, phần mềm quảng bá hỗ trợ để thúc đẩy sự phát triển của du lịch Quảng Ninh cả về chất lượng, số lượng và hình ảnh đẹp trong sản phẩm du lịch, đồng thời phải học hỏi, hòa đồng phát triển trong đổi mới của cuộc Cách mạng 4.0.
Đối với CLB CTC cùng hơn 5.000 thành viên trong cả nước luôn sẵn lòng đồng hành và đẩy mạnh quảng bá và phát triển sản phẩm cho du lịch Quảng Ninh cũng như đồng hành mang lại lợi ích cho thành viên của mình tại Quảng Ninh như mục tiêu CLB hướng tới: "Kết nối - Đồng hành - Phát triển".
- Trân trọng cảm ơn anh!
Tạ Quân (Thực hiện)
