Năm 2017 là năm thứ ba Quảng Ninh thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TU ngày 03/3/2015 “Về đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế”. Kế thừa những kết quả đã đạt được, tỉnh tiếp tục đổi mới tư duy theo hướng đột phá, nâng cao tầm nhìn, hành động hiệu quả và quyết liệt. Từ đó, xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh; sắp xếp, tổ chức bộ máy tinh gọn, giảm đầu mối, tránh trùng chéo, theo hướng “một chức năng, một nhiệm vụ chỉ có một người hoặc một đơn vị chủ trì thực hiện và chịu trách nhiệm"
Xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh từ cơ sở
Thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TU, trước năm 2017, Quảng Ninh đã triển khai mô hình nhất thể hóa chức danh bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn, bản, khu phố (gọi chung là thôn) ở một số nơi trên địa bàn tỉnh. Đặc biệt là TP Uông Bí thí điểm trên diện rộng từ năm 2015 với kết quả có 85/101 thôn có bí thư đồng thời là trưởng thôn. Nhận thấy sự ưu việt của mô hình này, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Quảng Ninh đã ban hành Chỉ thị số 12-CT/TU (ngày 28-12-2016) về “Thống nhất nhiệm kỳ đại hội chi bộ trực thuộc đảng bộ cơ sở với bầu trưởng thôn, khu phố, nhiệm kỳ 2017-2020” với mục tiêu phấn đấu 100% bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn. Trong đó, Tỉnh ủy yêu cầu các địa phương bám sát thực tiễn của từng địa bàn, làm tốt công tác tuyên truyền, vận động để tạo sự thống nhất cao, không gây xáo trộn làm ảnh hưởng đến nhiệm vụ chung. Từ yêu cầu này, đảng bộ các xã, phường tập trung rà soát, lựa chọn những đảng viên có uy tín, năng lực, tinh thần trách nhiệm cao để giới thiệu bầu vào chức danh trưởng thôn và quy hoạch chuẩn bị cho nhân sự bí thư cấp ủy khóa mới. Trong quá trình chuẩn bị nhân sự cho chi ủy, đã tích cực bồi dưỡng, tạo nguồn và kết nạp 211 quần chúng là đội ngũ người hoạt động không chuyên trách vào Đảng; nhiều chi, đảng bộ có cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả đảm bảo chủ trương đi vào đời sống sát thực cộng đồng dân cư.
Với cách làm "Dân bầu, Đảng cử" đáp ứng mong mỏi, nguyện vọng của nhân dân, nên việc thực hiện Chỉ thị số 12-CT/TU đã đạt cả 2 yêu cầu về tiến độ và chất lượng. Đến nay đã có 1.549/1.565 thôn (99,3%) đã bầu trưởng thôn là đảng viên. Trước đó, tỷ lệ trưởng thôn là đảng viên chiếm dưới 60%; bí thư chi bộ là trưởng thôn, hoặc bí thư kiêm trưởng ban công tác mặt trận chỉ chiếm 38%. Tính đến ngày 8/11/2017, toàn tỉnh có 1.563/1.565 chi bộ thôn (99,87%) đã tiến hành xong đại hội, trong đó có 1.517 bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn (96,93%).
Thực tế hoạt động của những cán bộ thôn “2 trong 1” này cho thấy, việc nhất thể hoá đã góp phần quan trọng trong việc đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ngay từ cơ sở. Bởi lẽ, mô hình này phát huy được cao nhất sức mạnh lãnh đạo của chi bộ và trách nhiệm của đảng viên đối với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị ở khu dân cư. Bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn đã sâu sát thực tế, nắm chắc tình hình chính trị tư tưởng, việc chấp hành chính sách pháp luật của cán bộ, đảng viên và nhân dân... Từ đó, có những chỉ đạo, điều hành phù hợp, sát thực tiễn, đảm bảo tính khả thi cao...
Điển hình như ở thôn Mó Túc (xã Húc Động, huyện Bình Liêu), sau khi nhất thể hóa chức danh bí thư kiêm trưởng thôn, hoạt động của Chi bộ cũng như của thôn được vận hành thuận lợi, hiệu quả rõ nét hơn. Anh Lý A Lò, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Mó Túc, cho biết: “Bí thư Chi bộ kiêm trưởng thôn vừa là người tiếp thu chủ trương, đường lối, nghị quyết, vừa trực tiếp lãnh đạo thực hiện, nên mọi công việc được triển khai nhanh hơn, dễ tạo sự thống nhất cao trong Chi bộ, Ban Công tác Mặt trận, lãnh đạo thôn cũng như đồng thuận trong nhân dân. Đơn cử như chủ trương xây dựng thôn nông thôn mới kiểu mẫu, sau khi có chỉ đạo của xã, Chi bộ triển khai đến thôn mà không qua các bước trung gian nên rất nhanh, nhân dân ủng hộ và nhiệt tình triển khai...”.
Tiếp tục tổ chức bộ máy tinh gọn, giảm đầu mối
Tiếp tục thực hiện Nghị quyết 19-NQ/TU, trong năm 2017 các cơ quan, đơn vị, địa phương chủ động kiện toàn, sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng mới hoặc bổ sung, hoàn chỉnh chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác và xây dựng các quy chế, tạo sự thay đổi về chất trong hoạt động của tổ chức bộ máy. Trong năm, tỉnh đã hoàn thành tham mưu điều chỉnh, sắp xếp các ban quản lý (BQL) dự án và đầu tư theo hướng phù hợp với quy định hiện hành, được Thường trực Tỉnh ủy thống nhất chỉ đạo thực hiện từ ngày 01/01/2018. Cụ thể là: Thành lập 2 BQL dự án đầu tư xây dựng cấp tỉnh (BQL Dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh trên cơ sở sáp nhập BQL Đầu tư và Xây dựng công trình trọng điểm thuộc tỉnh với BQL Các dự án công trình giao thông thuộc Sở GTVT; BQL Dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh trên cơ sở sáp nhập BQL Đầu tư các công trình văn hóa thể thao thuộc tỉnh và chức năng, nhiệm vụ về đầu tư xây dựng của BQL Các công trình giáo dục thuộc Sở GD-ĐT, BQL Dự án đầu tư các công trình y tế thuộc Sở Y tế). Tỉnh cũng chủ trương không thành lập các BQL dự án chuyên trách thuộc BQL Khu kinh tế tỉnh; mỗi địa phương cấp huyện chỉ bố trí một BQL dự án đầu tư xây dựng thực hiện vai trò chủ đầu tư và quản lý các dự án.
Huyện Ba Chẽ mở lớp bồi dưỡng công tác đảng cho bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn, khu phố, nhiệm kỳ 2017-2020. Ảnh: Thùy Loan (Trung tâm TT-VH Ba Chẽ)
Song song với đó, Ban Tổ chức Tỉnh ủy và các địa phương đã hoàn thành dự thảo Đề án hợp nhất các cơ quan tham mưu giúp việc cấp ủy với cơ quan chuyên môn chính quyền, như: Hợp nhất cơ quan Ban Tổ chức với Phòng Nội vụ (Hạ Long, Quảng Yên, Tiên Yên, Cô Tô, Móng Cái); hợp nhất cơ quan Thanh tra với cơ quan UBKT (Cẩm Phả, Đông Triều, Tiên Yên, Hải Hà, Cô Tô). Đồng thời, xây dựng xong Đề án cơ quan tham mưu giúp việc chung khối đảng, đoàn thể cấp tỉnh. Tỉnh cũng thực hiện phân cấp cho cơ sở (lĩnh vực y tế, GD-ĐT, NN& PTNT); công tác phân cấp, ủy quyền đi đôi với đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu. Tích cực chuyển đổi cơ chế cấp phát và mô hình hoạt động của các đơn vị sự nghiệp: Thay đổi phương thức cấp phát, phân bổ ngân sách nhà nước sang cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ theo sản phẩm “đầu ra”, từ đó đã giảm chi ngân sách trên 7,8 tỷ đồng.
Về biên chế, trong năm 2017 Quảng Ninh đã tích cực thực hiện theo tinh thần Nghị quyết số 39-NQ/TW của Bộ Chính trị, linh hoạt trong việc thực hiện tinh giản biên chế theo Nghị định 108/NĐ-CP và Nghị định 26/NĐ-CP (đã giảm 499 trường hợp). Tỉnh cũng thực hiện nhất thể hóa chức danh bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch HĐND 7/14 địa phương cấp huyện (50%); 75/186 địa phương cấp xã (40,3%); bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch UBND tại 2 địa phương cấp huyện (14,3%), 76 địa phương cấp xã (40,9%); nhất thể hóa chức danh người đứng đầu cơ quan tham mưu giúp việc của cấp ủy với cơ quan chuyên môn cấp huyện: UBKT - thanh tra 10/14 (71,4%); ban tổ chức - nội vụ 12/14 (85,7%); tuyên giáo - trung tâm bồi dưỡng chính trị 14/14 (100%); ban dân vận - MTTQ 13/14 (92,8%); chánh văn phòng 3 bên văn phòng cấp ủy, HĐND, UBND ở 2/14 (14,2%) địa phương. Các cơ quan, đơn vị địa phương khối đảng, đoàn thể đã hoàn thành xây dựng đề án vị trí việc làm chờ phê duyệt; đang tổng hợp đề án vị trí việc làm toàn tỉnh.
Với những kết quả mới trong thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TU, Quảng Ninh tiếp tục nâng cao vị thế của các cấp ủy đảng, góp phần nâng cao niềm tin của nhân dân đối với Đảng (theo thống kê của Tỉnh ủy, niềm tin của nhân dân tăng từ 73,25% lên 79%).
Hà Chi