Quảng Ninh là tỉnh biên giới, rất thuận lợi cho việc các đối tượng buôn lậu gian lận thương mại, hàng cấm (trong đó có pháo, vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ (VK, VLN, CCHT)...) lợi dụng để trung chuyển pháo, đèn trời từ Trung Quốc qua biên giới đường bộ, đường biển đưa sâu vào các tỉnh, thành phố trong nội địa tiêu thụ.
Mặt khác toàn tỉnh, hiện có 22 dân tộc sinh sống, trong số các dân tộc này có nhiều phong tục tập quán và nhiều hoạt động lễ hội khác nhau mà theo phong tục ở các lễ hội thường đốt pháo, đèn trời để mừng. Điển hình như Lễ hội Tiên Công (TX Quảng Yên) mỗi khi tổ chức rước các cụ cao niên trong dòng tộc là con cháu phải đốt pháo ăn mừng hay những người dân làm nghề biển, sông nước...đầu năm luôn có tâm lý đốt pháo để cầu may v.v. nhưng từ khi có quy định của Nhà nước về cấm đốt các loại pháo thì tại các hoạt động lễ hội ở địa phương và mọi người dân đều chấp hành nghiêm không đốt pháo, thả đèn trời. Mặc dù vậy, nhưng với đặc thù của Quảng Ninh như nói trên thì công tác đấu tranh, phòng, chống; quản lý việc sử dụng pháo, đèn trời...ở địa phương cũng còn gặp không ít khó khăn.
Xác định rõ những thuận lợi, khó khăn trong công tác đấu tranh, phòng chống sản xuất, vận chuyển, tiêu thụ, đốt pháo, đền trời, VK, VLN, CCHT trái phép. Đồng thời thực hiện nghiêm Pháp lệnh số 16/UBTVQH12 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XII “Về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ”; chỉ đạo của Bộ Công an về việc tăng cường thực hiện Nghị định số 36/2009/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, sử dụng pháo... Hàng năm, Công an tỉnh tham mưu cho UBND tỉnh ban hành các văn bản, chỉ đạo các cấp, các ngành ở địa phương triển khai nghiêm chỉ đạo của cấp trên về lĩnh vực này. Cùng với đó Công an tỉnh chỉ đạo các đơn vị, Công an 14 huyện, thị xã, thành phố tham mưu, phục vụ cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch, triển khai thực hiện các văn bản nói trên đến các ban, ngành UBND các xã, phường, thị trấn. Phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể trên địa bàn soạn thảo nội dung các văn bản trên ngắn gọn, xúc tích để tuyên truyền đến trong nhân dân, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, trường học thực hiện. Riêng năm 2014 đã in 60.000 bộ tài liệu cấp phát đến 186 phường, xã, thị trấn để tuyên truyền; tổ chức ký cam kết đến 98.991 hộ dân; 1.628 hộ kinh doanh; 398 trường học; 152.600 học sinh; 5.307 giáo viên; treo 929 băng zôn, khẩu hiệu; tổ chức 1.304 cuộc họp tổ dân, khu phố với hơn 356.586 lượt người tham dự để tuyên truyền về nội dung công tác này.
Bên cạnh đó, Công an tỉnh còn thành lập 5 tổ công tác phối hợp với Công an các địa phương kiểm tra đôn đốc, hướng dẫn và tuần tra vũ trang, tập trung vào các địa bàn trọng điểm phức tạp về ANTT, pháo, đèn trời. Chỉ đạo lực lượng Cảnh sát Kinh tế, Môi trường, CSGT đường bộ và đường thủy, Cảnh sát QLHC về TTXH, cảnh sát khu vực, Công an xây dựng phong trào và phụ trách xã thường xuyên phối hợp với lực lượng chức năng ở địa phương, bám sát địa bàn, tuyến trọng điểm, nhằm phát hiện những tiềm ẩn, nguy cơ ở các hộ dân, điểm thông quan có khả năng buôn bán vận chuyển, nhập lậu pháo qua các tuyến, đường từ biên giới vào nội địa. Cùng với đó, thực hiện đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm, bảo vệ Tết Nguyên đán Ất Mùi năm 2015, Công an tỉnh thành lập 2 chốt kiểm soát trên QL 18A tại 2 địa phương (Km 9, phường Quang Hanh, TP Cẩm Phả và Cầu Đá Bạc, phường Phương Nam, TP Uông Bí) gồm CSGT đường bộ, Cảnh sát cơ động và Công an địa phương, TTKS 24 giờ/ngày nhằm phát hiện xử lý các hành vi vận chuyển hàng cấm, pháo, VK, VLN, CCHT trái phép từ biên giới vào địa bàn tỉnh. Đặc biệt những ngày giáp Tết Nguyên đán Ất Mùi 2015, Công an tỉnh tăng cường cán bộ xuống Công an các địa phương trọng điểm kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các văn bản của cấp trên về công tác này; huy động trên 5.971 lượt Công an xã, bảo vệ dân phố, trật tự viên phối hợp cùng các tổ chức đoàn thể tăng cường tuần tra, kiểm soát trước trong và sau tết, nhất là đêm giao thừa để ngăn chặn, phát hiện xử lý kịp thời các vụ việc từ cơ sở, không để xảy ra phức tạp. Ông Lê Văn Hoan, Bí thư chi bộ kiêm trưởng khu 6, phường Hà An (TX Quảng Yên) cho biết: Năm nào cũng vậy dịp lễ hội, tết, chúng tôi đến từng hộ dân vận động, tuyên truyền, ký cam kết không sản xuất, tàng trữ, buôn bán, đốt các loại pháo. Đồng thời chủ động rà soát, có biện pháp quản lý chặt các hộ dân thường xuyên hoạt động vận chuyển hàng hóa trên tuyến đường thủy hoặc những đối tượng có nhiều nguy cơ vi phạm về pháo, đèn trời...Ông Nguyễn Văn Cải, 70 tuổi, trú tại phường Hà Phong, TP Hạ Long phấn khởi nói: Đón mấy chục cái Tết, nhưng vài năm gần đây, thấy ANTT các dịp Tết thật tuyệt vời. Nhất là không có tình trạng đốt pháo, đèn trời trái phép. Có được điều này là bởi cả hệ thống chính trị của địa phương đã vào cuộc thực hiện đấu tranh phòng ngừa chống pháo nổ, đèn trời rất hiệu quả.
Đại tá Trịnh Xuân Hạnh, Trưởng phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về TTXH (Công an tỉnh) khẳng định: Do sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh; sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của các cấp, các ngành và mọi tầng lớp nhân dân trên địa bàn, nên từ năm 2012 đến nay, tình trạng sản xuất, buôn bán, vận chuyển, đốt pháo, đèn trời trái phép trên địa bàn Quảng Ninh cơ bản được kiểm soát, ngăn chặn và thu được hiệu quả cao. Bên cạnh đó chỉ tính hơn 1 năm (từ 15/2/2014 đến 23/2/2015), các lực lượng chức năng trên địa bàn đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 33 vụ, 28 đối tượng (7 vụ vô chủ) vận chuyển, tàng trữ 923,07 kg pháo. Trong đó đã khởi tố 10 vụ, 12 bị can; phát hiện bắt giữ 25 vụ, 34 đối tượng tàng trữ, sử dụng VK, VLN. Trong đó khởi tố 13 vụ, 21 bị can. Thu giữ 21 khẩu súng và 1.124 viên đạn các loại; 218,4 kg thuốc nổ; 1.808 kíp nổ. Đồng thời vận động nhân dân giao nộp 16 kg pháo các loại; 160 khẩu súng và hơn 900 viên đạn các loại; 10,3 kg thuốc nổ; 130 kíp nổ; 6 quả lưu đạn, 9 quả mìn. Kết quả này góp phần đắc lực giữ vững, ổn định ANTT, tạo môi trường lành mạnh phục vụ kinh tế- xã hội địa phương ngày càng phát triển, được Đảng, Nhà nước, các bộ ngành Trung ương ghi nhận, đánh giá cao. Đặc biệt là dịp trước, trong và sau tết Nguyên đán Ất Mùi 2015, trên địa bàn tỉnh, tình trạng thả đèn trời, đốt pháo trái phép đã được ngăn chặn tối đa.
Tuy nhiên, tại phường Hà An (TX Quảng Yên) còn xảy ra 1 trường hợp đốt pháo trái phép vào đêm giao thừa. Liên quan đến vụ việc này, đồng chí Nguyễn Văn Đọc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh đã yêu cầu, đình chỉ công tác đối với Chủ tịch UBND và Trưởng Công an phường Hà An để làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm. Đồng thời UBND TX Quảng Yên đã tổ chức họp, xử lý cương quyết, dứt điểm và rút kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo, quản lý việc phòng chống cháy nổ, đốt pháo nổ, thả đèn trời trong dịp tết Nguyên đán và các dịp lễ hội tiếp theo. Công an TX Quảng Yên, UBND phường và Công an phường Hà An tiếp tục mở rộng công tác điều tra, làm rõ các đối tượng có liên quan để xử lý theo pháp luật. Trao đổi với phóng viên Báo Quảng Ninh, Đại tá Thái Hồng Công, trưởng Công an TX Quảng Yên cho biết: Đối tượng đốt pháo đêm giao thừa là Phạm Văn Hiển, SN ngày 10-12-1999, trú tại khu Thống Nhất 3, phường Tân An, TX Quảng Yên, chưa học hết tiểu học, theo gia đình tham gia hoạt động vận tải hàng hóa trên biển, thường xuyên vắng mặt tại địa phương, do vậy sự am hiểu về pháp luật còn hạn chế. Mặc dù vậy, ngay sau sự việc xảy ra, Công an phường Hà An đã lập hồ sơ, xử phạt cảnh cáo đối với Phạm Văn Hiển theo quy định pháp luật. Đại tá Công cũng khẳng định: Qua sự việc trên cũng là bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý địa bàn, Công an TX Quảng Yên sẽ nghiêm túc kiểm điểm, rút kinh nghiệm không để tái diễn sự việc như trên.
Tuấn Hương
