Với vị trí, vai trò của tỉnh nằm trong tam giác phát triển kinh tế khu vực phía Bắc, trong những năm qua tỉnh Quảng Ninh đã có những chuyển biến rất quan trọng trong tư duy đột phá, tầm nhìn chiến lược từ công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, mở rộng đối ngoại.
Từ tầm nhìn chiến lược trong đổi mới hệ thống chính trị
Cùng với đổi mới kinh tế, Đảng, Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, đường lối về đổi mới hệ thống chính trị như: Cương lĩnh xây dựng đất nước thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sung, phát triển năm 2011); Hiến pháp năm 2013; Nghị quyết Trung ương 5 khoá IX; các nghị quyết Trung ương 4, 5, 6 khoá X; Kết luận số 37-KL/TW Hội nghị Trung ương 9, khoá X; Kết luận số 63, 64-KL/TW của Hội nghị Trung ương 7 khoá XI; các nghị quyết và quyết định của Chính phủ. Quán triệt các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước, tỉnh Quảng Ninh đã tập trung triển khai thực hiện đầy đủ, nghiêm túc, tiếp thu kinh nghiệm trong nước và quốc tế để xây dựng hệ thống chính trị và đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng. Đó là, đã thực hiện thí điểm nhất thể hoá chức danh Bí thư đồng thời là Chủ tịch UBND đối với huyện đảo Cô Tô và mở rộng tới 25% tổng số xã, phường, thị trấn, thực hiện 20,5% bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn, khu, trưởng ban công tác mặt trận. Cùng với việc thực hiện thí điểm nhất thể hoá chức danh, Quảng Ninh cũng là địa phương đầu tiên trong toàn quốc thực hiện thi tuyển chức danh lãnh đạo, quản lý cấp sở, ngành. Kết quả đã bổ nhiệm 62 cán bộ lãnh đạo quản lý cấp tỉnh, cấp huyện thông qua thi tuyển và thực hiện luân chuyển, điều động 583 cán bộ giữa cấp tỉnh và cấp huyện.
Trong quá trình phát triển, Quảng Ninh nhận thấy năng lực lãnh đạo của Đảng tuy có nhiều chuyển biến, nhưng vẫn chưa theo kịp với yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn. Trên cơ sở Kết luận số 63, 64 Hội nghị lần thứ 7 BCH Trung ương Đảng khoá XI, năm 2014 tỉnh Quảng Ninh đã đồng loạt triển khai xây dựng và thực hiện Đề án “Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế” (gọi tắt là Đề án 25), cũng là tỉnh đầu tiên trong cả nước thực hiện nhiệm vụ này theo tinh thần Nghị quyết 39 của Bộ Chính trị.
Sau hơn một năm thực hiện về Đề án này có thể nhận thấy nhiều hiệu quả lớn. Đó là, góp phần ổn định chính trị, làm tăng uy tín của Đảng và niềm tin của nhân dân, toàn tỉnh giảm được 101 phòng, ban, đơn vị, ngoài ra thực hiện sắp xếp giảm 6 trường, 137 điểm trường và 565 lớp. Tinh giản 15% biên chế so với định mức, 1.164 những người hoạt động không chuyên trách cấp xã, không thực hiện chi trả phụ cấp thường xuyên cho 17.697 người là trưởng, phó các đoàn thể ở cấp thôn. Qua đó nâng cao được chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, tạo tinh thần thi đua, cạnh tranh, thúc đẩy sáng tạo, rèn luyện tự hoàn thiện. Cũng từ đây tạo thể chế, mô hình mới, bình đẳng giữa các khu vực công và tư, thu hút được các nguồn lực xã hội đầu tư cho khu vực công; khích lệ sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả chi ngân sách.
Gắn việc thực hiện Đề án 25 với công tác chuẩn bị đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2015-2020, tỉnh đã chỉ đạo các Đảng bộ tăng cường kiêm nhiệm. Với chủ trương chung là cơ bản thực hiện bí thư cấp uỷ đồng thời là Chủ tịch HĐND hoặc UBND cùng cấp (bí thư kiêm chủ tịch UBND ở ít nhất 50% các xã, phường, thị trấn và 25% ở cấp huyện). Nhất thể hoá chức danh Chủ nhiệm UBKT với Chánh Thanh tra, Trưởng Ban Tổ chức với Thủ trưởng cơ quan Nội vụ, Trưởng Ban Dân vận với Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc. Thực hiện kiêm nhiệm các chức danh (bí thư, trưởng thôn, trưởng ban công tác mặt trận) ở thôn, bản, khu phố. Mở rộng dân chủ nhất là dân chủ trực tiếp thông qua việc đại hội Đảng bộ các cấp bầu trực tiếp ban thường vụ, bí thư, phó bí thư cấp uỷ ở đại hội các cấp. Ở thôn, bản, khu phố thực hiện theo nguyên tắc: Chi bộ giới thiệu có số dư đảng viên đủ điều kiện, năng lực ra tranh cử trưởng thôn, bản, khu phố, giới thiệu hiệp thương tranh cử trưởng ban công tác mặt trận, nếu được nhân dân bầu (hoặc hiệp thương) thì tiến hành đại hội chi bộ để bầu bí thư chi bộ. Đến nay các địa phương đã cơ bản hoàn thành đại hội Đảng bộ cấp cơ sở và chuẩn bị cho đại hội Đảng bộ cấp huyện, thị xã, thành phố, những quan điểm chỉ đạo, việc gắn thực hiện Đề án 25 với nhiệm vụ của đại hội nhiệm kỳ mới đã được thực hiện tốt.
Đến tư duy đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội
Trong bối cảnh tình hình trong nước, thế giới những năm qua có nhiều diễn biến phức tạp, kinh tế suy giảm nhưng tỉnh Quảng Ninh với sự nỗ lực, cố gắng cao nhất, tìm các giải pháp tạo ra những đột phá phát triển nên tiếp tục có những chuyển biến rất quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Tỉnh đã đẩy mạnh và thực hiện có hiệu quả 3 đột phá chiến lược về xây dựng thể chế - cải cách hành chính, phát triển hạ tầng đồng bộ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Cùng với đó, thực hiện cơ cấu nền kinh tế, chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh” đạt kết quả. Tổ chức xây dựng quy hoạch chiến lược, đầu tư cho ứng dụng chuyển giao khoa học công nghệ để tạo lập môi trường phát triển bền vững. Đẩy mạnh cải thiện môi trường thu hút đầu tư, kết hợp tái cơ cấu nông nghiệp với thực hiện chương trình quốc gia về nông thôn mới. Kết quả mà Quảng Ninh đạt được trong giai đoạn 2011-2014, đó là tăng trưởng GDP bình quân đạt gần 9%, thu nhập bình quân đầu người 2014 đạt 3.500 USD, tăng gần 2 lần so với năm 2010. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực và đúng hướng, chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh nằm trong tốp 5 địa phương cao nhất, thu hút đầu tư được trên 7 tỷ USD, trong đó có trên 2 tỷ USD vốn FDI.
Lấy tâm điểm là xây dựng thể chế, cơ chế chính sách, quy hoạch chiến lược, định vị lại các giá trị để nâng cao năng lực cạnh tranh, tiến tới xây dựng thương hiệu địa phương, trong thời gian tới tỉnh Quảng Ninh sẽ tiếp tục tổ chức thực hiện có hiệu quả Đề án Phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững, bảo đảm vững chắc quốc phòng an ninh. Cụ thể hoá Kết luận 63, 64 Hội nghị Trung ương 7 khoá XI, Chỉ thị 36 ngày 30-5-2014 của Bộ Chính trị về đại hội Đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII bằng việc xây dựng và thực hiện Đề án “Nâng cao năng lực, sức chiến đấu, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng và tinh giản bộ máy, biên chế” để nhất thể hoá, sáp nhập, hợp nhất, tinh giản bộ máy, biên chế, khắc phục tình trạng cồng kềnh, chồng chéo trong hệ thống chính trị và đảm bảo nguyên tắc Đảng đứng trong nhà nước, hiện thân trong bộ máy nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể để cầm quyền, lãnh đạo.
Mạnh dạn đổi mới, nâng cao tầm nhìn, trong thời gian qua tỉnh Quảng Ninh vừa bám sát chủ trương, đường lối, nguyên tắc của Đảng, vừa vận dụng linh hoạt, sáng tạo phù hợp với thực tiễn và quy luật khách quan, đồng thời đảm bảo ổn định, khả thi và hiệu quả theo nguyên tắc thực hiện từ dưới lên trên, từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp để tiếp tục đổi mới hệ thống chính trị. Từ đây giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, đồng thời mở rộng tối đa và phát huy mạnh mẽ quyền làm chủ của nhân dân và kiện toàn tổ chức bộ máy đảm bảo tinh gọn, hiệu quả.
Lan Hương
