Sáng ngày 26-11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Hôn nhân và gia đình (sửa đổi). Đại biểu Thượng Tọa Thích Thanh Quyết, Đoàn Quảng Ninh phát biểu tham gia vào Luật này.
Để góp phần hoàn thiện, Đại biểu đã tham gia một số vấn đề:
Quy định về “áp dụng tập quán về hôn nhân và gia đình” đã thể hiện quan điểm của Nhà nước về sự tôn trọng, bảo tồn và phát huy các phong tục, tập quán tốt đẹp, tiến bộ của các dân tộc, giải quyết được thực tiễn các vấn đề phát sinh liên quan đến quan hệ hôn nhân và gia đình trong cộng đồng các dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, dự thảo quy định “Pháp luật có quy định nhưng các bên đã tự nguyện thực hiện quyền, nghĩa vụ về hôn nhân và gia đình theo tập quán.” như vậy đã đặt ưu tiên tập quán lên trên pháp luật. Vấn đề này cần xem xét lại để cho đảm bảo sự nghiêm minh, hiệu lực, tính thống nhất của hệ thống pháp luật đồng thời phù hợp với Điều 3 của Bộ luật Dân sự là tập quán chỉ có thể áp dụng “trong trường hợp pháp luật không quy định và các bên không có thỏa thuận” với điều kiện không được trái với những nguyên tắc quy định trong Bộ luật Dân sự.
Về tuổi kết hôn, dự thảo quy định “Đủ mười tám tuổi trở lên” Đại biểu đề nghị nên giữ nguyên độ tuổi kết hôn như Luật hiện hành và bổ sung cụm từ “từ đủ” (“nam từ đủ hai mươi tuổi và nữ từ đủ mười tám tuổi”) vì quy định này đã được áp dụng ổn định, phù hợp với thực tiễn hiện nay đồng thời nâng cao chất lượng dân số, đảm bảo cuộc sống gia đình ổn định và bền vững.
Về việc Dự thảo Luật bỏ quy định cấm kết hôn giữa những người cùng giới tính, đồng thời, khẳng định Nhà nước không thừa nhận quan hệ hôn nhân giữa họ và bổ sung quy định giải quyết hậu quả của việc chung sống giữa những người cùng giới tính về quan hệ tài sản, xác định cha, mẹ, con và quyền, nghĩa vụ của cha, mẹ và con... Theo Đại biểu, việc quy định “không cấm” mà cũng “không công nhận” hôn nhân đồng giới là vẫn còn lửng lơ, vì không cấm tức là được làm, mà như thế xử lý hậu quả pháp lý cũng rất khó. Mặt khác, họ là những người vô tội, vì cơ địa trời đất sinh ra, họ không muốn thế, vì vậy nên công nhận bởi nó phù hợp với hiện tại và thể hiện tính nhân văn, góp phần giảm sự kỳ thị đối với nhóm người này đồng thời có cơ sở pháp lý giải quyết hậu quả .
Về chế định ly thân, dự thảo Luật định nghĩa là “tình trạng hôn nhân mà vợ chồng không có nghĩa vụ sống chung với nhau được Tòa án công nhận theo yêu cầu của vợ, chồng”. Đây là vấn đề mà Đại biểu băn khoăn (qua ý kiến của rất nhiều đại biểu khác) cho rằng thực chất đây là giai đoạn dự bị của ly hôn (tiến thoái lưỡng nan) và là tình cảm cá nhân của họ vì thế không nên quy định điều này để giảm thiểu việc ly hôn.
Về vấn đề mang thai hộ, Đại biểu cho rằng, đây là vấn đề mới vừa thể hiện sự tiến bộ của khoa học, vừa thể hiện quan điểm nhân đạo. Tuy nhiên quy định này có tính hai mặt “nhân đạo với người này nhưng lại bất nhân với người khác” có thể nảy sinh những hệ lụy vì thế nên xem xét có thể không nên quy định trong Luật.
Hoàng Văn Tiếu-VP Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh
