Sa Pa vốn là điểm đến hấp dẫn mà ai đã từng đến đều luôn muốn trở lại, bởi không khí trong lành, con người chất phác, với những váy, áo dân tộc mộc mạc nhưng đầy quyến rũ. Và tất cả những ấn tượng ngọt ngào đó càng ngọt ngào hơn khi lên Sa Pa vào dịp cuối thu, đầu đông. Cái lạnh của Sa Pa dịp này chẳng khác gì mật ong rừng làm nao lòng du khách...
Bây giờ, chạy xe trên tuyến đường cao tốc Hà Nội - Lào Cai chỉ khoảng 3,5 giờ, giảm một nửa thời gian so với trước đây. Từ TP Lào Cai lên Sa Pa dài độ khoảng 30km, xe cộ đi qua Quốc lộ 4D có địa hình đèo dốc, quanh co rất thú vị.
Những sản phẩm này được người dân địa phương bày bán dưới đất, đa phần chỉ có giá trên dưới 100.000đ. Họ bán cả những loại rễ cây, củ, quả ngâm rượu như ba kích, táo mèo tươi v.v.. Những tấm khăn, váy thổ cẩm đủ loại, với nhiều màu sắc. Thỉnh thoảng có những đôi trai gái tình tứ hát múa vui cười. Văng vẳng có những tiếng khèn, tiếng sáo. Lại có cả những bé trai mới lớn cũng mang khèn xuống chợ, vừa thổi vừa để bán kiếm tiền…
Thi thoảng có một vài cô gái diện váy đẹp ngồi ven chợ để chụp ảnh với khách du lịch dưới xuôi lên, với giá làm “người mẫu” khoảng từ 10 đến 20.000đ/lượt. Người dân bản địa kể rằng, trước đây thì không có lệ này đâu, nhưng rồi có một lần, một thiếu nữ địa phương chụp ảnh cùng một khách Tây và được ông “boa” tiền… Từ đó, nhiều người khác, không chỉ các cô gái mà cả những chàng trai, đều biết đòi “cát sê” làm “người mẫu”… Có thể sự du nhập văn hoá, thương mại hoá đã dần làm cho cuộc sống và con người nơi đây trở nên thay đổi. Nhưng cũng mừng vì nhờ du lịch mà người dân đã bớt khó khăn, và nét bản sắc dân tộc vẫn ẩn hiện sau những bộ quần áo dân tộc điệu đà giản dị. Ở đó vẫn có những món ăn dân dã quen thuộc như trứng nướng, thịt lợn nướng, hạt dẻ, cá suối rán… nóng hổi nhâm nhi với rượu táo mèo hay rượu ngô trong những đêm lạnh ở thị trấn mù sương...
Chiều cuối thu ở Sa Pa thật lung linh huyền ảo. Dường như trời chuyển tối rất nhanh, không khí lành lạnh. Ánh đèn vàng phả ra từ phía nhà thờ đá xen lẫn mảng tối của bóng hàng cây, bóng những ngôi nhà cao tầng đổ xuống. Khách đến Sa Pa chen nhau đi dạo và tấp nập bán mua…
Xuân Quảng