Đến nay, ngoài các doanh nghiệp (DN) thuộc Tập đoàn CN Than - Khoáng sản Việt Nam, trên địa bàn tỉnh có 135 DN thành viên thuộc các tập đoàn, tổng công ty, ngân hàng trong khối DN trung ương. Vinashin có 6 DN, Viglacera có 5 DN, EVN có 3 DN, Tổng Công ty Hàng hải có 10 DN, Tổng Công ty Xăng dầu có 8 DN, Tổng Công ty Sông Đà có 5DN, Tổng Công ty Viễn thông có 2 DN… Cùng với đó là 61 đầu mối chi nhánh các ngân hàng đang hoạt động.
Trong số các DN thành viên nói trên, có 30 tổ chức cơ sở đảng (19 đảng bộ, 11 chi bộ) đang trực thuộc đảng bộ cấp trên cơ sở của tỉnh. Mô hình tổ chức đảng các DN thành viên nằm ở đâu hiện không thống nhất. Chẳng hạn như trong 59 DN thuộc Tập đoàn CN Than - Khoáng sản Việt Nam có 45 cơ sở đảng trực thuộc Đảng bộ Than Quảng Ninh (thuộc Tỉnh uỷ Quảng Ninh), 14 cơ sở đảng trực thuộc Đảng bộ Tập đoàn (thuộc Đảng uỷ Khối DN trung ương). 5 tổ chức cơ sở đảng trong các DN thuộc Vinashin đứng chân trên địa bàn đều trực thuộc Đảng uỷ Tập đoàn (thuộc Đảng uỷ Khối DN trung ương), trong khi đó 5 cơ sở đảng thuộc Viglacera lại đang thuộc các đảng bộ cấp huyện của tỉnh.
Đánh giá về hoạt động của các tổ chức này, báo cáo của BTV Tỉnh uỷ Quảng Ninh nêu rõ: Những năm gần đây, các tổ chức cơ sở đảng trong các DN thành viên đã có sự đổi mới cả về nội dung và phương thức hoạt động; đã phát huy được vai trò lãnh đạo sản xuất kinh doanh, thực hiện tốt công tác cán bộ và chăm lo đời sống người lao động. Hầu hết các tổ chức đã cụ thể hoá được chức năng, nhiệm vụ, xây dựng được các quy chế hoạt động, trong đó xác định rõ mối quan hệ giữa cấp uỷ với giám đốc và các đoàn thể. Phương thức lãnh đạo của các tổ chức đảng từng bước được đổi mới để phù hợp với tình hình hoạt động của DN trong từng giai đoạn. Vai trò của cấp uỷ được phát huy thông qua vai trò cá nhân đảng viên là thành viên HĐQT, giám đốc DN. Sinh hoạt của cấp uỷ, chi bộ được duy trì theo Điều lệ Đảng; công tác phát triển đảng viên được quan tâm, nhất là trong các tổ chức cơ sở Đảng của ngành Than.
Có được kết quả trên là do Tỉnh uỷ đã thường xuyên chỉ đạo các tổ chức đảng trực thuộc phối hợp lãnh đạo, chỉ đạo các DN thành viên, tạo cơ chế chính sách để các DN này phát triển. Năm 2009, Tỉnh uỷ và Đảng bộ Tập đoàn CN Than - Khoáng sản Việt Nam đã thống nhất quy chế phối hợp lãnh đạo công tác cán bộ. Cấp uỷ các DN thành viên cũng thường xuyên thông báo với cấp uỷ, chính quyền địa phương kết quả sản xuất kinh doanh, công tác xây dựng đảng và hệ thống chính trị để phối hợp chỉ đạo, giải quyết những vấn đề liên quan.
Bên cạnh những kết quả đạt được, cả phía Đảng uỷ Khối DN trung ương và Tỉnh uỷ cũng đã thẳng thắn chỉ ra những hạn chế trong công tác phối hợp chỉ đạo. Đó là sự phối hợp giữa các tổ chức đảng trực thuộc tỉnh với các DN thành viên chưa được chặt chẽ, thiếu cụ thể do chưa có quy chế phối hợp theo tinh thần Quyết định 197/QĐ-TW ngày 24-11-2008 của Ban Bí thư về việc “ban hành quy chế phối hợp công tác giữa đảng uỷ tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước với cấp uỷ địa phương”. Cùng với đó, một số tổ chức đảng chưa giới thiệu đảng viên về sinh hoạt và giữ mối liên hệ với cấp uỷ nơi cư trú. Theo Đảng uỷ Khối DN trung ương, các chi bộ của các phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội trực thuộc các huyện uỷ, một số chi bộ đang sinh hoạt ghép nên việc phối hợp lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chuyên môn cũng như trong công tác xây dựng đảng và hệ thống chính trị trong DN gặp nhiều khó khăn. Do không trực tiếp lãnh đạo nhiệm vụ sản xuất kinh doanh nên các đảng bộ cấp trên trong quá trình lãnh đạo còn chưa sát thực tế, gây khó khăn cho DN. Công tác cán bộ tại một số nơi chưa phân cấp rõ ràng dẫn đến công tác bồi dưỡng lý luận chính trị cũng gặp khó khăn…
Trong buổi làm việc giữa Đảng uỷ Khối DN trung ương và Tỉnh uỷ Quảng Ninh mới đây, các đại biểu đã đề nghị hai bên cần có quy chế phối hợp cụ thể để tăng cường sự phối hợp lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức đảng cấp dưới gắn bó chặt chẽ, cùng nhau thúc đẩy thực hiện tốt nhiệm vụ chung và nhiệm vụ của mỗi bên. Đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Ninh Phạm Minh Chính chỉ đạo mô hình tổ chức đảng trong các DN thành viên nằm ở đâu (thuộc các đảng bộ trực thuộc tỉnh hay thuộc các đảng bộ của Đảng bộ Khối DN trung ương - PV), điều này không nên cứng nhắc. Quan trọng hơn cả là hai bên cần sớm có quy chế phối hợp và đặc biệt là cần thử nghiệm xây dựng một số mô hình trong công tác phối hợp lãnh đạo, chỉ đạo các cấp uỷ trực thuộc. Buổi làm việc với Tỉnh uỷ Quảng Ninh là sự khởi đầu chương trình làm việc với các địa phương để bàn giải pháp tăng cường sự phối hợp lãnh đạo giữa Đảng uỷ Khối DN trung ương với các tỉnh, thành phố. Điều này cho thấy sự quan tâm của Đảng uỷ Khối DN trung ương với địa bàn Quảng Ninh. Tin rằng, Tỉnh uỷ Quảng Ninh và Đảng uỷ Khối DN trung ương sẽ sớm thống nhất được quy chế phối hợp để lãnh đạo, chỉ đạo hiệu quả đối với hoạt động mọi mặt của các DN thành viên.
Ngọc Hà
