Đến Tân Dân (Hoành Bồ) những ngày tháng Tám lịch sử này, tôi cảm nhận thật rõ khí thế thi đua lao động sản xuất của người dân nơi đây. Phát huy truyền thống quê hương cách mạng, Tân Dân cứ “thay da, đổi thịt” từng ngày, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng cao.
Trước năm 1945, xã Tân Dân là làng Kênh Trạo, thuộc căn cứ kháng chiến xã Thanh Luận, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang, tiếp giáp với khu căn cứ cách mạng Bằng Cả (Hoành Bồ). Trong cuộc chiến chống thực dân Pháp xâm lược, xã đã có rất nhiều người tham bộ đội chủ lực, dân quân du kích trực tiếp chiến đấu và phục vụ chiến đấu, góp phần đánh thắng giặc Pháp xâm lược.
Trong Cách mạng Tháng Tám, nhân dân Kênh Trạo vừa tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, vừa phải đối mặt với bè lũ tay sai lợi dụng chức sắc đàn áp, cướp bóc của cải, sát hại người dân trong làng. Lòng căm thù quân xâm lược và bè lũ tay sai của nhân dân Kênh Trạo càng lên đỉnh điểm. Một lòng hướng về cách mạng, nhân dân Kênh Trạo đã di dời đến các làng khác và cùng nhau tham gia nuôi giấu cán bộ, đóng góp sức người, sức của phục vụ cách mạng. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, trên ngọn núi Khe Tàu thuộc làng Kênh Trạo, xã Tàu Khe được thành lập. Từ đó, xã tổ chức lực lượng dân quân du kích tham gia kháng chiến; chi viện sức người, sức của phục vụ kháng chiến cho các xã lân cận, trở thành căn cứ vững chắc cho cách mạng ngày ấy.
Sau Cách mạng Tháng Tám, xã Tân Dân được thành lập trên cơ sở hợp nhất 2 xã Tàu Khe và Ngọc Kệ, huyện Sơn Động (Bắc Giang). Sau ngày toàn quốc kháng chiến, thực dân Pháp và bè lũ tay sai trong cả nước bị người dân kháng chiến chống trả quyết liệt. Giặc Pháp điên cuồng dùng bọn tay sai, phản động càn quét cơ sở cách mạng của ta. Xã Tân Dân đã thành lập đội du kích vũ trang tuyên truyền, tổ chức xây dựng các lực lượng đoàn thể, du kích tham gia cùng lực lượng vũ trang bắt và tiêu diệt những tên tay sai phản động ngoan cố. Du kích xã tham gia nhiều trận đánh, chiếm lĩnh trận địa. Đặc biệt, lực lượng này tham gia đánh địch tại Trại Thán và giải phóng hoàn toàn bốt địch nhằm bảo vệ tốt hơn vùng căn cứ của tỉnh; đồng thời tham gia cùng bộ đội thu dọn chiến trường sau khi tấn công bốt địch tại làng Bang thuộc xã Thống Nhất ngày nay. Chính quyền xã Tân Dân ngày càng lớn mạnh, tiếp tục lãnh đạo nhân dân chăm lo sản xuất, xây dựng cuộc sống mới...
Bí thư Đảng uỷ xã Tân Dân Nguyễn Thanh Ân khẳng định: Truyền thống cách mạng vẻ vang trong kháng chiến chống thực dân Pháp đã để lại cho Đảng bộ và nhân dân xã Tân Dân những bài học kinh nghiệm sâu sắc về xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với dân... Phát huy truyền thống cách mạng, ngày nay cấp uỷ, chính quyền và nhân dân xã Tân Dân đang nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, xây dựng địa phương ngày càng phát triển.
Từ một địa phương nghèo, khó khăn về nhiều mặt, đến nay Tân Dân có bước phát triển vượt bậc trên nhiều lĩnh vực. Kết cấu hạ tầng ngày càng được đầu tư xây dựng đồng bộ, đáp ứng tốt yêu cầu phát triển của xã. Tính riêng trong 5 năm qua, Tân Dân đã huy động các nguồn lực để hoàn thành đưa điện lưới đến các thôn Khe Cát, Bằng Anh; đầu tư xây dựng trạm y tế xã, trường mầm non, trường tiểu học trung tâm; hệ thống kênh mương nội đồng được đầu tư, nâng cấp, đáp ứng tốt yêu cầu canh tác. Trong xây dựng nông thôn mới, xã đã nhanh chóng chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, cơ cấu giống lúa, áp dụng tiến bộ KHKT trong sản xuất, mở rộng mô hình chăn nuôi tổng hợp, hình thành các trang trại kinh tế, nâng cao thu nhập cho nhân dân. Cấp uỷ, chính quyền cũng định hướng cho nhân dân đầu tư xây dựng các mô hình kinh tế mới cho năng suất cao, phù hợp với địa phương như: Ổi Đài Loan, thanh long ruột đỏ, ong mật, chim trĩ, hươu sao, gà sáu ngón; đồng thời mở rộng diện tích trồng các loại sản phẩm dược liệu, tạo tiền đề cho xã hình thành vùng sản xuất tập trung các sản phẩm dược liệu thuốc nam...
Lĩnh vực văn hoá - xã hội có bước chuyển biến mạnh; đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao; tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 8,3% (năm 2010) xuống còn 3,9% (2015). Đến nay, xã đạt 12/19 tiêu chí nông thôn mới; phấn đấu trong năm nay, Tân Dân về đích xã nông thôn mới… Bác Triệu Đức Hồng, thôn Đất Đỏ, xã Tân Dân cho biết: Sinh ra và lớn lên tại Tân Dân, được chứng kiến những thăng trầm lịch sử, tôi càng thấy tự hào và trân trọng sự linh hoạt, quyết liệt trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của cấp uỷ, chính quyền xã qua các thời kỳ. Tôi sẽ tiếp tục vận động con cháu chấp hành tốt chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước, xây dựng quê nhà ngày càng phát triển...
Nguyễn Huế
