Với đặc thù là tỉnh biên giới thuận lợi cho giao lưu quốc tế, nhưng Quảng Ninh cũng là địa bàn trọng điểm của tội phạm có yếu tố nước ngoài, tội phạm xuyên quốc gia, cấp ủy các địa phương và các cơ quan tư pháp trong tỉnh đã chú trọng củng cố, tăng cường hợp tác quốc tế nói chung và trong lĩnh vực tư pháp, pháp luật nói riêng.
Trong các cuộc hội đàm song phương, tỉnh đã trao đổi với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) về hợp tác trong phòng, chống tội phạm và đảm bảo an ninh trật tự. Công an tỉnh tăng cường phối hợp với các nước trong khu vực và trên thế giới thông qua Văn phòng Interpol, Vụ hợp tác quốc tế - Viện KSND Tối cao (cơ quan đầu mối về tương trợ tư pháp), Vụ hợp tác quốc tế (Bộ Ngoại giao).
Đặc biệt, Công an tỉnh đã tiếp tục duy trì mối quan hệ hợp tác với Công an Quảng Tây (Trung Quốc) trong phòng, chống tội phạm, đảm bảo trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới. Từ năm 2014 đến nay, hai bên đã luân phiên tổ chức 5 Hội nghị hợp tác. Năm 2016, Công an 4 tỉnh: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang (Việt Nam) và Công an Quảng Tây (Trung Quốc) đã ký "Thỏa thuận về thiết lập cơ chế hợp tác thực thi pháp luật giữa công an 5 tỉnh, khu tự trị " và 5 cơ chế hợp tác thực thi pháp luật giữa hai bên gồm: Cơ chế hợp tác thực thi pháp luật bảo vệ an ninh chính trị; cơ chế hợp tác thực thi pháp luật phòng chống khủng bố; cơ chế hợp tác thực thi pháp luật phòng chống ma túy; cơ chế hợp tác thực thi pháp luật quản lý biên giới trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao; cơ chế hợp tác thực thi pháp luật trong triển khai các đợt cao điểm. Ở cấp huyện, Công an TP Móng Cái phối hợp duy trì tổ chức tốt giao ban luân phiên định kỳ 2 tháng 1 lần với Công an Đông Hưng (Trung Quốc); thành lập và duy trì hiệu quả hoạt động của Văn phòng liên lạc phòng chống ma túy qua biên giới đặt tại Móng Cái - Quảng Ninh và Đông Hưng - Quảng Tây.
Kết quả hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tư pháp và pháp luật của Quảng Ninh thể hiện rõ trên các hoạt động, như đấu tranh triệt phá các đường dây vận chuyển ma túy xuyên quốc gia (Lào - Việt Nam - Trung Quốc); hợp tác điều tra, bắt giữ, bàn giao đối tượng phạm tội lẩn trốn; phối hợp xử lý giải cứu hàng trăm phụ nữ, trẻ em bị lừa bán; gửi ủy thác tương trợ tư pháp về hình sự đến nhiều nước trên thế giới để đề nghị phối hợp điều tra xác minh cung cấp tài liệu chứng cứ. Từ năm 2014 đến nay, Công an tỉnh đã ủy thác tương trợ tư pháp về hình sự đến 12 nước trên thế giới.
Tòa án Nhân dân tỉnh, Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh tăng cường hợp tác với tỉnh Luông Prabang (Lào), Công an tỉnh hợp tác với Công an tỉnh Xaynhabuly (Lào), trọng tâm là tăng cường quan hệ hữu nghị hợp tác theo các văn kiện giữa hai nước; trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ vật chất đáng kể cho phía bạn. Ngoài ra, được sự quan tâm của Tỉnh ủy và cơ quan tư pháp Trung ương, các cơ quan tư pháp của tỉnh đã cử một số cán bộ lãnh đạo tham gia Đoàn công tác đi học tập, trao đổi kinh nghiệm tại một số nước, như Mỹ, Đức, Cuba, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Lào... Đồng thời, còn đón tiếp các đoàn công tác của cơ quan tư pháp từ nhiều nước (Lào, Trung Quốc, Cuba, Nga...) thăm và làm việc tại tỉnh, qua đó có thêm nhiều cơ hội thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc tế về tư pháp giữa các bên.
Tuy nhiên, việc hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tư pháp và pháp luật của Quảng Ninh cũng vẫn còn nhiều khó khăn. Điển hình là công tác đào tạo, bố trí sử dụng cán bộ tư pháp có trình độ ngoại ngữ chuyên sâu về lĩnh vực tư pháp còn hạn chế. Hiện trên địa bàn tỉnh không có cán bộ phiên dịch tiếng Lào để phục vụ các hoạt động hợp tác của tỉnh với các tỉnh, thành của Lào, cũng như tham gia giải quyết các vụ án liên quan đến đối tượng phạm tội có quốc tịch Lào. Mặt khác, việc hợp tác trong thi hành án tử hình đối với người nước ngoài còn vướng mắc về thủ tục nhận xác, gây khó khăn cho các cơ quan tư pháp của địa phương.
Bảo Bình
