Hơn sáu mươi năm trước, với thế đất hiểm yếu, Đông Triều được chọn làm căn cứ địa của Đệ tứ Chiến khu. Và từ đây, những chiến công lừng lẫy của quân và dân ta đã được ghi dấu.
Bức tranh sinh động
Đề án CNH-HĐH nông nghiệp và nông thôn Đông Triều đến nay đã đi được hơn nửa chặng đường. Nhìn lại những năm qua, đặc biệt từ năm 2000 trở lại đây, mục tiêu phát triển các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, làng nghề, bến bãi bốc xếp hàng hóa đường thủy ở Đông Triều đã phát triển rất nhanh. Ngay từ những ngày đầu thực hiện đề án, Ban chấp hành Đảng bộ huyện đã xác định, phát triển công nghiệp là yếu tố quan trọng trong công cuộc CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn, để từ đó định hướng nâng dần tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ trong cơ cấu kinh tế chung. Từ những bước ban đầu quy hoạch, khởi tạo xương sống kinh tế trên địa bàn; đến nay, Đông Triều đã hình thành nên nhiều cụm công nghiệp tập trung như cụm công nghiệp Kim Sơn, cụm công nghiệp Yên Thọ, khu thương mại Mạo Khê, quy hoạch khu xây dựng đô thị với diện tích trên 100ha... Đến giữa năm 2005, trên địa bàn huyện đã có 74 dự án đăng ký đầu tư với tổng số vốn là 2.769 tỷ đồng và hiện nay đã có 19 dự án đi vào sản xuất, giải quyết việc làm cho trên 3.000 lao động ở địa phương. Giá trị sản xuất công nghiệp của huyện năm 2005 đạt 558 tỷ đồng bằng 228% so với năm 2000, trong đó giá trị sản xuất công nghiệp địa phương đạt 90 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 19% năm. Riêng 6 tháng đầu năm 2006, tổng giá trị sản xuất công nghiệp địa phương đạt gần 47 tỷ đồng, tăng 22,13% so với cùng kỳ.
Các doanh nghiệp Nhà nước đã từng bước thực hiện cổ phần hóa, tiếp tục đổi mới, sắp xếp lại đồng thời đầu tư nâng cao dây chuyền công nghệ, mở rộng sản xuất. Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp có bước phát triển khá, các ngành nghề truyền thống của địa phương tiếp tục phát triển; diện mạo của các làng nghề sản xuất gốm, sứ thủ công mỹ nghệ (TCMN) đã thay đổi cơ bản về quy mô sản xuất, chất lượng kỹ, mỹ thuật và thị trường tiêu thụ sản phẩm; từng bước người thợ TCMN đã tự khẳng định được thương hiệu của gốm sứ Đông Triều trên thị trường. Hệ thống bến, bãi bốc xếp hàng hóa đường sông được quy hoạch và đầu tư đã đi vào hoạt động là đầu mối vận chuyển sản phẩm sản xuất công nghiệp trên địa bàn huyện tấp nập cho thấy một hình ảnh của một vùng công nghiệp phát triển, khác hẳn dáng của một hệ thống đầm trũng lầy lội cấy lúa năng suất thấp ở ven các sông Đạm, sông Cầm, sông Đá Bạc.
Sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp, ngành kinh tế chủ đạo của Đông Triều cũng đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ. Tuy đã phải dành khá nhiều diện tích đất canh tác để phát triển các cụm công nghiệp, làng nghề, bến bãi... song việc ứng dụng những thành tựu khoa học trong nông nghiệp như phát huy tác dụng ưu thế lai của cây lúa để gieo trồng đã đạt được nhiều kết quả tốt. Từ các giống nguyên chủng, nông dân đã sản xuất ra lúa giống F1 để giảm giá thành chi phí sản xuất, sử dụng thuốc trừ sâu sinh học để bảo vệ môi trường. Năm 2002, năng suất lúa mới đạt 49,5 tạ/ha, tổng sản lượng lương thực đạt 58.439 tấn, giá trị thu nhậåp bình quân là 22 triệu đồng/ha/năm. Hết năm 2005, năng suất bình quân toàn huyện đã đạt 55,9 tạ/ha, tổng sản lượng lương thực đạt gần 63.000 tấn, giá trị sản xuất bình quân tăng lên 32,5 triệu đồng/ha/năm, vượt mục tiêu đề ra. Tổng giá trị ngành sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp năm 2005 ước đạt 384 tỷ đồng. 100% xã, thị trấn đã xây dựng được những cánh đồng với hàng ngàn ha đất canh tác, mô hình cánh đồng đạt giá trị sản xuất trên 40 triệu đồng trở lên/ha, bước đầu có hiệu quả. Trong đó, xã Bình Dương là một điểm sáng trong phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hiện đại hóa. Hệ thống chợ của huyện và các xã đều đã được quy hoạch, mở mang và đầu tư để tạo mở thị trường tiêu thụ hàng hóa cho nông dân, tạo thêm chỗ làmviệc cho người kinh doanh thương mại, dịch vụ và cũng là để tạo nguồn thu cho ngân sách. Doanh thu của ngành thương mại, dịch vụ năm 2005 ước đạt 230 tỷ đồng, chiếm hơn 19% tỷ trọng kinh tế chung.
Nhìn vào quá trình tăng trưởng của nền kinh tế, có thể nhận thấy rằng diện mạo nông thôn Đông Triều đã thay da, đổi thịt. Kết quả này đồng thời cũng chứng tỏ Đề án CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 1 từ 2001 đến 2005 đang đi đúng hướng.
Thị xã Công nghiệp trong tương lai
Những thành tựu KT-XH của Đông Triều những năm qua là tiền đề quan trọng để Đông Triều vững vàng đi tiếp chặng đường CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn và cũng là cơ sở để quy hoạch một thị xã công nghiệp ở phía Tây của tỉnh trong khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc. Bước vào giai đoạn 2 của Đề án, Đông Triều tiếp tục đi lên bằng cơ cấu kinh tế “công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp - nông nghiệp - thương mại - dịch vụ và du lịch”, trong đó đặc biệt lấy phát triển công nghiệp là chủ đạo. Trước mắt, Đông Triều phấn đấu mục tiêu phát triển kinh tế với mức tăng trưởng 15,5% đến 16,5% /năm; thu nhập bình quân đầu người đạt từ 600 - 650USD/năm. Trong đó giá trị sản xuất công nghiệp chiếm tỷ trọng trên 47%; thương mại dịch vụ trên 19% cơ cấu kinh tế; còn lại là sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp. Mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế được gắn với việc giải quyết việc làm mới cho 1.500 lao động/năm; tiếp tục phát triển các ngành nghề truyền thống, đẩy mạnh tiến độ đầu tư, nâng cao năng lực sản xuất tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vào đầu tư khai thác... Những mục tiêu trên đã và đang được thực hiện một cách có hiệu quả, thị xã công nghiệp trong tương lai đang được hình thành với những bước đi vững chắc và toàn diện. Ngoài ra, với những giá trị văn hóa vốn có, vị trí địa lý thuận lợi, sự ưu đãi của thiên nhiên với cảnh quan thế núi, hình sông cùng với những chứng tích của lịch sử đã tạo cho Đông Triều một sắc thái văn hóa độc đáo. Đó cũng chính là tiềm năng cho kinh tế du lịch ở Đông Triều phát triển, góp phần làm cho bộ mặt kinh tế của thị xã công nghiệp tương lai thêm phong phú.
