Nhân kỷ niệm 71 năm ngày Truyền thống công nhân Mỏ – Truyền thống ngành Than, PV Báo Quảng Ninh đã có cuộc trò chuyện với đồng chí Bùi Văn Khích, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Tổng Giám đốc TKV, Bí thư Đảng uỷ Than Quảng Ninh
+ Xin đồng chí cho biết ý nghĩa của ngày truyền thống công nhân mỏ và sự trưởng thành của TKV? - Với khẩu hiệu ‘’Kỷ luật và đồng tâm, chúng ta nhất định thắng!’’, cách đây vừa tròn 71 năm, cuộc đình công của hơn 3 vạn thợ mỏ bắt đầu từ Cẩm Phả đêm 12 rạng sáng ngày 13-11-1936, kéo dài hơn 20 ngày đã làm rung chuyển chính quyền thực dân Pháp và buộc chủ mỏ phải chấp nhận những yêu sách như tăng lương, giảm giờ làm, không đánh đập người lao động... Cuộc đình công này biểu thị ý chí quật cường của những người lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đồng thời đã để lại cho tổ chức Đảng và giai cấp công nhân Vùng Mỏ bài học to lớn về tập hợp lực lượng; tính kỷ luật trong đấu tranh, sự đùm bọc tương thân, tương ái của những người cùng cảnh ngộ, cùng nghề nghiệp, cùng giai cấp. Bài học này đã đồng hành với cuộc đấu tranh cách mạng của công nhân, nhân dân vùng mỏ thời kỳ trước, trong và sau Cách mạng Tháng 8-1945; trong kháng chiến chống thực dân Pháp, giải phóng Vùng Mỏ 25-4-1955 và sau đó là kháng chiến chống Mỹ bảo vệ Tổ quốc. Chính vì lẽ đó, sau ngày giải phóng Vùng Mỏ, Đặc khu uỷ Hồng Quảng đã quyết định chọn ngày 12-11-1936 là Ngày miền mỏ bất khuất nay gọi là Ngày truyền thống công nhân Mỏ và tổ chức kỷ niệm hàng năm. Đến năm 1982, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng đã quyết định lấy ngày 12-11 làm ngày truyền thống ngành Than. Từ Xí nghiệp Quốc doanh Than Hòn Gai năm 1955 nay đã trở thành Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) với hơn 110.000 CBCNVC-LĐ (trong đó có gần 20% là đảng viên) kinh doanh đa ngành nghề như công nghiệp than, công nghiệp khoáng sản và luyện kim, cơ khí điện, vật liệu nổ công nghiệp, vật liệu xây dựng, xây lắp, vận tải, cảng biển, thương mại, du lịch và các dịch vụ khác. + Có thể nói, thời gian qua ngành Than liên tục bứt phá và đạt được những kết quả đáng khích lệ trên tất cả các mặt. Vậy thợ mỏ ngày nay chắc hẳn phải có những tiến bộ nhiều so với trước, thưa đồng chí? - Nét khác biệt lớn nhất là tư duy quản lý sản xuất, kinh doanh của thợ mỏ đã thay đổi. Ngày nay, đến nơi làm việc người thợ biết mình sẽ làm gì và được bao nhiêu tiền chứ không như trước đây chỉ biết làm ra mà không quan tâm xem có tiêu thụ được không? Người thợ mỏ hôm nay có sức khoẻ tốt, tri thức tốt, có đời sống vật chất, tinh thần lành mạnh. Vì vậy, mà họ luôn sáng tạo trong lao động, dám đương đầu với thử thách, vượt khó đi lên. Đặc biệt họ thích nghi nhanh với công nghệ sản xuất mới như chống lò bằng giàn chống thuỷ lực, khấu than bằng máy trong hầm lò; khai thác lộ thiên sử dụng phương pháp nổ mìn hiện đại kết hợp với các loại ô tô có trọng tải từ 35 đến 96 tấn và máy xúc thuỷ lực gầu ngược có dung tích 12m3/gầu để vận chuyển than, đất đưa năng suất lao động tăng gấp đôi, gấp ba. Năm 2007, sản lượng than đã tăng gấp hơn 6 lần, tổng doanh thu tăng gấp 9 lần, thu nhập bình quân của người lao động tăng 5 lần so với 10 năm trước đây. Chỉ tính riêng Công ty Than Vàng Danh có trên 500 người có thu nhập từ 6 đến 7 triệu đồng/tháng. Đời sống văn hoá tinh thần của người lao động được đặc biệt quan tâm. Các nhà ăn, khu tập thể công nhân được xây dựng, cải tạo, mở rộng. Công nhân đi làm có xe ca đưa đón, thợ lò và những nghề có tiếp xúc với các hoá chất độc hại được trang bị đầy đủ dụng cụ phòng hộ. Nhiều khu vực sản xuất đã được lắp đặt máy điều hoà, nhà tránh nắng, tưới nước, phun sương dập bụi. Đa số các đơn vị trong Tập đoàn đều đã xây nhà tắm nước nóng, phòng xông hơi và giặt sấy quần áo BHLĐ, ủng đi lò. Nhiều công ty còn tổ chức đưa cơm hộp tới tận nơi sản xuất hoặc tổ chức ăn tự chọn với chất lượng cao, góp phần cải thiện rõ rệt điều kiện ăn, ở của người lao động. Hầu hết các đơn vị đều đã có sân vận động, nhà thi đấu, nhà sinh hoạt văn hoá thể thao, văn hoá công nhân cùng hệ thống các câu lạc bộ, thư viện... Hàng năm, trên 90% CNLĐ trong các doanh nghiệp được đi tham quan du lịch, và khám sức khoẻ định kỳ. Đặc biệt, chúng tôi còn đầu tư thiết bị rửa bụi phổi cho công nhân. + Thưa đồng chí, cùng với việc không ngừng nâng cao sản lượng khai thác than thì TKV cũng như chính quyền và nhân dân Quảng Ninh đang phải đối mặt với vấn đề ô nhiễm môi trường. Đề nghị đồng chí cho biết kế hoạch chiến lược của TKV để xử lý vấn đề môi trường? - Chúng tôi đã thành lập một bộ máy quản lý bảo vệ môi trường từ Tập đoàn đến các doanh nghiệp thành viên. Theo đó, các văn bản quy định nội bộ về bảo vệ, phòng ngừa sự cố môi trường đồng thời gắn trách nhiệm bảo vệ môi trường với việc xem xét đánh giá phân loại hoàn thành nhiệm vụ hàng năm đối với tập thể, cá nhân đã được ban hành. Thời gian qua, TKV đã rất tích cực và quyết liệt triển khai các dự án nhằm khắc phục ô nhiễm môi trường như: Cải tạo môi trường, cảnh quan bãi thải Nam Đèo Nai; cải tạo môi trường, cảnh quan sông Mông Dương; trồng cây cải tạo môi trường khu vực Nam Khe Sim; bãi thải Nam Lộ Phong; cải tạo môi trường cảnh quan Nhà máy tuyển than Nam Cầu Trắng; tăng cường năng lực vận tải tuyến đường sắt Vàng Danh - Điền Công, hạn chế vận chuyển bằng ô tô bảo vệ môi trường TX Uông Bí. Hiện TKV đang thực hiện đồng bộ các giải pháp bảo vệ môi trường và nghiên cứu ứng dụng công nghệ khai thác sạch hơn. Trước mắt, tập trung các nguồn lực xây dựng hệ thống hạ tầng đường vận chuyển chuyên dụng ở các khu vực Đông Triều, Uông Bí, Hạ Long, Cẩm Phả sau đó sẽ tăng tối đa việc vận chuyển than bằng băng tải, đường sắt thay dần cho vận chuyển than bằng ô tô, phấn đấu đến cuối năm 2007 sẽ không vận chuyển than bằng ô tô trên quốc lộ 18 và tỉnh lộ 337; hiện đại hoá các cảng than, đổi mới công nghệ khai thác như sử dụng máy khấu Com bai, dàn chống thuỷ lực trong khai thác hầm lò; thuốc nổ Anfo, máy xới đất trong khai thác lộ thiên; xây dựng các nhà máy nhiệt điện chạy than sử dụng công nghệ tầng sôi tuần hoàn ngay cạnh mỏ để tiêu thụ than; nạo vét các sông, suối xử lý bùn nước sau tuyển than; trồng cây phủ xanh các bãi thải mỏ, ứng vốn cho lâm trường trồng rừng gỗ trụ mỏ... + Công nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản, luyện kim trong đó khai thác bô xít - luyện alumin và điện phân nhôm sẽ là ngành công nghiệp mới, được định hướng là kinh tế mũi nhọn của đất nước trong 10 năm tới. Vậy TKV đã có bước chuẩn bị như thế nào để bắt kịp sự chuyển động của nền kinh tế đất nước? - Phải khẳng định rằng, trữ lượng quặng bô xít ở nước ta là rất lớn (đứng thứ 5 thế giới) và tập trung chủ yếu ở Tây Nguyên (hơn 8 tỷ tấn). Sau khi được Chính phủ cho phép, Tập đoàn đã giao cho Tổng Công ty Đông Bắc làm cơ sở hạ tầng ở khu vực miền Trung để chuẩn bị cho việc khai thác nguồn tài nguyên nói trên. Hiện chúng tôi đã hoàn thành quy hoạch cũng như thiết kế Nhà máy Alumin Nhân Cơ ở Đăk Nông và Tổ hợp bauxít-nhôm tại Lâm Đồng với công suất gần 1 triệu tấn alumin/năm, hiện đang lựa chọn công nghệ tuyển sau đó sẽ tiến hành xây dựng, dự kiến đầu năm 2010 sẽ cho ra tấn sản phẩm đầu tiên. Để phục vụ cho công tác tiêu thụ, Tập đoàn sẽ đầu tư 1 tuyến đường sắt chuyên dụng từ Đăk Nông qua Lâm Đồng xuống cảng biển tại Ninh Thuận dài 250 km với tổng vốn đầu tư khoảng 1,5 tỷ USD. Nhân dịp kỷ niệm 71 năm ngày Truyền thống công nhân Mỏ – Truyền thống ngành Than xin gửi tới CBCNVC-LĐ của TKV lời chúc tốt đẹp nhất. Xin chúc TKV không ngừng phát triển và sẽ trở thành một Tập đoàn kinh tế mạnh của đất nước.