Đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ Phạm Minh Chính nhiều lần nói về khái niệm tăng trưởng bền vững là phải giải quyết được những vấn đề hiện tại nhưng phải đảm bảo sự phát triển của thế hệ tương lai. Trong tình hình suy thoái kinh tế đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng, thu ngân sách của tỉnh đang gặp nhiều khó khăn thì thực hành tiết kiệm lại càng có ý nghĩa quan trọng.
Xác định thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, đặc biệt là trong chi tiêu ngân sách nhà nước (NSNN), đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB), sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng là biện pháp quan trọng để phấn đấu thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển KT-XH, ngày 20-5-2011, UBND tỉnh đã ra Quyết định số 1450/QĐ-UBND ban hành chương trình hành động thực hành tiết kiệm, chống lãng phí giai đoạn 2011-2015. Từ đó đến nay, các cấp uỷ, chính quyền của tỉnh đã tập trung chỉ đạo những trọng tâm công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí nên bước đầu tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức của cán bộ và nhân dân. Từ chuyển biến về nhận thức, công tác này đã đạt được những hiệu quả bước đầu.
Cụ thể, việc quản lý, sử dụng kinh phí hoạt động của các cơ quan, đơn vị trong tỉnh đã gắn kết hơn với các biện pháp thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; các quy định của Luật NSNN. Các cơ quan, đơn vị đã tích cực rà soát, hạn chế chi tiêu đối với các nội dung chưa thực sự cấp thiết. Quá trình dự toán chi ngân sách năm 2012, Quảng Ninh đã chủ động cân đối chi thường xuyên của các địa phương, đơn vị trong tỉnh với tổng số tiền tiết kiệm 10% các khoản chi thường xuyên (ngoài lương và có tính chất lương) là 87.100 triệu đồng, trong đó: tiết kiệm từ các đơn vị dự toán khối tỉnh quản lý là gần 50 tỷ đồng, các địa phương thuộc tỉnh là trên 37 tỷ đồng. Dự báo suy thoái kinh tế sẽ tác động xấu đến thu ngân sách trong năm 2012, UBND tỉnh đã có văn bản số 2516/UBND-TM3 yêu cầu các đơn vị dự toán trong tỉnh và các địa phương hưởng trợ cấp từ ngân sách tỉnh tạm giữ 10% kinh phí chi thường xuyên của 6 tháng cuối năm với tổng kinh phí tạm giữ lại là trên 310 tỷ đồng.
Để tăng trưởng bền vững, UBND tỉnh chỉ đạo thực hiện các biện pháp để tiết kiệm đất đai, tài nguyên. Đó là hạn chế việc giao đất cho các dự án mà chuyển sang hình thức đấu giá quyền sử dụng đất, đấu giá quyền thuê đất để tăng thu ngân sách đối với các địa bàn lợi thế về sản xuất kinh doanh. Trong quản lý tài nguyên, khoáng sản, cơ quan chức năng đã tập trung kiểm tra, xử lý khai thác than trái phép và xử lý tình trạng khai thác cát, đá, sỏi, đất trái phép, hoạt động gây ô nhiễm môi trường tại các địa phương...
Các ngành, đoàn thể đã tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, xây dựng nếp sống mới trong việc cưới, việc tang, xoá bỏ các hủ tục lạc hậu, lối sống xa hoa, lãng phí, được đa số nhân dân hưởng ứng. Có khoảng 98% đám tang trong tỉnh thực hiện nếp sống văn minh, không còn tình trạng ăn uống kéo dài, nhiều tập tục lạc hậu được bãi bỏ. Các lễ hội từng bước đi vào nền nếp, thiết thực hơn, hạn chế tình trạng phô trương hình thức, lãng phí. Bên cạnh đó, chính quyền, đoàn thể địa phương cũng đang tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân về nghĩa vụ của công dân trong việc tiết kiệm điện, tiết kiệm nhiên liệu, khí đốt… đã từng bước tạo được những bước chuyển biến tích cực trong xã hội.
Tuy nhiên, phải thẳng thắn nhìn nhận rằng việc thực hành tiết kiệm thời gian qua vẫn còn những hạn chế. Đó là, việc xây dựng kế hoạch thực hành tiết kiệm ở một số nơi thiếu cụ thể. Việc phát hiện các lãng phí trong quá trình tự thanh, kiểm tra vẫn là khâu yếu. Hầu hết các vụ việc lãng phí là do cơ quan cấp trên thanh tra, kiểm tra và nhân dân phát giác. Trong quản lý XDCB và thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia cũng còn nhiều hạn chế như tình trạng quản lý thiếu chặt chẽ, khâu kiểm tra giám sát hiệu quả đầu tư của các công trình, dự án sau khi hoàn thành đưa vào sử dụng chưa được quan tâm đúng mức. Việc phân bổ, bố trí vốn của các cơ quan quản lý chương trình còn phân tán, dàn trải, không ít công trình không hoàn thành đúng tiến độ. Công tác bảo trì, khai thác sau đầu tư chưa tốt; huy động nguồn lực tại chỗ, đặc biệt là huy động người dân tham gia quản lý, thực hiện các dự án đầu tư trên địa bàn, duy tu, sửa chữa các công trình để góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập chưa được chú ý đúng mức... Việc xử lý trách nhiệm cá nhân trực tiếp và người đứng đầu cơ quan, đơn vị để xảy ra lãng phí, thất thoát còn chưa nghiêm.
Để thực hành tiết kiệm, chống lãng phí hiệu quả, cần khắc phục ngay những hạn chế trên. Có như vậy mới góp phần thực hiện thành công việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng của tỉnh.
Ngọc Hà
