Để triển khai Quyết định phê duyệt “Đề án đổi mới công tác tiếp công dân” số 858/QĐ-TTg, ngày 14-6-2010 của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh đã kịp thời ban hành Kế hoạch số 3892/KH-UBND chỉ đạo việc tổ chức thực hiện và thống nhất mô hình hoạt động của cơ quan tiếp công dân trên địa bàn tỉnh. Đến nay, 100% các đơn vị trên địa bàn tỉnh đã thực hiện việc chuyển đổi mô hình công tác tiếp công dân theo Đề án của Chính phủ.
Nhìn chung, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tiếp tục được cấp uỷ, chính quyền các cấp quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo tập trung cao, có hiệu quả. Các địa phương, đơn vị, các tổ chức đoàn thể đã làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, giải thích cho người dân. Cấp uỷ các cấp đã tích cực, chủ động trong việc chỉ đạo xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện các cuộc kiểm tra, giám sát và thanh tra, HĐND các cấp đã tăng cường giám sát về công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Qua kiểm tra, giám sát, thanh tra, đã phát huy ưu điểm, kịp thời chấn chỉnh những thiếu sót, hạn chế. Uỷ ban MTTQ, các tổ chức chính trị xã hội từ tỉnh đến cơ sở, Hội Luật gia, Đoàn Luật sư tỉnh đã tích cực, tham gia có hiệu quả trong công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Những kết quả đó đã góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Chính nhờ sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị đã tạo được sự chuyển biến mạnh mẽ trong công tác tiếp công dân. Từ tỉnh đến các địa phương trong quá trình tiếp, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân đã tăng cường đối thoại, giải quyết kịp thời, dứt điểm các vụ việc (trong đó có nhiều vụ việc đông người, phức tạp). Chỉ tính từ tháng 8-2011 đến tháng 8-2012, các cơ quan hành chính các cấp đã tiếp 4.034 lượt người với 2.570 vụ việc, trong đó số đoàn đông người là 181 lượt đoàn, với 151 vụ việc (cấp tỉnh 63 lượt đoàn/56 vụ việc; cấp huyện 118 lượt đoàn/95 vụ việc).
Một số vụ việc khiếu nại đông người, phức tạp điển hình tại địa phương như, vụ các hộ dân tại phường Hải Hoà, TP Móng Cái; 45 hộ xã viên HTX nông nghiệp Cẩm Bình, TP Cẩm Phả; các hộ dân phường Thanh Sơn, Vàng Danh, Phương Nam, TP Uông Bí; 36 hộ dân trú tại Dốc Thụ, khu Yên Hợp, Yên Thọ và vụ việc của một số hộ dân khu tập thể 201, khu Vĩnh Tuy, thị trấn Mạo Khê, huyện Đông Triều; vụ việc của một số hộ dân thôn Đồng Đặng, xã Sơn Dương, huyện Hoành Bồ; hơn 100 hộ dân tại xã Quảng Nghĩa, TP Móng Cái... Những vụ việc trên đã được lãnh đạo Tỉnh uỷ, UBND tỉnh và các sở, ban, ngành phối hợp với chính quyền địa phương tiến hành đối thoại với các hộ dân giải quyết ngay tại cơ sở.
Kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thời gian qua cũng đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Trong 2 năm (2011-2012), các cơ quan hành chính nhà nước các cấp đã giải quyết được 124/193 vụ việc, đạt tỷ lệ 64,2%. Đáng chú ý, trong số 193 vụ việc thì số vụ việc khiếu nại sai chiếm 107 vụ; khiếu nại đúng chỉ có 5 vụ việc; khiếu nại có đúng có sai 12 vụ việc...
Mặc dù đã đạt được những kết quả tích cực trên nhưng công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo vẫn còn những hạn chế cần khắc phục, như: Một bộ phận cán bộ ở cấp cơ sở chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng, chưa thực sự quyết liệt giải quyết các vướng mắc trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; năng lực, kinh nghiệm công tác của một số cán bộ, nhất là ở cơ sở còn hạn chế. Đơn cử như vụ việc đất đai tại phường Hải Hoà, dự án Khu đô thị Tây Ka Long (TP Móng Cái); dự án Khu đô thị Trung tâm thị trấn Cái Rồng (huyện Vân Đồn)... Công tác tuyên truyền, vận động, giải thích trong tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở một số địa phương còn mang tính hình thức, chưa mang lại hiệu quả cao. Sự phối hợp trong triển khai thực hiện nhiệm vụ, nhất là việc cung cấp, xử lý các thông tin giữa các ngành, các địa phương chưa thường xuyên, chưa kịp thời dẫn đến việc giải quyết ở một số vụ việc khiếu kiện còn kéo dài, chưa dứt điểm, chưa đảm bảo về thời hạn theo quy định.
Việc chấp hành, tổ chức thực hiện quyết định, chỉ đạo của UBND tỉnh ở một số địa phương, đơn vị còn chưa nghiêm túc, đơn cử như vụ việc ông Phạm Thanh Hà ở Vân Đồn; vụ việc của ông Nguyễn Thế Hùng ở Hạ Long. Cách giải quyết của một số địa phương chưa linh hoạt, còn cứng nhắc trong việc áp dụng chế độ chính sách để giải quyết quyền lợi cho người dân như vụ việc ông Nguyễn Văn Bình, bà Bùi Thị Hợi ở Hải Hà; về giải quyết tái định cư ở khu chung cư Cột 8, TP Hạ Long... Việc theo dõi, đôn đốc giải quyết đơn thư chưa thường xuyên, quan điểm giải quyết ở một số vụ việc chưa thống nhất cao. Quá trình giải quyết chưa coi trọng công tác đối thoại, chưa xem xét đánh giá một cách khách quan. Còn có tình trạng địa phương né tránh, đùn đẩy việc giải quyết lên cấp trên. Bên cạnh đó là tình trạng một số công dân lợi dụng quyền dân chủ, khiếu kiện không có căn cứ, cố tình đeo bám đòi hỏi quyền lợi không chính đáng, có hành vi kích động, lôi kéo, liên kết khiếu kiện nhằm gây áp lực, có thái độ, lời nói lăng mạ, xúc phạm cán bộ. Chính vì những hạn chế trên nên cho đến nay, trên địa bàn tỉnh vẫn còn 11 vụ việc khiếu kiện đông người, phức tạp liên quan đến công tác GPMB cần tiếp tục quan tâm, tập trung chỉ đạo giải quyết dứt điểm.
Để nâng cao hiệu quả của công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tỉnh ta đã xác định, cần tiếp tục tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo về công tác GPMB, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân. Đồng thời tiếp tục thực hiện tốt các giải pháp trong Chỉ thị số 09-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Thông báo kết luận số 130-TB/TW của Bộ Chính trị, Chỉ thị số 14/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chấn chỉnh và nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Đặc biệt là tăng cường rà soát, giải quyết dứt điểm các vụ khiếu nại, tố cáo tồn đọng, kéo dài; chủ động nắm bắt tình hình và thực hiện tốt công tác hoà giải, giải quyết kịp thời các vụ việc mới phát sinh ngay từ cơ sở, hạn chế tối đa khiếu kiện vượt cấp. Đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật trong nhân dân, nhất là các lĩnh vực đất đai, GPMB, khiếu nại, tố cáo...
Đặng Nhung
