Thực phẩm lên men có lợi cho hệ tiêu hóa nhờ chứa lợi khuẩn nhưng ở một số người, chúng có thể gây đầy hơi, buồn nôn hoặc cảm giác khó chịu sau khi ăn.
Thực phẩm lên men như sữa chua, kim chi, dưa muối hay kombucha thường được đánh giá cao nhờ chứa probiotic có lợi cho hệ tiêu hóa. Chúng được xem là thành phần quan trọng trong chế độ ăn lành mạnh vì hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột và tăng cường miễn dịch. Tuy nhiên, không phải ai cũng dung nạp tốt nhóm thực phẩm này.
Theo bác sĩ Rahul Chirag - chuyên gia Nội khoa tại CARE Hospitals (Hyderabad, Ấn Độ), thực phẩm lên men nhìn chung có lợi, nhưng phản ứng của cơ thể phụ thuộc vào khả năng dung nạp cá nhân, độ nhạy cảm của đường ruột và các bệnh lý nền. Ở một số người, việc tiêu thụ có thể gây ra triệu chứng khó chịu thay vì cải thiện tiêu hóa.
Thực phẩm lên men chứa vi khuẩn có lợi hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh. Tuy nhiên, khi cơ thể chưa quen với lượng probiotic cao hoặc khi tăng khẩu phần quá nhanh, hệ tiêu hóa có thể phản ứng bằng các triệu chứng tạm thời như đầy hơi, chướng bụng hoặc đau bụng nhẹ. Việc đưa quá nhiều thực phẩm lên men vào chế độ ăn trong thời gian ngắn có thể làm tăng nguy cơ khó chịu.
Ngoài vi khuẩn có lợi, thực phẩm lên men còn chứa histamin và các axit hữu cơ. Ở những người nhạy cảm với histamin, các hợp chất này có thể gây đau đầu, nổi mẩn da hoặc buồn nôn. Một số trường hợp có thể cảm thấy nặng bụng hoặc tăng triệu chứng trào ngược axit sau khi ăn.
Các biểu hiện thường xuất hiện trong vòng vài giờ sau bữa ăn và có thể bao gồm đau bụng, đầy hơi, nhiều khí, buồn nôn hoặc cảm giác khó chịu ở dạ dày. Phần lớn triệu chứng sẽ giảm khi thức ăn được tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu tình trạng tái diễn nhiều lần, đây có thể là dấu hiệu của không dung nạp thực phẩm hoặc rối loạn tiêu hóa cần được đánh giá.
Những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, hội chứng ruột kích thích, trào ngược dạ dày, thực quản hoặc chưa từng sử dụng thực phẩm giàu probiotic trước đó có nguy cơ gặp phản ứng cao hơn. Kích thước khẩu phần cũng là yếu tố quan trọng. Ăn lượng lớn thực phẩm lên men trong một bữa có thể làm tăng khả năng xuất hiện triệu chứng.
Trong hầu hết trường hợp, không cần loại bỏ hoàn toàn thực phẩm lên men khỏi chế độ ăn. Các chuyên gia khuyến nghị nên bắt đầu với khẩu phần nhỏ, lựa chọn sản phẩm lên men đơn giản, theo dõi phản ứng của cơ thể và tránh sử dụng khi bụng đói. Việc tăng lượng tiêu thụ nên thực hiện từ từ để hệ tiêu hóa có thời gian thích nghi.
Bác sĩ Rahul Chirag cho biết, thực phẩm lên men không gây hại cho đa số người khỏe mạnh nhưng có thể gây khó chịu ở những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm hoặc không dung nạp tốt. Việc lắng nghe phản ứng của cơ thể và tham khảo ý kiến chuyên gia khi cần thiết sẽ giúp sử dụng nhóm thực phẩm này một cách an toàn.
