Đã đi và gặp nhiều hoàn cảnh éo le, nhưng khi đến thăm mẹ con cụ Bùi Thị Cải ở xóm Cây Sằm, xã Tiền An, huyện Yên Hưng, tôi vẫn không ngờ mẹ con cụ lại khó khăn đến thế...
Cụ Cải năm nay đã 87 tuổi. Tuổi cao, sức khoẻ yếu khiến tai cụ nghễnh ngãng, giọng nói cũng nhỏ, câu được, câu chăng. Con trai cụ là ông Vũ Văn Đối, năm nay cũng 56 tuổi, bị bệnh tâm thần phân liệt. Trong căn nhà trống hơ trống hoác, cụ Cải ngồi lặng thinh nhìn ra cửa, còn ông Đối cũng ngồi vẹo vọ bàn tay với khuôn mặt ngẩn ngơ không chút biểu cảm.
Cùng đi với chúng tôi, anh Trần Xuân Ngạn, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ xã Tiền An cho biết: “Mẹ con cụ Cải là một trong những hộ nghèo và khó khăn nhất trong xã. Do cụ Cải tuổi cao sức yếu, con cụ lại bị bệnh tâm thần nên chúng tôi không biết giúp gì hơn ngoài tạo điều kiện, trợ cấp trong các dịp lễ, tết và thăm hỏi, giúp đỡ khi cụ ốm yếu. Bây giờ hai mẹ con cụ chỉ sống bằng số tiền trợ cấp 600 nghìn đồng/ tháng. Số tiền này chỉ giúp hai mẹ con sống một cách lay lắt mà thôi...”.
Ngôi nhà của cụ Cải được xây cách đây gần nửa thế kỷ. Nhìn những mảng tường tróc vữa có thể thấy, trước đây ngôi nhà này khá vững chắc, kiên cố. Vậy nhưng sau hơn bốn mươi năm, ngôi nhà hiện giờ không cửa ra vào, không cửa sổ, mái ngói dột khiến ở trong nhà mà vẫn phải giăng vải mưa. Với những tấm liếp, tấm bạt che đậy tạm, thỉnh thoảng những cơn gió đông lùa vào khiến chúng tôi rùng mình. Cụ Cải rầu rĩ bảo: “Trước, nhà cũng đầy đủ cửa chính, cửa sổ. Nhưng thằng Đối nó lên cơn, nó phá, nó đốt cả. May mà chưa cháy nhà...”.
Trong ngôi nhà cũ kỹ của cụ Cải giờ đây chỉ có hai chiếc giường và một vài đồ dùng lặt vặt. Bàn thờ gia tiên lạnh lẽo đặt ngay dưới đất. Phía góc nhà có hai, ba chiếc ghế con để chỏng chơ. Dưới chân giường có một củ su hào, hai quả cà chua héo quắt. Đi xuống gian bếp nhỏ xíu bên nhà, củi than đã nguội. Tôi mở chiếc nồi trên bếp, thấy cơm đã chín từ lâu. Ông Đối đi sau tôi, nói nhỏ: “Hai mẹ con tôi ngày ăn hai bữa, bây giờ còn sớm, để tí nữa mới ăn kẻo chiều nhanh đói...”.
Nghe vậy, tôi cũng không biết nói gì với ông lúc này. Trước khi đến nhà cụ Cải, anh Trần Xuân Ngạn có kể rằng, ông Đối từ nhỏ đã được đưa đi Bệnh viện Bảo vệ sức khoẻ tâm thần tỉnh. Có lần ông đỡ bệnh, cụ Cải đưa ông về rồi cưới vợ cho ông. Bà vợ cũng không được nhanh nhẹn, hoạt bát. Hai người có với nhau hai mụn con rồi chia tay. Hai người con gái của ông Đối đã lập gia đình nhưng cũng nghèo lắm nên cũng chẳng giúp bố được gì. Còn ông Đối cũng lại tiếp tục trở về Bệnh viện Bảo vệ sức khoẻ tâm thần tỉnh sống. Ở Bệnh viện liên tục đã 9, 10 năm nay, tháng 4 vừa rồi bệnh đỡ, Bệnh viện mới cho ông về. Hiện, ông vẫn đang uống thuốc điều trị do Trạm Y tế xã cấp...
Chia tay mẹ con cụ Cải, chúng tôi ra về trong sự im lặng. Có lẽ, trong mỗi người đều có một sự đồng cảm, xót thương nhưng không muốn nói ra. Rất mong các nhà hảo tâm có chung sự đồng cảm và sẻ chia về tinh thần, vật chất để giúp mẹ con cụ Cải bớt đi sự khó khăn trong cuộc sống...
Mọi sự giúp đỡ xin gửi về một trong các địa chỉ:
- Cụ Bùi Thị Cải, xóm Cây Sằm, xã Tiền An, Yên Hưng.
- Hội Chữ thập đỏ huyện Yên Hưng.
- Quỹ Xã hội từ thiện Báo Quảng Ninh (71 Nguyễn Văn Cừ, TP Hạ Long, tài khoản 010704060014495 - Ngân hàng Quốc tế Chi nhánh Quảng Ninh). Số điện thoại: 0915.771582.
Hoàng Quý