Thuở bé, mỗi dịp Giáng sinh, tôi đều mơ ước ông già Noel đến phát quà cho mình. Ngày ấy, Giáng sinh chỉ dành cho những người theo đạo Thiên chúa nhưng với lũ trẻ như chúng tôi, nó giống như một cơ hội màu nhiệm để thực hiện ước nguyện của mình.
Tôi phải cố gắng học thật tốt cả tháng trời để mong điều ước của mình trở thành hiện thực. Và sáng hôm Giáng sinh, khi tỉnh dậy, phía cuối chân giường luôn là một món quà nhỏ. Đến khi lớn lên, có điều kiện, tôi quyết định thực hiện chuyến du lịch đến nước Đức vào gần dịp lễ Giáng sinh để thỏa lòng mong ước ngày bé được ngắm cây thông Noel cao chót vót với những ánh đèn rực rỡ, tận hưởng bầu không khí ấm áp trong những khu chợ truyền thống, được trải nghiệm nét văn hóa độc đáo giữa lòng châu Âu.
Rượu vang nóng, xúc xích và những chiếc bánh sôcôla
Từ những ngày đầu tháng 11, nước Đức đã nhộn nhịp không khí đón Giáng sinh. Đường phố được trang hoàng lộng lẫy, các cửa hiệu lớn nhỏ đều rực rỡ đèn, nến với đủ các kiểu trang trí đậm chất Giáng sinh và không thể thiếu cây thông được trang trí bằng những quả cầu thủy tinh đủ màu sắc. Trên đại lộ, các trung tâm thương mại, sân ga, quảng trường hay siêu thị lớn, người ta thường đặt một ông già Noel bằng gỗ hoặc thú nhồi bông thật to ngay cửa ra vào như một lời chào mừng du khách đến thăm thành phố.
Khu chợ Giáng sinh đầu tiên tôi đến nằm ở Nhà ga Potsdamer Platz, một trong những ga tàu lớn và hiện đại nhất của Berlin, thủ đô nước Đức. Tôi vẫn không quên được cảm giác háo hức và choáng ngợp khi bước vào khu chợ này. Cổng chợ được làm bằng gỗ độc đáo với dòng chữ khắc chìm đậm nét: Weihnachtsmarkt - Chợ Giáng sinh. Đối lập với kiến trúc hiện đại, những vòm sắt cao đến chục mét, bao quanh bởi hàng loạt tấm kính lớn của khu nhà ga, chợ Giáng sinh vẫn nguyên vẹn nét truyền thống được người dân lưu giữ suốt hàng thế kỷ. Đó là dãy hàng quán đa phần bằng gỗ, mái hình tam giác, trang trí lấp lánh ánh đèn. Đó là những món ăn truyền thống của người Đức như xúc xích, bánh mì bơ, khoai tây rán, giò lợn hầm, dưa cải muối chua xào hay những món đồ trang trí, bánh kẹo với đủ hình thù, màu sắc.
Ấn tượng đầu tiên khi bước vào chợ chính là mùi bánh mì nướng bơ ngào ngạt, thơm phức quyện với mùi rượu vang hâm nóng (Glühwein) đặc trưng. Tưởng như mùi vị ấm nóng đó xua tan cái lạnh căm căm âm độ bên ngoài, khiến người ta như bừng tỉnh. Đâu đó vang lên tiếng nhạc bài hát chúc mừng Giáng sinh hay ở một góc khác, anh chàng người châu Á đang hăng say cất cao giọng hát để kiếm vài đồng tiền lẻ từ những người qua đường.
Tôi mua cho mình một cốc cacao nóng với giá 3EUR (khoảng 80.000 đồng) và một suất nấm om thịt, khoai tây rán 10EUR (khoảng 270.000 đồng). Vị cacao nóng bỏng, ngọt sắc đặc trưng hòa quyện cùng chút the the của quế và kem lạnh béo ngậy đọng lại cuối cùng khiến tôi thích thú nhấp từng ngụm. Hòa cùng cuộc sống ở đây, ngắm nhìn ánh đèn rực rỡ, bắt gặp ánh mắt cười nói thân thiện, bỗng chốc những thước phim Giáng sinh tôi xem từ thuở bé quay lại sống động. Chỉ khác là bây giờ tôi đã ở đây và tự mình trải nghiệm tất cả bầu không khí tuyệt vời này.
Thời điểm Giáng sinh tại châu Âu thường rất lạnh, nhiệt độ có thể xuống dưới 0 độ C, nên các đồ ăn bán ở đây chủ yếu là đồ rán và nướng, được chế biến và phục vụ ngay tại quầy, không chỉ đảm bảo độ nóng sốt mà còn như lời mời chào khách tham quan. Quả thật là khó có thể “cầm lòng” được trước những khoanh xúc xích bóng loáng bơ cháy xèo xèo trên chảo nướng hay những chiếc giò lợn sữa được xiên vào que rồi quay trực tiếp trên than hồng tỏa mùi thơm ngào ngạt. Giò lợn ăn kèm khoai tây rán và bắp cải muối chua xào là món ăn khá bình dân, quen thuộc ở hầu khắp các chợ Giáng sinh.
Khu chợ Giáng sinh thứ 2 tôi có dịp trải nghiệm nằm ở Munich, thành phố lớn thứ ba của Đức, chỉ sau Berlin và Hamburg. Khác với Berlin, tôi chọn một khu chợ truyền thống lâu đời mang tên Viktualienmarkt để cảm nhận không khí Giáng sinh khác biệt ở đây.
Được thành lập vào năm 1807, Viktualienmarkt giống như một chợ buôn lớn nhằm thay thế khu chợ nhỏ trước đó, đáp ứng sự phát triển của thành phố Munich. Chợ rộng khoảng 5,5ha, với 140 quầy hàng và cửa hàng cung cấp đồ dùng gia đình, cây cảnh, nông sản đặc trưng của Đức như hoa quả, thảo mộc, gia vị, pho mát, rượu vang, đặc biệt là hàng trăm loại xúc xích khác nhau.
Thay vì những gian hàng bằng gỗ nâu chỉ lắp vào dịp Giáng sinh, các gian hàng ở đây được xây cố định, sơn màu xanh nước biển. Nhiều khu đã bạc màu vì mưa nắng. Vào những ngày này, các mặt hàng như sôcôla, bánh kẹo, cây cảnh và đồ trang trí thu hút và bán chạy nhất. Các cửa hàng xúc xích truyền thống được làm thủ công và công thức gia truyền khác nhau. Phomai cũng là mặt hàng được ưa chuộng, tấp nập người ra vào. Người dân háo hức lựa chọn các sản phẩm phù hợp với sở thích cá nhân. Tôi cũng tranh thủ tìm cho mình một số món đồ Giáng sinh, đi thật chậm để nhìn ngắm những thiên thần bằng gỗ được làm thủ công tinh xảo, hình nộm ông già Noel với đôi má đỏ và nụ cười hiền hậu hay ngửi mùi dầu quế thơm lừng từ các hàng nến thơm.
Dừng chân ở cửa hàng xúc xích, tôi hoà cùng dòng người xếp hàng dài, chọn một cốc bia và thưởng thức xúc xích trắng - một loại xúc xích ngon nhất của Munich và nước Đức. Trong nắng chiều đổ vàng như mật ong, tiếng chuông nhà thờ vang vọng từ quảng trường trung tâm Marienplatz, tôi đắm chìm trong sự lãng mạn và bình yên nơi đây. Chẳng còn gì thú vị hơn khi ở giữa khu chợ lâu đời nhất Munich, tận hưởng chiếc xúc xích thơm ngon và nhấm nháp vị bia tươi, nhìn ngắm dòng người qua lại. Nếu có thể trở lại nước Đức một lần nữa, tôi vẫn muốn đến khu chợ này dịp Giáng sinh, ngắm nhìn các bà, các mẹ cẩn thận chọn đồ cho năm mới, thưởng thức đặc sản của Đức và lắng nghe tiếng chuông nhà thờ vang vọng.
Độc đáo chợ Giáng sinh ở Đức
Chợ Giáng sinh (tiếng Đức là Weihnachtsmarkt hay Christkindlesmarkt) là một phong tục bắt nguồn từ cuối thời Trung cổ (thế kỷ XIV) để bán thức ăn và đồ tiêu dùng mùa đông. Nước Đức được cho là nơi có những Hội chợ Giáng sinh lâu đời nhất ở châu Âu với khu chợ đầu tiên được mở từ năm 1434 tại quảng trường nhà thờ Frauenkirche ở thành phố Dresden.
Là thủ phủ của chợ Giáng sinh, Đức có tới hơn 5.000 phiên chợ Giáng sinh được trang hoàng từ rất sớm. Ngày nay, những Hội chợ Giáng sinh thường được mở ở những quảng trường lớn, trung tâm thành phố và mỗi năm thu hút hàng chục triệu khách du lịch tới thăm. Nhất là các khu chợ Giáng sinh sớm ở Đức là điểm đến ưa thích của du khách để thưởng thức các loại rượu vang, đồ ăn nhẹ truyền thống, các loại kẹo và hạt rang… cũng như mua sắm những món quà handmade hoặc đồ trang trí Giáng sinh. Chỉ tính riêng thủ đô Berlin cũng có khoảng 60 khu chợ Giáng sinh. Trong đó, một số khu chợ còn có sân trượt băng, trò chơi hay các buổi biểu diễn âm nhạc bên các đài phun nước phục vụ du khách.
Cho dù ở thành phố lớn hay thị trấn nhỏ, Giáng sinh ở Đức thường được tổ chức từ cuối tháng mười một cho đến Giáng sinh, thậm chí sang tháng 1 năm mới, ở khắp các khu phố cổ, quảng trường và trung tâm thành phố. Mỗi nơi lại có truyền thống và văn hoá đặc trưng của riêng mình. Nhưng đều có những điểm chung, đó là dãy hàng quán được làm đa phần bằng gỗ, trang trí lấp lánh ánh đèn. Các quầy hàng chất đầy đồ trang trí truyền thống, đồ chơi và quà tặng cùng mùi thơm của rượu vang, xúc xích nướng, bánh quy và bánh gừng. Khách du lịch tới châu Âu thời điểm này vô cùng thích thú khi không khí Giáng sinh đang về phủ kín sắc đỏ trên những con phố và các khu chợ sôi động.
Ở Đức, ngoài bia và xúc xích, du khách còn muốn thưởng thức loại rượu đặc trưng chỉ chợ Giáng sinh mới có là rượu vang nóng Glühwein. Quá trình chưng cất và lên men tuân thủ nghiêm ngặt quy định của Đức và thêm vị quế hồi khiến loại rượu này có hương vị vô cùng đặc trưng, tỏa ra mùi thơm ngào ngạt. Điều đặc biệt hơn, nếu rượu vang thông thường không được làm nóng trước khi uống vì sẽ làm hỏng mùi vị nguyên bản của rượu, thì rượu Glühwein phải được đun nóng trước khi dùng để phát huy hết mùi vị đặc trưng riêng.
Một nét đặc biệt của chợ Giáng sinh nước Đức không chỉ là nơi buôn bán thông thường mà còn là nơi để người dân tập trung ăn uống, trò chuyện cùng bạn bè. Phía trước cửa các quán ăn là những dãy bàn tròn không có ghế để tiện cho việc di chuyển, dòng người đan xen chật cứng nhưng vẫn vui vẻ tận hưởng những ly bia bên bạn bè, người thân. Hay chỉ đơn giản là ghé qua chợ, uống một cốc rượu vang nóng và ăn chiếc bánh nướng bơ với xúc xích cho ấm bụng rồi vội vã tiếp tục công việc của mình. Do nằm ở ga trung tâm, không khó để bắt gặp hình ảnh những sinh viên, công nhân hay nhân viên văn phòng bận rộn, đứng một mình cố gắng hoàn thành suất ăn của mình để bắt tàu đi tiếp.
Trở về Việt Nam, tôi đón Giáng sinh trong không khí lạnh tăng cường của miền Bắc. Các cửa hiệu trên những con phố của Hạ Long bắt đầu trang trí cây thông, đèn, hoa đủ sắc màu. Nhưng trong tâm trí, hình ảnh của những cây thông và ánh đèn lấp lánh, mùi nến thơm cùng hương vị đặc trưng của đồ ăn Đức sẽ luôn bên tôi, là trải nghiệm tuyệt vời mà tôi không thể quên.
Dương Hà
