- Thưa ông, được biết TKV đã xây dựng cho mình một định hướng chiến lược đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2050. Nếu có thể, xin ông nói một cách khái quát về định hướng này để bạn đọc dễ hình dung nhất?
+ Định hướng chiến lược phát triển bền vững của TKV được xác định trên cơ sở sử dụng có hiệu quả hai nguồn lực quan trọng; đó là tài nguyên khoáng sản và nguồn nhân lực. Trong đó tài nguyên khoáng sản là yếu tố khách quan, là đối tượng sản xuất; còn nguồn nhân lực là yếu tố chủ quan, quyết định sự thành bại của chiến lược. Triết lý chiến lược kinh doanh của chúng tôi là: “Từ tài nguyên khoáng sản và nguồn nhân lực đi lên giàu mạnh...”. Còn về phương châm hành động, chúng tôi nhấn mạnh hai tiêu chí trong quá trình phát triển; đó là Thân thiện và Hài hoà; thân thiện với môi trường, hài hoà với địa phương và cộng đồng, hài hoà với đối tác và bạn hàng, hài hoà trong nội bộ... Tất cả nhằm mục tiêu: Trở thành tập đoàn hàng đầu Việt Nam sau năm 2015 và trở thành tập đoàn xuyên quốc gia đủ mạnh vào năm 2025!
- Đó là những mục tiêu mang tính lâu dài, và để thực hiện được nó, chắc chắn cần có những định hướng cho từng giai đoạn cụ thể. Vậy ông có thể cho biết, hiện tại TKV đang ở giai đoạn nào trong quá trình phát triển ấy? Đến khi nào thì giai đoạn này sẽ kết thúc?
+ Chúng tôi xác định có ba giai đoạn phát triển: Giai đoạn đầu là sự phát triển theo chiều rộng; giai đoạn thứ hai: Phát triển theo chiều sâu; giai đoạn thứ ba: Tiếp tục phát triển theo chiều sâu, tiến tới hình thành tập đoàn đa ngành. Tuy nhiên việc chia ra các giai đoạn chỉ mang tính tương đối, trong kinh doanh mọi thứ đều có thể xảy ra, các giai đoạn có thể chuyển tiếp sớm hơn hoặc muộn hơn tuỳ thuộc vào thời cuộc và chất lượng nguồn nhân lực; đặc biệt là ý chí phấn đấu vươn lên với tốc độ cao của ban lãnh đạo...
Còn hiện tại ư? Có thể nói TKV đang ở giai đoạn phát triển theo chiều rộng là chính, nhưng vẫn quan tâm phát triển theo chiều sâu. Anh thấy đó, bên cạnh việc phát triển vùng than Quảng Ninh, chúng tôi đang đẩy mạnh các dự án công nghiệp nhôm (thăm dò, khai thác bau xít, sản xuất glumin, điện phân nhôm) ở Tây Nguyên và ven biển miền Trung; đẩy mạnh thăm dò khai thác, chế biến khoáng sản kim loại đồng, chì, kẽm, crôm, thiếc, mangan v.v... ở một số vùng của nước ta như Tây Bắc, Việt Bắc, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên; thậm chí là sang cả nước bạn Campuchia và Lào... Đặc biệt, chúng tôi đang chuẩn bị để đầu năm 2008 bắt đầu đầu tư thử nghiệm công nghệ khí hoá than dưới lòng đất tại vùng than Đồng bằng Bắc Bộ. Đồng thời còn tham gia vào thị trường Ngân hàng, Tài chính, Bảo hiểm, đầu tư cơ sở hạ tầng (như đường cao tốc TP Hồ Chí Minh-Cần Thơ v.v...).
- Trong các chính sách mà TKV đưa ra thì chính sách bao trùm và nhất quán là: “Từ tài nguyên khoáng sản (ngoại lực) và nguồn nhân lực (nội lực) đi lên giàu mạnh”. Vậy ở cả hai yếu tố. Ngoại lực và nội lực, Vùng mỏ Quảng Ninh có ý nghĩa như thế nào? Nó đóng vai trò ra sao trong chiến lược phát triển của TKV?. Liệu có phải càng về sau, khi mà TKV càng phát triển theo xu hướng đa ngành thì vùng mỏ Quảng Ninh càng trở nên thứ yếu hay không?
+ Tôi không nghĩ vậy! Trong chiến lược phát triển bền vững của TKV, Vùng mỏ Quảng Ninh luôn luôn (tôi nhấn mạnh) là căn cứ, là nền tảng... Vì sao vậy? Trước hết vì TKV phát triển là dựa trên nền công nghiệp than từ Vùng mỏ Quảng Ninh; cái nền này thể hiện ở sự vững chắc của đội ngũ CNVC với truyền thống kỷ luật và đồng tâm, ở sự giác ngộ chính trị cao, cần cù, sáng tạo, có tính kỷ luật và kỹ năng nghề nghiệp. Đó là về nguồn nhân lực (hay gọi là nội lực cũng được). Về ngoại lực, nguồn tài nguyên khoáng sản than ở Quảng Ninh có trữ lượng đến 10 tỷ tấn (tính đến -1.000 mét) và than an-tơ-ra-xít còn có thể khai thác cả trăm năm nữa (chủ yếu bằng phương pháp hầm lò). Đồng thời cái nền ở đây còn thể hiện ở chỗ Quảng Ninh là nơi TKV có một cơ sở vật chất hùng mạnh, lại có cảng riêng thuận lợi cho phát triển kinh tế biển... Trong tương lai, với Quảng Ninh, TKV không chỉ đẩy mạnh khai thác than mà còn biến than (đặc biệt là than xấu) thành điện, thành khí, thành metanol, thành nitơrat amon, phân đạm v.v... Và alumin từ Tây Nguyên sẽ cập cảng Hải Hà (Quảng Ninh) để điện phân thành nhôm thỏi và chế tác ra các sản phẩm sau nhôm nữa...
Như vậy theo anh, Vùng mỏ Quảng Ninh có là “thứ yếu”? - Không đâu! Tôi tin là TKV càng phát triển thì Vùng mỏ Quảng Ninh càng mạnh lên, thậm chí là mạnh lên gấp bội!
- Phải chăng vì thế mà các nhà hoạch định chiến lược của TKV đã gọi Vùng mỏ Quảng Ninh là “địa bàn vàng”...?
- Nói “địa bàn vàng” cho văn hoa, nhưng thực sự có thể hiểu theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Như tôi nói ở trên, với Vùng mỏ Quảng Ninh, TKV mạnh về con người, về mối quan hệ với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương từng gắn bó hàng thế kỷ nay; mạnh về cơ sở vật chất kỹ thuật và mạnh về nguồn tài nguyên than, tài nguyên du lịch... Không có lý gì trong một nền kinh tế hội nhập với nhiều thế mạnh như vậy, TKV lại không biến “vàng đen” thành...“vàng 4 con chín”? Các vùng khác có thể giàu tiềm năng nhưng chắc chắn chưa có cơ sở vật chất, chưa có lực lượng, chưa có truyền thống (hoặc nếu có những thứ đó thì cũng chỉ đơn sơ, nhỏ bé, còn phải dày công mới nên bạc, nên vàng được!
- Cách đây tròn 40 năm, trong lần gặp gỡ cán bộ công nhân ngành Than tại Hà Nội, Bác Hồ đã dặn dò “Phải đẩy mạnh ngành Than thành ngành kiểu mẫu cho các ngành kinh tế khác...”. Trong Định hướng chiến lược của mình, TKV cũng cam kết. “Phát triển TKV thành ngành công nghiệp kiểu mẫu...”. Nhưng thời điểm hiện nay so với thời điểm những năm sáu mươi của thế kỷ trước, nền kinh tế cũng như tư duy về kinh tế của chúng ta khác nhau rất nhiều. Vậy ông có thể giải thích rõ hơn khái niệm “ngành công nghiệp kiểu mẫu” mà TKV đã cam kết là như thế nào?
+ Khái niệm “kiểu mẫu” trong thời bao cấp trước đây hay thời kinh tế thị trường hiện nay có những thay đổi nhất định nhưng cũng có những nội hàm chung, giống nhau. Và từ đó có thể hiểu khái niệm “kiểu mẫu” mà chúng tôi đã cam kết là: TKV luôn đi đầu, vượt qua thử thách, nắm lấy cơ hội và thúc đẩy cơ hội đến để phát triển nhanh, mạnh, bền vững; không chỉ riêng ở Vùng mỏ Quảng Ninh mà rộng ra cả các vùng, miền khác trong nước và nước ngoài; không chỉ nhìn bên trên mà cả nhìn sâu xuống lòng đất; không chỉ làm giàu cho mình mà góp phần tích cực cùng địa phương làm giàu, giúp dân vùng dự án có việc làm, tự tạo việc làm và có đời sống tốt hơn. Kiểu mẫu ở đây còn là xây dựng TKV (VINACOMIN) thành một thương hiệu nổi tiếng toàn cầu, chiếm được sự tin cậy của khách hàng trong, ngoài nước, có giá trị cao trên thị trường chứng khoán không chỉ ở Việt Nam mà cả ở nước ngoài. Điều này sẽ đạt được thông qua năng lực cạnh tranh và văn hoá TKV: “Tri thức + Kỷ luật + Đồng tâm = Thắng lợi”... Tôi tin làm được thế, TKV nhất định là Tập đoàn kiểu mẫu!
Hội diễn NTQC TKV - 2007
- Là một ngành khai thác khoáng sản, vấn đề môi trường luôn là điều được quan tâm nhất. Vậy xin ông nói rõ hơn về những biện pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường hiện nay cũng như trong tương lai của TKV, đặc biệt là ở Quảng Ninh?
- Môi trường ở Vùng than Quảng Ninh là một vấn đề nóng đang được TKV và tỉnh Quảng Ninh tập trung giải quyết. Về cơ bản đó là làm sao khắc phục cho được một số bất cập như: Cơ sở hạ tầng giao thông yếu kém, không theo kịp sự tăng trưởng nhanh về sản lượng khai thác; các bãi thải ở các mỏ lộ thiên hiện đang đe doạ sự mất an toàn và làm ảnh hưởng cảnh quan, môi trường; nước thải mỏ chưa được xử lý đã gây tác động xấu đến môi trường sinh thái Vịnh Hạ Long và Bái Tử Long v.v... Hiện tại TKV đã đề ra chương trình cải thiện môi trường với mục tiêu đến 2010 sẽ tạo sự chuyển biến tích cực rõ rệt về môi trường và đến năm 2015 thì ở tất cả các mỏ trênđịa bàn đều phải đạt tiêu chuẩn môi trường Việt Nam. Chương trình này chúng tôi đã báo cáo với các đồng chí lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh và đang chỉ đạo triển khai rất quyết liệt; tuy nhiên, do thời lượng hạn chế, tôi không thể nêu ra một cách đầy đủ, toàn diện được trong cuộc trao đổi này. Nhưng tôi cam đoan rằng những biện pháp mà chúng tôi đang tiến hành là rất hiệu quả và triệt để.
- Câu hỏi cuối cùng của tôi liên quan đến một kỷ niệm: Cách đây khá lâu rồi, hồi TKV đang gặp khó khăn do sự tồn đọng than (những năm cuối thập kỷ 90), trong một cuộc nói chuyện với cán bộ, PV tại trụ sở Báo Quảng Ninh, tôi thấy ông đã không cầm được nước mắt khi nói đến đời sống thợ mỏ Quảng Ninh... Thế còn hiện nay, cùng với sự phát triển nhanh, mạnh của TKV, ông hài lòng với những gì mà Tập đoàn đã mang lại cho thợ mỏ chứ?
- Tôi kính trọng thợ mỏ. Và thợ mỏ, tôi nghĩ là họ cũng quý mến tôi; nhiều người đã gọi tôi với cái tên khiến tôi hết sức xúc động, là “Giám đốc của thợ lò”. Tôi vui mừng vì đời sống vật chất, tinh thần của thợ mỏ đã được cải thiện khá nhiều kể từ sau “sự cố” 1999. Nhưng bảo hài lòng thì chưa. Tập thể lãnh đạo TKV, trong đó có tôi, còn phải làm nhiều, rất nhiều nữa thì thợ mỏ mới thực sự có cuộc sống tốt như họ đáng được hưởng!
- Xin cảm ơn ông về những gì mà ông đã tâm sự hết sức chân thành với bạn đọc Báo Quảng Ninh!
