Truyền thông đi trước mở đường: Lá chắn tư tưởng từ thực tiễn Hải quan khu vực VIII

Trong quá trình triển khai các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, từ tinh gọn bộ máy, chuyển đổi số đến cải cách thủ tục hành chính, thực tế cho thấy một chính sách muốn đi vào cuộc sống thì trước hết người dân và doanh nghiệp phải hiểu đúng, hiểu đủ và đồng thuận thực hiện. Vì vậy, truyền thông chính sách không chỉ là nhiệm vụ tuyên truyền đơn thuần, mà đã trở thành một phần quan trọng trong công tác lãnh đạo, điều hành của Chi cục Hải quan khu vực VIII, góp phần tạo đồng thuận xã hội và bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.

Quảng Ninh là địa phương duy nhất của cả nước có đủ đường biên giới trên bộ, trên biển và đường hàng không với Trung Quốc; có hệ thống cửa khẩu quốc tế, cảng biển, sân bay và các tuyến giao thương sôi động. Đây là lợi thế lớn để phát triển kinh tế cửa khẩu, logistics, thương mại quốc tế, nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức trong quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh kinh tế, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và đấu tranh với các loại tội phạm xuyên biên giới.

Trong điều kiện ấy, mỗi chính sách mới của Đảng, Nhà nước và ngành Hải quan nếu không được truyền tải kịp thời, đầy đủ, dễ hiểu tới doanh nghiệp và nhân dân sẽ rất dễ phát sinh “điểm nghẽn” trong thực thi. Đó không chỉ là nguy cơ gây khó khăn cho hoạt động xuất nhập khẩu, mà còn có thể tạo “khoảng trống thông tin” để các đối tượng xấu lợi dụng bóp méo bản chất chính sách, kích động tâm lý tiêu cực, làm suy giảm niềm tin của người dân.

Nhận thức rõ điều đó, Chi cục Hải quan khu vực VIII không xem truyền thông chính sách là nhiệm vụ mang tính hình thức hay chỉ của riêng bộ phận chuyên môn, mà xác định đây là một phần quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng và tạo đồng thuận xã hội. Đơn vị từng bước chuyển mạnh từ tư duy “tuyên truyền hành chính” sang “truyền thông chủ động”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm tiếp nhận thông tin.

Ông Bùi Ngọc Lợi, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VIII, chia sẻ: Nếu trước đây, tuyên truyền thường được xem là nhiệm vụ của bộ phận chuyên môn hoặc cơ quan báo chí, thì nay mỗi cán bộ hải quan khi tiếp xúc với doanh nghiệp, người dân đều trở thành “kênh truyền thông trực tiếp” của chính sách. Với mỗi lời giải thích tận tình, mỗi hướng dẫn cụ thể, mỗi thái độ chuẩn mực trong thực thi công vụ đều góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và ngành Hải quan. Đó cũng là lý do đơn vị đặc biệt chú trọng công tác quán triệt nội bộ; thường xuyên tổ chức sinh hoạt chuyên đề, cập nhật chính sách mới cho cán bộ, đảng viên; khai thác hiệu quả các nền tảng số nội bộ để lan tỏa thông tin nhanh chóng, thống nhất. Từ đó, không chỉ nâng cao chất lượng thực thi công vụ, mà còn tạo sự thống nhất trong nhận thức, hành động ngay từ bên trong tổ chức Đảng và cơ quan hành chính. Đây là yếu tố rất quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay, bởi muốn tuyên truyền tốt ra bên ngoài thì trước hết nội bộ phải thông suốt về tư tưởng, thống nhất về hành động.

Từ định hướng đó, Chi cục Hải quan khu vực VIII đã triển khai các “chiến dịch truyền thông chính sách” theo hướng hiện đại, đa nền tảng, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số nhằm tạo độ phủ thông tin rộng khắp. Trong năm 2025, đơn vị đã đăng tải 1.012 tin, bài tuyên truyền trên cổng thông tin điện tử, vượt 24% kế hoạch đề ra; thực hiện 120 lượt cung cấp thông tin cho báo chí trung ương, địa phương và ngành; phối hợp xây dựng gần 200 tin, bài, chuyên trang và 38 phóng sự truyền hình trên các cơ quan báo chí lớn.

Điểm đáng chú ý là việc kết hợp hài hòa giữa truyền thông truyền thống với các nền tảng số như Fanpage, Zalo OA, YouTube, infographic, video clip ngắn… đã giúp thông tin chính sách trở nên gần gũi, dễ tiếp cận và dễ lan tỏa hơn trong cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân.

Bà Đoàn Thị Hiếu Thảo, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Đại lý môi giới vận tải biển quốc tế (TP Hải Phòng), cho biết: Các giải pháp hỗ trợ và việc cập nhật kịp thời văn bản pháp luật trên nền tảng số của Hải quan khu vực VIII đã giúp doanh nghiệp và người làm thủ tục xuất nhập khẩu nhanh chóng nắm bắt thông tin về nguồn hàng, chính sách ưu đãi. Cách làm này mang lại hiệu quả rất thiết thực cho doanh nghiệp, nhất là những doanh nghiệp ở tỉnh ngoài.

Bên cạnh việc đẩy mạnh truyền thông trên môi trường số, các đơn vị hải quan trực thuộc còn tăng cường cử cán bộ trực tiếp xuống làm việc tại doanh nghiệp để phổ biến văn bản, chính sách mới; đồng thời nắm bắt, tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan.

Đồng chí Nguyễn Thị Thúy Hà, Đội trưởng Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai, cho biết: Địa bàn đơn vị quản lý chủ yếu là các doanh nghiệp FDI, dù cơ bản chấp hành tốt pháp luật hải quan nhưng vẫn tiềm ẩn những rủi ro nhất định. Từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã gặp gỡ gần 80 doanh nghiệp, trực tiếp giải đáp gần 100 ý kiến liên quan đến thủ tục hải quan và chế độ kiểm tra, giám sát. Hằng ngày, các công chức chuyên quản vẫn thường xuyên tiếp nhận thông tin, hỗ trợ và giải đáp vướng mắc cho doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục.

Không chỉ truyền thông tới doanh nghiệp về các chính sách, quy định mới trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, Chi cục Hải quan khu vực VIII còn triển khai thường xuyên các chương trình tuyên truyền về phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại; vận động nhân dân khu vực biên giới không tiếp tay cho buôn lậu. Nhiều hình thức tuyên truyền trực quan, dễ hiểu được tổ chức ngay tại địa bàn dân cư, khu vực cửa khẩu, chợ biên giới; kết hợp giữa hệ thống truyền thanh cơ sở, mạng xã hội và đối thoại trực tiếp với người dân.

Qua đó, người dân không chỉ hiểu quy định pháp luật mà còn nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới và xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh. Đây cũng chính là nền tảng quan trọng để xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc nơi tuyến đầu biên giới.

Ở góc độ khác, truyền thông chính sách hiệu quả còn góp phần nâng cao niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với môi trường đầu tư kinh doanh. Năm 2025, có 2.788 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn, tăng 46% so với năm 2024; kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 21,1 tỷ USD, tăng 24%. Mới đây nhất, Hải quan khu vực VIII đã tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu trong bảng xếp hạng Chỉ số DDCI khối cơ quan trung ương trên địa bàn tỉnh năm 2025 với 91,13 điểm, xếp ở mức "rất tốt" và là năm thứ 8 đơn vị dẫn đầu "đường đua DDCI". Những con số ấy không chỉ phản ánh hiệu quả cải cách hành chính, mà còn cho thấy sự thay đổi rõ nét trong tư duy phục vụ của đội ngũ cán bộ hải quan – từ quản lý sang đồng hành, hỗ trợ và phục vụ doanh nghiệp.

Thực tiễn từ Hải quan khu vực VIII cho thấy, truyền thông chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai với tư duy đổi mới, chủ động và lấy doanh nghiệp, người dân làm trung tâm. Trong thời gian tới, khi đất nước và ngành bước vào giai đoạn cải cách sâu rộng hơn với yêu cầu chuyển đổi số toàn diện, xây dựng nền hành chính hiện đại, phát triển kinh tế số và hội nhập quốc tế sâu rộng, công tác truyền thông chính sách càng cần đi trước một bước. Theo đó, Chi cục Hải quan khu vực VIII xác định sẽ tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức truyền thông theo hướng ngắn gọn, trực quan, dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm đối tượng; đồng thời tận dụng tối đa lợi thế của công nghệ số và mạng xã hội chính thống.

Với phương châm “Công khai – Minh bạch – Kịp thời – Thấu hiểu”, những cách làm sáng tạo từ thực tiễn Hải quan khu vực VIII đã cho thấy bài học có giá trị sâu sắc: Khi truyền thông đi trước mở đường, chính sách sẽ nhanh chóng đi vào cuộc sống; khi lòng dân, doanh nghiệp đồng thuận, mọi khó khăn đều có thể tháo gỡ. Và khi niềm tin được củng cố vững chắc, đó cũng chính là nền tảng bền vững nhất để bảo vệ tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.