Ngay từ những năm 90 của thế kỷ XX, Tổng Công ty Than Việt Nam (nay là Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam - TKV) đã đặt ra mục tiêu xây dựng một tập đoàn kinh tế mạnh, kinh doanh đa ngành trên nền sản xuất than và khoáng sản, với nhiệm vụ chiến lược: “Từ tài nguyên khoáng sản và nguồn nhân lực đi lên giàu mạnh”...
Đào tạo thợ mỏ kỹ thuật cao đang là vấn đề rất được TKV đặc biệt quan tâm. (Trong ảnh: Một giờ học thực hành trên máy khấu combai ở Trường Cao đẳng Nghề mỏ Hồng Cẩm).
Gần 10 năm qua, tuy còn không ít hạn chế, bất cập, thậm chí sai phạm trong công tác quản lý, kinh doanh, khai thác than, song nhìn chung TKV đã đạt nhiều bước tiến mới với sản lượng tăng trên 300%, đời sống, thu nhập của người lao động trong Tập đoàn được cải thiện. TKV đánh giá, một trong những yếu tố quan trọng tạo nên sự tăng trưởng cao và bền vững của Tập đoàn thời gian qua chính là do yếu tố con người.
Để chăm lo đội ngũ đủ năng lực, sức khoẻ và trình độ, đáp ứng yêu cầu công việc, gần 10 năm qua trong từng giai đoạn khác nhau, TKV đã có nhiều giải pháp toàn diện, từ giáo dục chính trị, tư tưởng, tạo động lực, tạo bầu không khí dân chủ, xây dựng mối quan hệ hài hoà trong lực lượng lao động, đến thực hiện chiến lược đào tạo nguồn nhân lực, qua đó đã từng bước tạo được đội ngũ cơ bản đáp ứng yêu cầu. Cụ thể như để tạo động lực cho người lao động hoàn thành tốt công tác, TKV đã chăm lo thiết thực tới việc làm, thu nhập, từng bước cải thiện nhà ở và đời sống vật chất, tinh thần, nghỉ dưỡng, nên đã phát huy được hiệu quả lao động. Theo báo cáo của Công đoàn TKV, hiện nay tất cả người lao động của ngành đều có việc làm, thu nhập tăng đều hằng năm, năm 2007, thu nhập bình quân toàn ngành đạt 4 triệu đồng/ người/tháng, riêng công nhân lò thu nhập bình quân trên 7 triệu đồng/người/tháng. Lãnh đạo Tập đoàn chủ trương phải giúp người lao động an cư lạc nghiệp, nên từ năm 2005, Công đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam đã ký chỉ thị liên tịch với Tổng giám đốc Tập đoàn về việc xây dựng nhà ở cho công nhân. Bên cạnh đó, từ đầu năm 2006, Công đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam vận động đoàn viên đóng góp xây dựng ''Quỹ mái ấm công đoàn'', để có nguồn trợ giúp thêm cho những công nhân hoàn cảnh khó khăn. Đến nay, hầu hết các đơn vị đã giúp đỡ để cơ bản xoá xong nhà tạm; 500 gia đình công nhân được trợ giúp đã xây sửa được nhà khang trang. Nhiều đơn vị đã chủ động xin chính quyền địa phương cấp đất xây dựng nhà ở cho công nhân. Có đơn vị còn được phép thực hiện dự án lấn biển tạo hạ tầng để cấp đất cho công nhân xây nhà ở. Bên cạnh đó, từ lợi nhuận sản xuất than và nguồn đóng góp của công nhân, hằng năm, các đơn vị trong Tập đoàn đều tổ chức cho công nhân lao động đi nghỉ dưỡng, tham quan, du lịch trong và ngoài nước 1 lần/năm. Cùng với đó, những hoạt động văn hoá, văn nghệ, TDTT v.v... được tổ chức thường xuyên đã góp phần động viên tinh thần, nâng cao đời sống vật chất cho đội ngũ người lao động trong Tập đoàn.
Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho đội ngũ người lao động thời gian qua ở TKV cũng được xem là nhiệm vụ không thể thiếu. Biểu hiện sinh động nhất là năm nào TKV cũng tổ chức nhiều đợt sinh hoạt chính trị thông qua những cuộc thi, mà ''nổi'' nhất là cuộc thi ''Tìm hiểu lịch sử truyền thống vẻ vang của công nhân mỏ'' được tổ chức thường niên, với kỷ lục là năm nào cũng thu hút từ 78-90% công nhân lao động tham gia. Nhiều đơn vị đạt đến 99% số công nhân lao động dự thi, trong đó có nhiều bài thi được đặt trong phòng truyền thống. Hằng năm, TKV tổ chức tuyên dương các cá nhân có nhiều đóng góp với ngành qua danh hiệu ''Thợ mỏ vẻ vang''. Đến nay đã có hàng chục ngàn lượt công nhân mỏ được nhận danh hiệu này. Một việc làm mới, mang ý nghĩa văn hoá, truyền thống là TKV rất khuyến khích, động viên và tạo điều kiện cho các đơn vị trong ngành xây dựng tượng đài Người thợ mỏ, góp phần tôn vinh giá trị cao đẹp của lớp lớp công nhân mỏ...
Có thể nói, bên cạnh hoạt động sản xuất, kinh doanh, chăm sóc đến đời sống vật chất, tinh thần cho đội ngũ người lao động ở TKV luôn được xác định là nhiệm vụ quan trọng. Được biết, sau gần 10 năm rèn luyện, đào tạo đến nay, TKV đã có trên 11 vạn CBCNLĐ, chiếm gần 1/2 tổng số công nhân của Quảng Ninh, trong đó, đội ngũ công nhân kỹ thuật chiếm 64%; số CBCNLĐ có trình độ trung cấp là 13%, cao đẳng và đại học là 20%, trên đại học có 0,12%... Chủ tịch HĐQT TKV, ông Đoàn Văn Kiển cho biết: Trong chiến lược trở thành tập đoàn kinh tế đa ngành theo tổng sơ đồ phát triển ngành Than đã được Chính phủ phê duyệt, thì một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất với Tập Đoàn vẫn là “xây dựng đội ngũ công nhân lao động lớn mạnh, có phẩm chất chính trị, có tay nghề cao, có sức khoẻ để hoàn thành nhiệm vụ của TKV và để xứng đáng với bao lớp thợ mỏ đi trước trong lịch sử vốn có gần 200 năm nay của công nhân mỏ Quảng Ninh”.
