Vài năm trở lại đây, trên địa bàn Quảng Ninh liên tục xuất hiện nhiều vụ vỡ nợ do vay tín dụng đen. Vì hoàn cảnh khó khăn và thiếu hiểu biết, nhiều người dân đã vay vốn cũng như thỏa thuận về việc vay thông qua các đối tượng cho vay lãi suất cao với hình thức cho vay đơn giản... Hiện các ngành, các cấp của tỉnh đang vào cuộc quyết liệt nhằm xóa bỏ tình trạng này.
Năm 2018, Công an tỉnh đã điều tra, làm rõ và khởi tố 80 vụ với 101 bị can liên quan đến hoạt động tín dụng đen, cho vay nặng lãi; 2 tháng đầu năm 2019, đơn vị cũng xử lý 30 vụ vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động này. Trong đó đã xử lý hình sự 18 vụ/32 bị can về hành vi cho vay nặng lãi, cố ý gây thương tích, bắt giữ người trái pháp luật để đòi nợ, gây rối trật tự công cộng; xử lý hành chính 6 vụ/9 đối tượng cho vay nặng lãi, cố ý gây thương tích và đang tiếp tục củng cố hồ sơ 6 vụ/13 đối tượng liên quan đến hoạt động cầm đồ để cho vay nặng lãi...
Đại tá Thái Hồng Công, Phó Giám đốc Công an tỉnh, cho biết: Trên địa bàn Quảng Ninh hiện có 790 cơ sở kinh doanh cầm đồ với nhiều đối tượng nghi vấn hoạt động tín dụng đen, cho vay nặng lãi. Trong đó, ở các thành phố như Cẩm Phả, Móng Cái, Hạ Long tập trung đến hàng trăm cơ sở, cùng nhiều đối tượng hình sự hoạt động liên quan đến tín dụng đen. Hoạt động này tồn tại dưới vỏ bọc là các cửa hiệu cầm đồ, dưới dạng công ty, doanh nghiệp, dịch vụ hỗ trợ tài chính... và không dừng ở các đối tượng trong tỉnh mà còn câu kết, móc nối giữa các đối tượng tỉnh ngoài đến địa phương hoạt động.
Cũng theo lãnh đạo Công an tỉnh, khi tìm đến tín dụng đen, người vay thường dễ rơi vào tình trạng mất khả năng trả nợ, thậm chí bị chủ nợ thúc ép, đe dọa. Lãi suất chỉ thỏa thuận bằng miệng giữa các bên mà không thể hiện trong các giấy vay tiền nên khi xảy ra tranh chấp hoặc rủi ro thì người dân không thể đến trình báo cơ quan chức năng và không có chứng cứ để chứng minh các cơ sở cho vay với lãi suất cao... Do vậy, việc điều tra, bắt giữ các đối tượng gặp rất nhiều khó khăn.
Trước thực trạng nói trên, để kiểm soát hoạt động tín dụng đen và cho vay nặng lãi, Công an Quảng Ninh đã chỉ đạo công an các đơn vị, địa phương, phối hợp với các ngành chức năng đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân, nhất là quy định về giao dịch, vay mượn, huy động, sử dụng vốn an toàn... cũng như phương thức, thủ đoạn của tội phạm liên quan đến hoạt động này để giúp người dân nâng cao cảnh giác, chủ động phòng ngừa và tích cực tố giác tội phạm.
Cùng với đó, đơn vị cũng chỉ đạo tổ chức rà soát các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh có điều kiện về ANTT (đòi nợ, cầm đồ...), đối tượng nghi vấn hoạt động tín dụng đen, cho vay nặng lãi... trên địa bàn tỉnh để có giải pháp quản lý và xử lý nghiêm nếu phát hiện vi phạm. Công an tỉnh cũng liên tục mở các đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm, triệt phá các tổ chức, băng, ổ, nhóm, đường dây lợi dụng hoạt động tín dụng đen, vi phạm pháp luật; nâng cao tỷ lệ điều tra, khám phá các vụ án liên quan đến hoạt động tín dụng đen; phối hợp với các ngành tư pháp khẩn trương điều tra, xử lý nghiêm các vụ việc theo quy định pháp luật để răn đe, phòng ngừa chung...
Tuy nhiên, theo dự báo của cơ quan chức năng, thời gian tới tình hình hoạt động của tội phạm liên quan đến tín dụng đen vẫn tiềm ẩn nhiều phức tạp. Vì thế, ngoài sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan công an, rất cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng các ngành chức năng trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với hoạt động này. Chính quyền địa phương cũng cần tăng cường công tác quản lý, siết chặt các hoạt động cho vay, huy động vốn tự phát; đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, giúp người dân nâng cao hiểu biết và cảnh giác trước thủ đoạn của các đối tượng hoạt động tín dụng đen...
Tuấn Hương