Ngày 27/12, Đoàn Giám sát của Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội do đồng chí Bùi Sỹ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban làm trưởng đoàn đã giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về người lao động đi làm việc ở nước ngoài và người nước ngoài vào làm việc tại địa bàn Móng Cái. Cùng dự có đồng chí Đỗ Thị Lan, Ủy viên BTV Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh khóa XIV và đồng chí Nguyễn Đức Thành, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh.
Theo báo cáo của UBND TP Móng Cái, từ năm 2010 đến tháng 6/2017, thành phố có 25 người đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài theo hợp đồng. Trên địa bàn thành phố không có doanh nghiệp nào được cấp phép tổ chức đưa người đi lao động ở nước ngoài, chỉ có các doanh nghiệp được Sở Lao động Thương binh và Xã hội giới thiệu về địa phương tuyển dụng. Thành phố Móng Cái có 533 phụ nữ lấy chồng Trung Quốc và còn 18 người Trung Quốc (người cao tuổi) sinh sống nhiều năm tại địa phương.
Thành phố có 972 người sang Trung Quốc làm việc. Trong năm, có 174 người xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc lao động do phía Trung Quốc trục xuất, trao trả. Còn lại 798 lao động chủ yếu là đi, về trong ngày, thủ tục xuất, nhập cảnh chủ yếu bằng giấy thông hành biên giới hoặc qua lại biên giới bất hợp pháp.
Hiện nay, trên địa bàn thành phố có 680 người nước ngoài sống, làm việc tại các công ty, doanh nghiệp FDI, trong đó: Trung Quốc 636 người; Triều Tiên 11 người; Indonesia 10 người; Malaysia 7 người; Campuchia 6 người; Hồng Kông 6 người; Philippin 4 người.
Người nước ngoài buôn bán tại các chợ, trung tâm thương mại, cửa hàng kinh doanh trên địa bàn có trên 1.400 người (theo số liệu của Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái thì có gần 2.000 người), đa số chưa có giấy phép lao động. Trong năm 2017, Công an TP Móng Cái đã xử lý 55 trường hợp người Trung Quốc nhập cảnh trái phép vào Việt Nam. Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái cũng đã xử lý 78 vụ/195 người Trung Quốc nhập cảnh trái phép vào Việt Nam, buộc nhập cảnh trở lại Trung Quốc; ngăn chặn kịp thời hơn 500 trường hợp vượt biên trái phép.
Đối với công tác phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, hiện thành phố Móng Cái có 12.000 người lao động trong các doanh nghiệp, trong đó có khoảng 8.000 lao động tham gia đóng bảo hiểm y tế.
Tại buổi làm việc với thành phố Móng Cái, các thành viên trong đoàn giám sát đã tập trung giám sát, đánh giá kết quả tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài và người nước ngoài đến lao động trên địa bàn thành phố, như: Việc khai báo tạm trú; những vấn đề phức tạp phát sinh, trong đó có tình trạng buôn bán người, buôn bán phụ nữ, trẻ em; vấn đề phát sinh quan hệ hôn nhân giữa lao động của địa phương với người nước ngoài và ngược lại; việc quản lý, xử lý tình trạng lao động xuất cảnh trái phép qua biên giới.
Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Đỗ Thị Lan, Ủy viên BTV Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh khóa XIV, khẳng định: Trong thời gian qua, tỉnh Quảng Ninh luôn chú trọng công tác quản lý lao động gắn với phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, trong đó có vấn đề người Quảng Ninh đi lao động ở nước ngoài cũng như người nước ngoài đến lao động tai địa phương. Trong lộ trình chiến lược phát triển kinh tế, tỉnh đặc biệt quan tâm đến vấn đề giải quyết việc làm cho người lao động. Trong năm 2017, Quảng Ninh đã giải quyết được 28.600 lao động. Tỉnh cũng đã đã có chính sách hỗ trợ người đi lao động nước ngoài, song hiệu quả không cao. Hiện nay, toàn tỉnh có 1.784 lao động sang làm việc tại Trung Quốc, chủ yếu là người dân các địa phương biên giới. Đồng chí cũng đã nêu lên một số vấn đề bất cập trong công tác quản lý người Việt Nam đi lao động nước ngoài và ngược lại.
Kết luận tại buổi làm việc, đồng chí Bùi Sỹ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội đánh giá cao những kết quả trong công tác quản lý người Việt Nam đi lao động ở nước ngoài và người nước ngoài đến làm việc tại Việt Nam trên địa bàn TP Móng Cái.
Tuy nhiên, đồng chí cũng khẳng định: Con đường dịch chuyển lao động qua biên giới luôn tiềm ẩn những vấn đề phức tạp, trong khi khung pháp lý về vấn đề này chưa cụ thể, rõ ràng, nên Đoàn giám sát sẽ báo cáo với Ủy ban Thường vụ Quốc hội để xem xét sửa đổi một số nội dung của Luật đưa người Việt Nam đi lao động ở nước ngoài, trong đó có vấn đề lao động khu vực biên giới.
Đồng chí đề nghị các ngành chức năng tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động đến nhân dân; tăng cường vai trò quản lý nhà nước về lao động người nước ngoài, cư trú, làm ăn sinh sống trên địa bàn; thực hiện tốt công tác bảo vệ đường biên côt mốc, giữ vững công tác an ninh trật tự; thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn các công ty, doanh nghiệp, các cơ sở cho người nước ngoài làm việc, cư trú về công tác quản lý, sử dụng lao động nước ngoài…
Buổi chiều cùng ngày, Đoàn giám sát đã thực hiện giám sát công tác sử dụng lao động người nước ngoài tại Công ty CP Giải trí Quốc tế Lợi Lai. Hiện nay, Công ty có hơn 800 lao động trong và ngoài nước đang làm việc, trong đó có 101 người là lao động nước ngoài (92 người Trung Quốc, 1 người Hồng Kông, 8 người Triều Tiên). Toàn bộ số người lao động nước ngoài đang làm việc tại Công ty hiện chưa tham gia đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
Hữu Việt