Ngoài mảng đề tài về Vùng mỏ và người thợ mỏ, biển đảo chính là đề tài thu hút nhiều sự quan tâm của các văn nghệ sĩ Quảng Ninh từ trước đến nay. Mới đây Hội VHNT Quảng Ninh đã phát động cuộc vận động sáng tác về đề tài này và trong thời điểm hiện nay, đây là cuộc vận động đã đáp ứng được mong muốn của mọi anh chị em văn nghệ sĩ...
Có thể nói, mỗi người cầm bút ở Quảng Ninh ít nhiều đều có sáng tác về biển đảo. Biển đảo xuất hiện nhiều trong thơ Mai Phương, Lê Hường, Ngô Tiến Cảnh, Trương Thiếu Huyền, Nguyễn Châu, Hoàng Hoà, Vũ Xuân Hồng, Bùi Hữu Thiềm, Nguyễn Tiến Lãng, Đinh Đức Cường, Tằng A Tài… Trong văn xuôi thì có Dương Phượng Toại, Đặng Thị Thuý, Hoàng Văn Thắng, Nguyễn Quang Tuyến, Huỳnh Chí Thiện… Còn trong nhạc là Đỗ Hoà An, Xuân Nhật, Lê Đăng Vệ… Trong tranh là của Lê Vân Hải, Lê Na, Nghiêm Vinh, Trần Công Phú v.v.. Phần đông họ là những người gắn bó với biển đảo, như nhà thơ Ngô Tiến Cảnh (đã mất) từng có một thời làm chiến sĩ hải quân bảo vệ vùng biển Đông Bắc của Tổ quốc; nhạc sĩ Xuân Nhật từng là lính cầm súng chiến đấu trên đảo Cô Tô, ngăn chặn máy bay giặc leo thang ra miền Bắc; nhà thơ Trần Nhuận Minh và nhà nghiên cứu văn nghệ dân gian Nguyễn Quang Vinh, Tống Khắc Hài cùng có nhiều đợt sưu tầm văn học dân gian biển đảo v.v.. Họ đều có tác phẩm ghi lại quãng thời gian chiến đấu, lao động, đi thực tế nơi biển đảo…
Tác giả trẻ Tằng A Tài nhận xét: Những năm gần đây, các tác phẩm viết về biên giới hải đảo, vốn là một thế mạnh của văn nghệ sĩ Quảng Ninh, ngày càng xuất hiện nhiều hơn. Có thể kể đến những tác phẩm như: “Ghi chép Trường Sa”, ký của Xuân Nhật, “Nắng gió đảo xa”, ký của Dương Phượng Toại, “Cô Tô vững vàng nơi đầu sóng”, ký của Đặng Thị Thuý, “Trụ biển” nhạc của Đỗ Hoà An, “Đảo xa biển nhớ” nhạc của Xuân Nhật, “Khúc hát đảo Cô Tô” thơ của Nguyễn Văn Thắng v.v.. Còn theo thống kê của Hội VHNT tỉnh, từ năm 2008 đến nay có trên 450 tác phẩm viết về biển đảo được đăng tải trên báo Hạ Long. Trong đó, các tác giả được đăng nhiều nhất là Ngô Tiến Cảnh, Trang Nhung, Phạm Thành, Hồ Cấn, Kim Điển v.v.. Chỉ tính riêng từ đầu năm đến nay đã có hơn 50 tác phẩm (thơ, văn, âm nhạc, ảnh, tranh) về biển đảo được báo Hạ Long đăng tải. Năm 2008 và năm 2009 khi báo Hạ Long chưa mở chuyên mục “Biển đảo quê hương” nhưng cũng đã có 23 tác phẩm đề cập đến chủ đề này. Từ năm 2010 trở đi, chuyên mục này luôn thu hút đông đảo các tác giả cộng tác. Năm 2013, số lượng tác phẩm được đăng nhiều nhất lên đến 147 bài, gấp hơn 4 lần năm 2010. Tất cả các số báo này đều được Hội VHNT chuyển tới tay các chiến sĩ đang làm nhiệm vụ tại quần đảo Trường Sa. Trao đổi với chúng tôi, ông Phạm Ngọc Thành, Chủ tịch Hội VHNT tỉnh cho biết: “Những tác phẩm VHNT viết về biển đảo đã góp tiếng nói của đội ngũ văn nghệ sĩ Quảng Ninh với vấn đề thời sự nóng bỏng này. Chúng tôi vẫn thường tổ chức các chuyến thực tế đưa anh em văn nghệ sĩ đến với Cô Tô. Tới đây sẽ có cả chuyến thực tế ra đảo Trần”. Theo ông Phạm Ngọc Thành, Hội VHNT cũng sẽ mở các đợt vận động sáng tác về biển đảo. Dự kiến cuối năm nay sẽ trao giải thưởng cho các tác phẩm xuất sắc. Những tác phẩm chưa hoàn thành nhưng có đề cương tốt sẽ được đầu tư để tiếp tục hoàn chỉnh…
Huỳnh Đăng
