Đầu tháng 8 vừa qua, tại TP Hạ Long, TAND tỉnh mở phiên toà xét xử sơ thẩm đối với hai bị cáo nguyên là thuyền trưởng, máy trưởng tàu Trường Hải 06 thuộc Công ty TNHH Trường Hải, về hành vi “Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thuỷ”.
Theo hồ sơ vụ án: Ông Phạm Văn Ngọc, Giám đốc Công ty TNHH Trường Hải, trụ sở tại phường Yết Kiêu, TP Hạ Long, có đơn xin đăng ký hoạt động kinh doanh “Dịch vụ ăn uống, lưu trú, vận chuyển khách du lịch trên biển”. Ngày 5-11-2010, Sở VH-TT&DL đã cấp Giấy chứng nhận cho tàu chở khách du lịch Trường Hải 06, BKS QN-5198 thuộc Công ty TNHH Trường Hải đủ điều kiện “Kinh doanh cơ sở lưu trú trên tàu vận chuyển khách du lịch trên Vịnh Hạ Long”.
Đầu tháng 1-2011, Công ty TNHH Trường Hải ký hợp đồng kinh tế với Công ty TNHH Dịch vụ du lịch Nữ Hoàng (trụ sở tại quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) với nội dung: “Vận chuyển khách du lịch tham quan Vịnh Hạ Long”. Ngay sau đó, Công ty TNHH Trường Hải ký hợp đồng lao động với Nguyễn Văn Minh (Thuyền trưởng, SN 1989, tại huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên) và Đỗ Văn Thắng (Máy trưởng, SN 1984, tại TX Quảng Yên) cùng các nhân viên phục vụ là Nguyễn Văn Thìn, Đỗ Công Kiệm và chị Nguyễn Thị Bình.
Ngày 16-2-2011, Cảng vụ đường thuỷ nội địa cấp giấy phép số 120840/GPCV cho tàu Trường Hải 06 BKS QN-5198 chở khách rời cảng đi thăm Vịnh Hạ Long. Đến hơn 13h cùng ngày, Nguyễn Văn Minh cùng Đỗ Văn Thắng và 3 nhân viên chở 21 khách (19 khách người nước ngoài mang quốc tịch của 11 quốc gia, 1 hướng dẫn viên và 1 khách là người Việt Nam) đi du lịch trên Vịnh Hạ Long. Đến 17h, Minh cho tàu neo đậu tại điểm lưu trú số 587, thuộc khu vực đảo Ti-Tốp để khách du lịch bơi thuyền. Cùng lúc, Đỗ Văn Thắng tắt máy tàu, nhưng không đóng các van ống thông sông (khi tàu vận hành, ống này được mở ra để làm mát máy), nên nước biển đi vào theo đường ống thông sông đến đường ống bơm chung, làm cho đường ống bơm chung bị bật mối nối, nước biển theo đường ống thông sông từ từ chảy vào trong khoang máy. Đến khoảng 18h30, các du khách trở về tàu ăn tối, nghỉ ngơi, phát hiện tàu có hiện tượng bị nghiêng, đã có ý kiến phản ánh của du khách. Nhưng do thuyền trưởng Nguyễn Văn Minh không phân công người trực ca trên tàu theo quy định, nên không có ai tiếp nhận ý kiến của du khách để xem xét, xử lý.
Trong khi đó Nguyễn Văn Minh, Đỗ Văn Thắng và các nhân viên phục vụ vẫn ngồi chơi trên tàu, rồi đi ngủ luôn. Đến khoảng 5h hôm sau (17-2), tàu Trường Hải 06 bị nước biển tràn vào, ngập toàn bộ khoang máy, làm tàu đắm ngay tại chỗ. Minh, Thắng và 3 nhân viên phục vụ cùng 9 khách du lịch có quốc tịch nước ngoài thoát nạn, 12 khách du lịch tử vong (trong đó có 1 hướng dẫn viên du lịch và 1 khách người Việt Nam). Ngoài ra nhiều tài sản của khách du lịch và tài sản của tàu bị chìm sâu dưới biển không vớt được.
Sau khi tàu chìm, các cơ quan chức năng tiến hành điều tra, xem xét. Quá trình điều tra, Nguyễn Văn Minh và Đỗ Văn Thắng đã thừa nhận do thiếu trách nhiệm trong vận hành phương tiện thuỷ, để xảy ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Tại phiên toà, Nguyễn Văn Minh khai: Sau khi nhận bằng Thuyền trưởng, bị cáo đã hành nghề trên các tàu du lịch được vài năm, đều đảm bảo an toàn. Đầu năm 2011, bị cáo ký hợp đồng lao động và làm Thuyền trưởng trên tàu Trường Hải 06. Trưa ngày 16-2-2011, bị cáo cho tàu rời bến chở khách đi thăm Vịnh Hạ Long. Đến buổi tối cho tàu neo đậu tại vùng biển thuộc khu vực đảo Ti-Tốp, du khách nghỉ ngơi vui vẻ, không có biểu hiện gì bất thường, nên chủ quan, không nhắc nhở từng người kiểm tra phần việc của mình, không phân công người trực ca để xử lý kịp thời mọi tình huống xấu có thể xảy ra. Vì vậy, khi nước tràn vào khoang máy làm chìm tàu, mới biết thì đã quá muộn. Bị cáo rất hối hận, xin chịu tội trước pháp luật và chịu lỗi với các gia đình bị hại.
Bị cáo Đỗ Văn Thắng khai: Sau khi có bằng Máy trưởng, bị cáo chỉ đảm nhiệm vị trí Máy phó trên các tàu du lịch, việc thao tác vận hành máy trên các tàu đó chưa hề xảy ra sự cố gì, kể cả lúc tắt máy tàu, vẫn không cần đóng van thông sông. Khi hợp đồng làm Máy trưởng, bị cáo cứ tưởng máy của tàu Trường Hải 06 cũng như các máy tàu mà bị cáo đã sử dụng. Vì vậy khi tàu neo đậu, tắt máy, không đóng van thông sông. Mối nối đường ống thông sông của tàu Trường Hải 06 không chắc, bị tuột, nên nước chảy vào khoang máy làm tàu chìm. Giờ đây hối hận thì đã quá muộn...
Ông Đinh Văn Lập bố của anh Đinh Văn Thắng (hướng dẫn viên du lịch bị tử nạn trong vụ đắm tàu) trình bày: Khi tàu sắp chìm, con tôi đã dũng cảm đến các buồng ngủ của du khách đập cửa báo động. Nhờ đó mà nhiều khách đã thoát nạn. Nếu con tôi không đến các buồng để báo cho khách, chắc chắn con tôi không chết. Mong HĐXX xem xét, đề xuất suy tôn danh hiệu cao quý, để linh hồn con tôi được siêu thoát. Con tôi qua đời, gia đình phải khắc phục hậu quả về nhiều mặt, trong đó thiệt hại về kinh tế lên đến 300 triệu đồng. Đề nghị chủ phương tiện phải bồi thường tổn thất đó.
Đại diện Viện KSND tỉnh trong bản luận tội, khẳng định: Hành vi thiếu trách nhiệm của các bị cáo đã làm thiệt hại lớn đến tài sản, tính mạng của du khách, gây tổn thất tinh thần cho gia đình có người bị nạn, làm giảm hình ảnh đẹp trong lòng du khách... Đề nghị HĐXX xử phạt Nguyễn Văn Minh từ 8-9 năm tù, Đỗ Văn Thắng từ 7-8 năm tù; buộc chủ tàu Trường Hải 06 bồi thường tổn thất cho mỗi gia đình có người bị tử vong 90 triệu đồng, bồi thường tổn thất cho du khách còn sống, mỗi người 30 triệu đồng.
Các luật sư thuộc Đoàn Luật sư Quảng Ninh bảo vệ miễn phí quyền, lợi ích hợp pháp cho một số gia đình có người bị hại là người nước ngoài, đã trình bày và xuất trình chứng từ, hoá đơn chi phí khắc phục hậu quả, có trường hợp lên tới hàng chục tỷ đồng. Do đó không đồng tình với mức bồi thường theo đề xuất của Kiểm sát viên.
Trên cơ sở đó, HĐXX TAND tỉnh xử phạt: Nguyễn Văn Minh 10 năm tù, Đỗ Văn Thắng 8 năm tù; buộc chủ tàu Trường Hải 06 bồi thường tổn thất cho một số gia đình bị hại là người nước ngoài có đơn yêu cầu bồi thường từ 260-400 triệu đồng/người, bồi thường cho 2 gia đình bị hại là người Việt Nam 240 triệu đồng, bồi thường cho người thoát nạn còn sống có đơn yêu cầu bồi thường, mỗi người 31 triệu đồng.
Thanh - Thuận
