Với nhiều năm kinh nghiệm và trưởng thành trong lĩnh vực chế tạo, sửa chữa các thiết bị phục vụ khai thác mỏ, Công ty cổ phần Cơ khí Hòn Gai-TKV đang phấn đấu vươn lên trở thành một trong những công ty hàng đầu của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) trong lĩnh vực chế tạo các sản phẩm cơ khí qua đúc và nhiệt luyện.
Chế tạo bạc đồng tại Công ty CP Cơ khí Hòn Gai - TKV. ảnh: NM
Nhà máy Cơ khí Hòn Gai là một nhà máy có truyền thống lâu đời gắn liền với lịch sử phát triển của Khu mỏ Quảng Ninh. Được hình thành từ năm 1896 (xưởng Chính) do người Pháp lập ra để sửa chữa thiết bị phục vụ cho khai thác than tại Vùng mỏ, sau khi Khu mỏ được giải phóng Nhà máy về trực thuộc ngành Than. Ông Nguyễn Văn Bắc, thường trú tại phường Cao Xanh (TP Hạ Long) nguyên là thợ tiện bậc cao của Nhà máy nay đã nghỉ hưu tâm sự với chúng tôi: “Hồi tôi mới xin vào nhà máy làm đội ngũ người lao động ở đây rất đông, đơn vị phải làm 3 ca liên tục, tiếng búa máy đập liên hồi, những lò luyện thép, nấu đồng rực lửa các sản phẩm phục vụ sản xuất được chế tạo ra rất nhiều. Có thể nói tên gọi Nhà máy Cơ khí Hòn Gai đã gắn liền với cuộc sống của nhiều thế hệ nhân dân Hạ Long và là một thương hiệu có uy tín với các bạn hàng, đối tác nhất là các Công ty sản xuất và chế biến than”. Tuy nhiên, trong những năm gần đây do sự thăng trầm của ngành cơ khí và sự thay đổi về tổ chức sản xuất của ngành Than, Nhà máy từ một đơn vị hạch toán độc lập trực thuộc Liên hiệp Than Hòn Gai đã phải chuyển sang trực thuộc Công ty Than Hòn Gai, năm 2002 Nhà máy là đơn vị hạch toán phụ thuộc Công ty cổ phần Than Núi Béo-TKV. Mặc dù gặp không ít khó khăn do sự sắp xếp lại tổ chức và di dời toàn bộ nhà xưởng từ phường Hòn Gai đến khu vực mới tại phường Hồng Hà - TP Hạ Long (theo quy hoạch của địa phương và đã hoàn thành việc di dời trong năm 2007) nhưng đơn vị vẫn giữ chân được đội ngũ cán bộ, công nhân có tay nghề cao và tâm huyết với công việc. Với truyền thống “kỷ luật và đồng tâm”, bằng phát huy nội lực, sáng tạo trong lao động Nhà máy vẫn duy trì được nhịp độ, phục vụ tốt cho hoạt động sản xuất kinh doanh của các công ty khai thác, chế biến than vùng Cẩm Phả, Hòn Gai, Uông Bí, Mạo Khê bằng các sản phẩm truyền thống, thế mạnh của Nhà máy như băng tải dốc, máy cấp liệu, xe goòng, quang lật, sàng rung công suất từ 60 đến 500 tấn/giờ; các loại sản phẩm đúc bằng thép như răng gầu, phụ tùng máy gạt, bơm nước chịu ăn mòn hoá học, bạc đồng máy xúc các loại.... Cùng với việc phát huy hết tính năng, công suất của các loại thiết bị đầu tư trước đây như máy: Bào; sọc răng; tiện; phay đột dập liên hợp; đúc ly tâm vào sửa chữa tốt các loại máy mỏ, Công ty cổ phần Cơ khí Hòn Gai-TKV đã tập trung vào khâu chế tạo nhiều loại phụ tùng, thiết bị cho các đơn vị sản xuất trong ngành thay thế hàng nhập khẩu để phục vụ cho sản xuất than và các ngành kinh tế khác trong nước. Đặc biệt sản phẩm bánh công tác, phụ tùng bơm nước chế tạo bằng đồng và thép không gỉ của Công ty đã xuất khẩu được sang Nhật Bản và các nước trong khu vực. Hiện nay, do sự phát triển nhanh chóng và đa dạng các lĩnh vực sản xuất của TKV, đặc biệt là các lĩnh vực khai thác than, khai thác khoáng sản, xây dựng các nhà máy điện, nhà máy xi măng, công nghiệp đóng tàu đòi hỏi các đơn vị cơ khí của Tập đoàn phải tích cực tham gia đóng góp vào quá trình này vì sự phát triển chung. Để tạo điều kiện thuận lợi cho Nhà máy chủ động hoạt động trong cơ chế thị trường, TKV đã phê duyệt phương án tổ chức lại Nhà máy thành Công ty Cổ phần với sự góp vốn của Tập đoàn và các cổ đông là các bạn hàng truyền thống của Công ty: Công ty than Núi Béo, Cao Sơn, Cọc Sáu, Đèo Nai, Hà Tu, Tây Nam Đá Mài. Công ty Cổ phần Cơ khí Hòn Gai - TKV đã đi vào hoạt động chính thức từ 1-7-2008.
Trao đổi với chúng tôi ông Vũ Hữu Bình, Giám đốc Công ty cho biết: “Công ty đang tập trung đẩy mạnh đào tạo cán bộ, công nhân kỹ thuật, đầu tư công nghệ, thiết bị để phát triển sản xuất theo hai hướng: Tập trung phát triển công nghệ đúc, nhiệt luyện đặc biệt là nhóm thép hợp kim có độ bền cao, nhóm thép trắng chịu ăn mòn hoá học, nhóm hợp kim đồng chịu lực có độ bền cao, phấn đấu đến năm 2015 tăng sản lượng đúc lên 300% trong đó có thị phần sản phẩm tiêu thụ trong ngành, trong nước và xuất khẩu và chú trọng phát huy khả năng chế tạo các thiết bị, sản phẩm mới nhất là các thiết bị hầm lò, thiết bị vận chuyển, sàng tuyển than, phụ tùng thiết bị mỏ, đưa các thiết bị chế tạo thành hàng hoá đồng bộ và tiêu chuẩn cho các đơn vị ngành Than”.
