Năm 2011 là năm khởi đầu của chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020. Hải Hà xác định đây là năm có ý nghĩa tiền đề, tạo đà cho các cuộc vận động và sự đầu tư phát triển trên địa bàn nông thôn 15 xã của huyện. Chính vì vậy, để việc xây dựng nông thôn mới triển khai đạt hiệu quả, Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới của huyện đã xác định việc đầu tiên và có ý nghĩa quyết định đó là tạo sự chuyển biến trong tư tưởng nhận thức của nhân dân về chủ trương, đường lối, chương trình, kế hoạch xây dựng nông thôn mới của Trung ương, của tỉnh và của huyện.
Huyện đã chủ động chỉ đạo các ngành chức năng triển khai tuyên truyền, phổ biến nội dung Nghị quyết số 01/NQ-TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Nghị quyết 02/NQ-HU ngày 24-9-2010 của Ban Thường vụ Huyện ủy về việc xây dựng nông thôn mới đến cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và nhân dân bằng nhiều hình thức. Cụ thể, tập trung tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Đài TT-TH huyện đã xây dựng mỗi tháng 2 chuyên mục và phát định kỳ 2 lần/tuần, trong đó tập trung vào những phóng sự nêu gương điển hình trong công tác xây dựng nông thôn mới ở các xã... Bên cạnh đó, huyện cũng đã tổ chức đoàn công tác đi tham quan học tập mô hình xây dựng nông thôn mới tại xã Thanh Tân, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình.
Bằng nhiều cách làm khác nhau, với sự tham gia tích cực, chủ động của các cấp, các ngành và toàn thể nhân dân, đến nay, UBND huyện đã phê duyệt xong Đề án và đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới cho 15/15 xã. Các quy hoạch đã phê duyệt được niêm yết công khai cho nhân dân biết để cùng tham gia tổ chức thực hiện. Cùng với đó, huyện cũng đã tiến hành rà soát và lập danh mục các công trình nằm trong Chương trình xây dựng nông thôn mới cần đầu tư xây dựng mới năm 2011, 2012 để đảm bảo kế hoạch thực hiện. Huyện đã xây dựng xong 44 nhà văn hóa thôn, bản; đầu tư xây dựng 9 trường đạt chuẩn theo lộ trình đạt chuẩn quốc gia 2011 và tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đầu tư sửa chữa, xây mới trụ sở làm việc, nhà văn hóa, điểm trường học ở các xã... Đồng thời, huyện cũng đã lập được 91 dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, trong đó có 27 công trình được phê duyệt, chuẩn bị đầu tư và 64 công trình đang chờ phê duyệt. Điều đáng ghi nhận, việc triển khai thực hiện xây dựng nông thôn mới ở các xã đã được nhân dân đồng tình ủng hộ, nhiều hộ gia đình đã tự nguyện hiến đất để làm đường giao thông liên thôn, xây dựng nhà văn hóa thôn. Đi đầu trong phong trào hiến đất ở huyện là các xã Quảng Long với hơn 24.000m2, xã Quảng Thịnh 3.293m2, xã Quảng Sơn 1.000 m2... Để mở rộng đường liên thôn, hàng trăm hộ dân trên địa bàn huyện đã tự nguyện chặt cây, phá vườn, tháo dỡ công trình phụ. Điển hình như ở thôn 5, xã Quảng Long có gia đình bà Đào Mai Lương đã hiến hơn 300m2 đất vườn chè, trong đó có cả công trình phụ chăn nuôi lợn, để làm đường liên thôn. Hay gia đình ông Nguyễn Văn Tường, thôn 5, không những hiến hàng trăm m2 đất để làm đường mà ông còn bỏ ra hàng triệu đồng để thuê máy xúc đào ruộng đắp nền, mở rộng con đường thôn từ 3,5-4m... Ngoài ra, các hộ dân còn đóng góp tiền và ngày công tham gia làm đường, cam kết sẵn sàng hiến đất để xây dựng nhà văn hóa thôn, trạm y tế, trường học và các công trình phúc lợi khi triển khai.
Bên cạnh việc xây dựng cơ sở hạ tầng, việc phát triển kinh tế được huyện Hải Hà đặc biệt quan tâm. Huyện đã tích cực vận động, hướng dẫn bà con nông dân chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu sản xuất nông nghiệp, tăng cường công tác khuyến nông, ứng dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất. Đặc biệt là triển khai và nhân rộng các mô hình sản xuất có giá trị kinh tế cao. Đó là, mô hình trồng rau an toàn theo tiêu chuẩn Viet GAP (xã Quảng Minh, Quảng Chính), vùng mía tím (xã Quảng Chính) và các mô hình trồng trọt, chăn nuôi có giá trị khác như: mía đường, chè, nuôi ốc hương, lợn rừng sinh sản và thương phẩm... Nhờ các mô hình kinh tế phát huy hiệu quả cùng với cơ sở hạ tầng nông thôn được cải thiện, đời sống người nông dân trên địa bàn huyện đã không ngừng được nâng lên. Năm 2011, huyện Hải Hà đã giảm được hơn 980 hộ nghèo, đạt 205% kế hoạch năm. Hiện nay, tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn huyện còn 14,92%, Hải Hà đang phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 10% vào năm 2015.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành công rất đáng ghi nhận đó, Hải Hà hiện cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Là một huyện miền núi, có nhiều dân tộc sinh sống, trình độ dân trí trên địa bàn huyện không đồng đều, đặc biệt ở các xã vùng cao, phong tục tập quán canh tác của người dân còn lạc hậu. Thêm nữa, do thiếu quy hoạch, hệ thống giao thông liên thôn, liên xã và kênh mương nội đồng đã xuống cấp, sản xuất hàng hóa còn manh mún, thu nhập bình quân khu vực nông thôn thấp hơn thu nhập bình quân của tỉnh... Vì vậy, trong quá trình triển khai xây dựng nông thôn mới, Hải Hà gặp phải không ít khó khăn. Nếu so với tiêu chí quốc gia về nông thôn mới, đến nay huyện mới đạt được 5/19 tiêu chí; còn lại các tiêu chí khác, mỗi tiêu chí chỉ đạt vài ba danh mục. Hải Hà đang phấn đấu đến năm 2015 đạt tiêu chuẩn huyện nông thôn mới (có 11/15 xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới). Để đạt được điều này, Hải Hà xác định phải tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của các HTX dịch vụ nông nghiệp, các hoạt động khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư. Xây dựng các đề án, dự án phát triển sản xuất, vùng sản xuất tập trung, vùng nguyên liệu chế biến. Đặc biệt là xây dựng đề án cơ giới hoá trong sản xuất nông nghiệp, kế hoạch xây dựng thương hiệu sản phẩm nông nghiệp. Xây dựng các mô hình liên kết 4 nhà (nhà nông, nhà khoa học, nhà quản lý và nhà doanh nghiệp); nhân rộng các mô hình sản xuất có hiệu quả kinh tế cao. Đẩy mạnh phát triển cụm công nghiệp, TTCN và dịch vụ, tập trung thu hút doanh nghiệp đầu tư vào khu Công nghiệp cảng biển Hải Hà, khu kinh tế cửa khẩu Bắc Phong Sinh. Đồng thời chú trọng các dự án sử dụng nhiều lao động cho nông thôn, tranh thủ huy động tối đa mọi nguồn lực để tham gia xây dựng nông thôn mới...
Thu Nguyên
